Make your own free website on Tripod.com
                                                                                
                                 Ana Sayfa

                                                                            TÜRK CEZA KANUNU                                                                                                                        Kanun Numarası       : 765                                                       Kabul Tarihi         : 1/3/1926                                                  Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 13/3/1926  Sayı : 320                             Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 3  Cilt : 7  Sayfa : 519                                              BİRİNCİ KİTAP                                                                        Esaslar                                                                                                                                                         BİRİNCİ BAB                                                                   Ceza Kanununun tatbiki                                          Madde 1 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                      Kanunun sarih olarak suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilmez.      Kanunda yazılı cezalardan başka bir ceza ile de kimse cezalandırılamaz.              Suçlar; cürüm veya kabahattir.                                                   Madde 2 - İşlendiği zamanın kanununa göre cürüm veya kabahat sayılmayan      fiilden dolayı kimseye ceza verilemez. İşlendikten sonra yapılan kanuna göre     cürüm veya kabahat sayılmayan bir fiilden dolayıda kimse cezalandırılamaz. Eğer  böyle bir ceza hüküm olunmuşsa icrası ve kanuni neticeleri kendiliğinden kal-    kar.                                                                                 Bir cürüm veya kabahatin işlendiği zamanın kanunu ile sonradan neşir olu-    nan kanunun hükümleri biribirinden farklı ise failin lehinde olan kanun tatbik   ve infaz olunur.                                                                     Madde 3 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                      Türkiyede suç işliyen kimse, Türk kanunlarına göre cezalandırılır ve bun-    dan dolayı bir Türk hakkında yabancı memlekette hüküm verilmiş olsa bile         Türkiye'de muhakeme olunur.                                                          Böyle bir fiilden dolayı Türkiye dışında hakkında hüküm verilmiş olan        yabancı dahi Adliye Vekilinin talebi üzerine Türkiyede muhakeme edilir.              Madde 4 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                       (Değişik : 6/6/1991 - 3756 /1 md.) Bir Türk veya yabancı,yabancı memleket-   lerde Türkiye Devletinin şahsiyetine karşı bir cürümü veya bu Kanunun 316,317,   318,319,320,323,324,332 ve 333 üncü maddelerinde yazılı suçları işlerse,hak-     kında resen takibat yapılarak bu maddelerdeki cezalarla cezalandırılır.          ----------------------------------------------                                   (1) a - Bu kanunda, 26/4/1926 tarih ve 825 sayılı Kanun ekindeki doğru - yanlış      cetveli ile yapılan düzeltmeler metne işlenmiştir.                               b - 8/6/1933 tarihli ve 2275 sayılı Kanunun 2. maddesi gereğince Türk Ceza       Kanunundaki şikayet ve şikayetname ve şahsi iddia tabirleri,(yazı ile şika-      yet) olarak değiştirilmiştir.                                                    c - 4/4/1929 tarihli ve 1412 sayılı CMUK nun 424. maddesi gereğince, anılan      kanunda kullanılan istilah ve tabirler, ceza kanununda kullanılan eski isti-     lah ve tabirler yerine geçmiştir.                                                                                                                             KANUNLAR,AĞUSTOS  1991 (EK - 9)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Bunlar hakkında yabancı memleketlerde evvelce hüküm verilmiş olsa bile suç   ecnebi paraları taklidin maadasına taallük ettiği takdirde Adliye Vekilinin      talebi üzerine Türkiyede tekrar muhakeme olunur.                                     Yabancı memleketlerde Türkiye namına memuriyet veya vazife deruhde etmiş     olupta bu memuriyet veya vazifeden dolayı bir cürüm işleyen kimse hakkında       Türkiyede takibat yapılır.                                                           Madde 5 - (Değişik : 3/2/1937 - 3112/1 md.)                                      Bir Türk dördüncü maddede yazılı cürümlerden başka, Türk kanunlarına göre    aşağı haddi üç seneden eksik olmıyan şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezayı müs-   telzim cürmü yabancı memlekette işlediği ve kendisi Türkiye'de bulunduğu takdir- de Türk kanunlarına göre cezalandırılır.                                             Eğer cürmün aşağı haddi üç seneden az şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezayı   müstelzim ise takibat icrası zarar gören şahsın veya yabancı Hükümetin şikayeti- ne bağlıdır.                                                                         Mağdur yabancı ise bu fiilin, işlediği mahal kanunlarında da cezayı müs-     telzim olması şarttır.                                                               Madde 6 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                      Bir yabancı dördüncü maddede yazılı cürümlerden başka, Türk kanunlarına      göre aşağı haddi bir seneden eksik olmıyan şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezayı  müstelzim cürmü yabancı memlekette Türkiyenin veya bir Türkün zararına işlediği  ve kendisi Türkiyede bulunduğu takdirde Türk kanunları mucibince ceza görür.         Ancak bu babda takibat icrası Adliye Vekilinin talebine veya zarar gören     şahsın şikayetine bağlıdır.                                                          Eğer cürüm bir yabancının zararına işlenmiş ise fail, Adliye Vekilinin ta-   lebi üzerine, aşağıdaki şartlar dairesinde cezalandırılır:                           1 - Türk kanunlarına göre şahsi hürriyeti bağlayıcı ve aşağı haddi üç se-    neden eksik olmıyan cezayı müstelzim bir fiil olmak,                                 2 - İadei mücrimin muahedesi bulunmamak veyahut iade keyfiyeti cürmün irti-  kab edildiği mahallin veya failin tebaasından bulunduğu Devletin Hükümeti tara-  fından kabul edilmemiş bulunmak.                                                     Bir Türk veya yabancı, Türk Ceza Kanununun 8 nci babının 3 ncü faslındaki    cürümleri yabancı memlekette işlerse resen takibat yapılarak o fasılda yazılı    maddelerdeki cezalarla cezalandırılır.                                               Madde 7 - Bir ecnebi, ecnebi memleketinde bir Türk veya Türkiye Cumhuriyeti  aleyhinde bir cürüm işleyipte ecnebi mahkemesince mahküm olduğu veya ceza her-   hangi bir sebeple sukut ettiği veya beraet eylediği surette dava Türkiye mahke-  melerince tekrar tetkik ve rüyet olunur.                                             Eğer hüküm olunan ceza Türk Ceza Kanununda o fiil için muayyen olan cezadan  dün ise noksanı ikmal ettirilir. Sukut ve beraet sebepleri Türk Kanunlarına      muvafık değil ise ceza yeniden hüküm olunur.                                         Bu bapta takibat icrası Adliye Vekaletinin talebine bağlıdır.                    Madde 8 - Bundan evvelki maddelerde beyan olunan ahvalde ecnebi mahkemeden   verilen ve Türk kanunlarına muvafık bulunan hüküm Türk kanununca gerek asli      ve gerek fer'i olarak hidematı ammeden memnuiyeti veya sair güna iskatı          ehliyeti mucip bir cezayı mutazammın olduğu takdirde müdeiumuminin talebi        üzerine ecnebi memlekette hüküm olunan mahrumiyet ve iskatı ehliyet cezaları     netayicinin Türkiyede dahi cari olacağına mahkeme karar verebilir.                   Müddeiumuminin talebi üzerine mahkemece bir muamele yapılmazdan evvel        mahküm dahi ecnebi mahkemesinden verilen hükmün Türkiye mahkemesince yeniden     tetkikini talep etmek hakkını haizdir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Madde 9 - Bir cürümden dolayı bir Türkün ecnebi  devletlere iadesi talebi    devletçe kabul olunamaz.                                                             Siyasi veya ona murtabıt cürümlerden dolayı bir ecnebinin ecnebi devletlere  iadesi talebi devletçe kabul edilemez.                                               Ecnebi devletçe vukubulan iade talebi üzerine istenilen kimsenin Türkiyede   bulunduğu  mahal mahkemei asliyesince tabiiyeti ve cürmünün mahiyeti hakkında    bir karar verilmesi lazımdır.                                                        Türk tebaasından olduğu yahut cürmünün siyasi ve askeri veyahut bunlara      murtabıt cürümlerden bulunduğu mahkemece sabit olanların iadesi talebi kabul     olunamaz.                                                                            Ecnebi olduğuna ve cürmünün adi ceraimden bulunduğuna karar verilen kimse-   nin iadesi talebi hükümetçe kabul olunabilir.                                        İadesi talep ve kabul olunan kimse hakkında mahalli müstantikliğince tev-    kif müzekkeresi verilebilir.                                                         Madde 10 - Bu kanundaki hükümler, hususi ceza kanunlarının buna muhalif ol-  mayan mevaddı hakkında da tatbik olunur.                                             Madde 10/a - (Ek : 6/6/1991 - 3756/2 md.)                                        Bir Türk vatandaşı veya yabancı, yabancı ülkede bir suç işleyip de bu bab    hükümlerine göre Türkiye'de yargılandığı takdirde; Türkiye zararına işlenmiş     suçlar dışında,suçun işlendiği ülke kanunu ile Türk Kanunundan hangisi uygulama- da sanığın lehine sonuç verecek ise, o kanun göz önünde bulundurulmak ve yabancı kanunda tanımlanan suça,Türk kanunlarına göre verilmesi gereken ceza veya Türk   kanununda bulunup yabancı ülke kanunundaki cezaya en yakın olan ceza tespit      edilerek uygulama yapılır.Ancak,suçun işlendiği ülke kanunu,Türkiye'nin kamu     düzenine veya milletlerarası yükümlerine aykırı ise bu ülke kanununa itibar      edilmez.                                                                                                                                                                                              İKİNCİ BAP                                                                         Cezalar                                        Madde 11 - Cürümlere mahsus cezalar şunlardır:                                   1 - İdam,                                                                        2 - Ağır hapis,                                                                  3 - Hapis,                                                                       4 - Sürgün,                                                                      5 - Ağır cezayı nakdi,                                                           6 - Hidematı ammeden memnuiyet.                                                  Kabahatler için mevzu cezalar şunlardır:                                         1 - Hafif hapis,                                                                 2 - Hafif cezayı nakdi,                                                          3 - Muayyen bir meslek ve sanatın tatili icrası.                                 Bu kanunda şahsi hürriyeti tahdit eden cezalar tabirinden ağır hapis,hapis,  sürgün ve hafif hapis cezaları muradolunur.(1)                                                                                                                        Madde 12 - (Değişik: 9/7/1953 -6123/1 md.)                                       İdam cezası, buna mahküm olan kimsenin asılması suretiyle hayatının izale-   sidir.                                                                           --------------------------------------                                           (1) Bu maddede sözü edilen sürgün cezası 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Ceza-       ların İnfazı Hakkındaki Kanunun geçici 2. maddesi ile kaldırılmıştır.                                                                                         KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (Ek - 9 )                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             İdam cezası, mahkümun mensup olduğu din ve mezhebin hususi günlerinde icra   olunmaz. Mahkümlar birkaç kişi olursa birbirinin karşısında asılmazlar. Gebe     kadınlar doğurmadıkça, akıl hastalığına duçar olanlar iyileşmedikçe idam ceza-   sı infaz olunmaz.                                                                    İdam cezası hükmolunan kimse hakkında mahkümiyet ilamı Temyiz Mahkemesince   tasdik ve Türkiye Büyük Millet Meclisince tasvip edildikten sonra icra mahallin- de, mahkeme heyetinden bir zat ile Cumhuriyet Müddeiumumisi, tabip ve zabıt ka-  tibi ve hapishaneler idaresi memurlarından biri hazır oldukları halde mahkumun   huzurunda hüküm okunması suretiyle infaz olunur.                                     Mahkümun mensup olduğu dinin ruhani sıfatını haiz bir zat ile mahkümun mü-   dafii dahi cezanın infazında hazır bulunabilirler.                                   İdam cezasına mahküm olan, ana veya baba kaatili ise icra mahalline yalına-  yak, başı açık ve siyah bir gömlek giydirilerek götürülür ve hüküm bu suretle    infaz olunur.                                                                        Asılan kimsenin cenazesi merasim yapılmadan gömülmek üzere mirasçılarına     verilir. Mirasçıları olmadığı veya kabul etmediği takdirde belediye tarafından   gömdürülür.                                                                          İdam cezasının infazı sureti hakkında bir zabıt varakası tutulur. Zabıt va-  rakası orada memur olarak bulunan zatlar tarafından imza edilir.(1)                                                                                                   Madde 13 - (Değişik: 31/5/1957 - 6988/1 md.)                                     Ağır hapis cezası müebbet veya muvakkattır.                                      Müebbet, ölünceye kadar devam eder. Muvakkat ağır hapis, kanunda tasrih      edilmiyen yerlerde 1 seneden 24 seneye kadardır.                                                                                                                      Bu ceza aşağıda yazılı şekiller dahilinde 3 devrede çektirilir:                                                                                                   A) Mahküm birinci devrede, cezasının onda birine müsavi bir müddet geceli,   gündüzlü yalnız olarak bir hücrede bırakılır.                                        Ancak bu müddet (1) aydan aşağı (8) aydan yukarı olamaz.                                                                                                          B) Mahküm ikinci devrede, durumuna ve suçunun mahiyetine göre ayrı gruplar   halinde bulundurulur. Bu devre, mahkum mevkuf kalmışsa, bu müddetle hücrede      kaldığı müddet çıkarıldıktan sonra geriye kalan müddetin yarısını teşkil eder.       Alelıtlak müebbet ağır hapis cezasiyle mahküm edilmiş olanlar veya bakiye    cezaları bir seneden az bulunanlar, yaş veya bedeni kabiliyetleri itibariyle     üçüncü devre şartlarına intıbak edemiyecekleri tesbit edilenler üçüncü devreye   geçemezler.                                                                                                                                                           C) Üçüncü devre geri kalan müddettir. Bu devrede bulunan mahküm iş esası     üzerine kurulmuş olan ceza evlerinde çalıştırılır.                                   Mahkümun ikinci devreden üçüncü devreye geçebilmesi için iyi hal göstermesi  şarttır. İyi halin nasıl tesbit edileceği Ceza ve Tevfik Evleri Nizamnamesinde   gösterilir.                                                                          Üçüncü devreye geçmek hakkını kazanan mahkümlardan, Adliye Vekaleti, ziraat, deniz avcılığı; yol, inşaat, maden ve orman gibi iş sahalarında çalışma ekiple-  ri teşkil edebilir.                                                                                                                                               ------------------------                                                         (1) Bu Maddede hükme bağlanmış bulunan idam cezası ve yerine getirilmesiyle il-      gili hususlar 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki        Kanunun 2. maddesi ile yeniden düzenlenmiştir. Bkz. Anılan kanunun 2 ve Ge-      çici 4 maddesi.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Mahkümiyetin bütün devrelerinde mahküm ceza evi disiplinini bozan hareket-   lerinden dolayı Ceza ve Tevfik Evleri Nizamnamesi mucibince inzıbati olmak üzere her defasında bir ayı geçmemek kaydiyle aynı suretle hücreye konulabilir.(1)         Ceza evi disiplinini bozan hareketlerinden dolayı iki sene içinde üçten faz- la hücre hapsi cezası almış olanlar C. Müddeiumumisinin tasvibi ile birinci dev- re şartlarına tabi tutulurlar.                                                       Mahküm ikinci ve üçüncü devrede çalışmaya mecbur tutulur.                        (Son fıkra mülga: 6/6/1990 - 3653/3 md.)                                         Madde 14 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Mevkuflardan çalışmak istiyenler ceza ve tevfik evi dahilinde çalıştırıla-   bilirler.                                                                            Madde 15 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Hapis cezası yedi günden yirmi seneye kadardır. Kanunda açıklanmıyan yerler- de yukarı haddi beş senedir.                                                         Bu ceza para cezasından çevrilmiş olsa bile 13 üncü maddenin birinci devreye ait hükümleri müstesna olmak üzere diğer hükümlerinin tesbit ettiği şartlar da-  hilinde çektirilir.                                                                  Madde 16 - (Değişik: 31/5/1957 - 6988/1 md.)                                     Bu kanunun 13 üncü maddesinde yazılı üçüncü devrenin ağır hapiste yarısını,  hapis veya hafif hapiste üçte birini iyi halle geçirenler meşrutan tahliye ta-   lebinde bulunmak hakkını kazanırlar. İstifade müddeti asıl cezanın dörtte birin- den aşağı olamaz.                                                                    İkinci devreden yaş ve bedeni kabiliyetleri itibariyle üçüncü devreye geçe-  miyenler yahut yine bu sebeplerle üçüncü devreden ikinci devreye iade edilenler  ikinci devredeki mahkümiyetlerinin hitamında bakıye cezalarının ağır hapiste ya- rısını, hapis veya hafif hapiste üçte birini iyi halle geçirdikleri takdirde     meşrutan tahliye hükümlerinden istifade edebilirler.                                 Meşrutan tahliye edilmiş olan mahkümlar hakkında, meşrutan tahliye müddeti-  nin hitamına kadar, bu kanunun 28 inci maddesinin 3 üncü ve 4 üncü fıkraları ah- kamı tatbik olunur.                                                                  Meşrutan tahliye, mahkümun iktidarı nispetinde şahsi hakları tazmin etmesi   şartına da talik edilebilir. (2)                                                     Madde 17 - (Değişik: 31/5/1957 - 6988/1 md.)                                     (Değişik birinci fıkra:7/12/1988 - 3506/1 md.) Şartla salıverilmiş olan hü-  kümlü, geri kalan süre içinde işlediği kasıtlı bir cürümden dolayı şahsi hürri-  yeti bağlayıcı bir cezaya mahküm olur veya mecbur olduğu şartları yerine getir-  mez ise, şartla salıverilme kararı geri alınır. Bu takdirde suçun işlendiği ta-  rihten sonraki kısım hükümlünün ceza süresine mahsup edilmeyerek aynen çektiri-  lir ve şartla salıverilmeye esas teşkil eden hükmün infazı ile ilgili olarak bir daha şartla salıverilmeden yararlanamaz.                                             (Ek: 6/6/1991 - 3756/3 md.) Birinci fıkra hükmüne göre aynen çektirilecek    süre; Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ölüm cezalarının yerine getirilme- mesine karar verilenler için kırk yıl, müebbet ağır hapis cezasına mahküm olan-  lar için otuzaltı yıl üzerinden hesap edilir.                                     ----------------------                                                          (1) Bu maddede sözü edilen Ceza ve Tevfik Evleri Nizamnamesi, 5/7/1967 tarihli       ve 6/8517 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle yürürlüğe konulan "Ceza          İnfaz Kurumlariyle Tevkifevlerinin Yönetimine ve Cezaların infazına" dair        tüzüğün 257. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.                         (2) Bu maddede hükme bağlanmış bulunan meşruten tahliyeye ilişkin hususlar,          13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanunun "Şartla      Salıverilme" başlıklı 19. maddesinde yeniden düzenlenmiştir.                 KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (Ek - 9 )                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Meşrutan tahliye kararının geri alınmasını icabettiren sebeblerin            vukuundan evvel mahkümun ceza müddeti sona ermiş olursa mezkür ceza icra edil-   miş sayılır.                                                                         Eğer asli cezaya Emniyeti Umumiye İdaresinin nezareti altında bulunmak ce-   zası da ilave olunursa meşrutan tahliye halinde geçen zaman bu ceza müddetine    mahsubedilir.                                                                                                                                                         Madde 18 - (Mülga: 13/7/1965 - 647/Geç. 2 md.)                                                                                                                    Madde 19 - (Değişik birinci fıkra: 7/12/1988 - 3506/2 md.) Ağır para cezası, yirmibin liradan yüzmilyon liraya kadar tayin olunacak bir paranın Devlet hazi-  nesine ödenmesinden ibarettir. Nisbi para cezasının yukarı sınırı yoktur.            (Değişik iki - dokuzuncu fıkralar: 10/6/1949 - 5435/1 md.; mülga:7/12/1988 - 3506/10 md.)                                                                                                                                                          Madde 20 - Hidematı ammeden memnuiyet cezası müebbet veya muvakkattir.           Müebbeden Hidamatı ammeden memnuiyet:                                            1- Devairi intihabiyede müntehip veya müntehap olmaktan ve sair bilcümle     hukuku siyasiyeden,                                                                  2- Büyük Millet Meclisi azalığından ve intihaba tabi olan veya devlet ve     vilayet ve Belediye ve köy tarafından veya bunların teftiş ve murakabesi altın-  da bulunan müessesat canibinden tevcih kılınan bilcümle memuriyet ve hizmetler-  den,                                                                                 3- Devletçe veya salahiyettar ilmi encümenlerce tevcih olunan rütbe ve un-   van ve nişan ve madalyalardan.                                                       4- Bundan evvelki bentlerde beyan edilen nişan, rütbe, unvan, sıfat, hizmet  ve memuriyetlerden birinin bahşettiği maaşlı veya fahri her türlü hukuktan,          5- Mahküm olan kimsenin kanunu medeni hükmünce kendi füruu üzerinde haiz     olduğu velayet hakkı müstesna olmak üzere velayet ve vesayete müteallik bir      hizmette bulunmaktan,                                                                6- Bundan evvelki bentlerde beyan edilen her türlü hakları, unvanları, rüt-  beleri, nişanları, sıfatları, hizmet ve memuriyetleri ihraz ehliyetinden,            Mahrumiyet hususlarıdır.                                                         (Değişik: 21/11/1990 - 3679/1 md.) Geçici olarak kamu hizmetlerinden yasak-  lanma cezası, hükümlünün, üç aydan üç yıla kadar yukarıda gösterilen siyasi      haklar, hizmet, memuriyet, sıfat,rütbe ve nişandan ve bunları ceza süresi için-  de yeniden elde etmek ehliyetinden mahrumiyetidir.                                   Hidematı ammeden memnuiyet cezasının bu hizmetlerden bazılarına hasr edil-   diği hallerle muayyen bir meslek veya sanatın icrasına şamil olduğu halleri ka-  nun tayin eder.                                                                                                                                                       Madde 21 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Hafif hapis cezası bir günden iki seneye kadardır. Bu ceza para cezasından   çevrilmiş olsa bile 13 üncü maddenin birinci devreye ait hükümleri müstesna ol-  mak üzere diğer hükümlerinin tesbit ettiği şartlar dahilinde çektirilir.             Mahkümiyetleri bir aydan fazla ve mükerrir olmıyan kadın ve küçüklerin ceza- larının oturdukları yerde çektirilmesine mahkeme karar verebilir. Bu karara      mahküm tarafından riayet olunmadığı takdirde ceza tamamen ve adiyen infaz olu-   nur.                                                                                                                                                                  Madde 22 - Kanunun tayin ettiği ahvalde hafif hapis cezası bazı imalathane-  lerde veya nafia ve belediye işlerinde kullanılmak suretiylede icra ettirilebi-  lir. Eğer mahkum cezanın icrası için hazır bulunmaz veya hizmetten kaçınırsa     hafif hapis cezası alelüsul mevkii mahsusunda ikmal ettirilir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Madde 23 - Kadınların mahküm oldukları ağır hapis ve hapis ve hafif hapis    cezaları kendilerine mahsus müesseselerde çektirilir. Kanun kadınların şahsi     hürriyetlerini tahdit eden cezaların bir ıslahhane veya tevkifhanede icrasını    iktiza ettiren ahvali tayin eder.                                                                                                                                     Madde 24 - (Değişik birinci fıkra: 7/12/1988 - 3506/2 md.) Hafif para ceza-  sı, beş bin liradan onmilyon liraya kadar tayin olunacak bir paranın Devlet Ha-  zinesine ödenmesinden ibarettir.                                                     İkinci fıkra: (Değişik: 10/6/1949 - 5435/1 md.; Mülga: 7/12/1988 - 3506/10   md.)                                                                                                                                                                  Madde 25 - Muayyen bir meslek ve sanatın tatili icrası üç günden iki seneye  kadardır.                                                                                                                                                             Madde 26 - (Değişik birinci fıkra: 21/1/1983 - 2787/3 md.)                       Kanunda gösterilen cezanın yukarı sınırı bir ay hapis veya hafif hapis ya    da üçbin lira ağır veya hafif para cezasını geçmediği takdirde, hafifletici se-  beb bulunur ve fail önceden bir cürümden veya bir aydan fazla hafif hapsi ge-    rektiren bir kabahatten dolayı mahküm olmamış bulunursa, mahkeme, verdiği ceza-  nın yerine hüküm giyen kişiye adli tevbih yapılmasına karar verebilir.               Tevbihi adli mahkümun ahvali mahsusasına ve cürmün işlenmesindeki şekil ve   suret ve hususiyete göre yapılan bir tekdirdir ki ihlal olunan maddei kanuniye-  nin ahlaki ciheti ve irtikap olunan fiilin neticeleri izah olunmak suretiyle     hakim tarafından mahkeme huzurunda mahküma alenen tevcih edilir.                     Eğer mahküm tevbih için mahkemeye davet olunduğu halde icabet etmez veya     tevbihi hürmetle telakki eylemez ise işlediği cürüm için mahkemenin tayin etti-  ği ceza tamamiyle icra olunur.                                                                                                                                        Madde 27 - Bundan evvelki maddede beyan olunan halde mahküm, tevbih tarihin- den itibaren cürümler için iki ve kabahatler için bir seneyi geçmemek üzere      mahkemece tayin edilecek müddet zarfında bir cürüm veya kabahat işlerse bu cü-   rüm ve kabahatin müstelzim olacağı cezaya halel gelmemek şartiyle cezayı nakdi   namiyle muayyen bir para itasını taahhüt etmeğe ve mahkemece lüzum görülürse     bu taahhüdünü muteber kefil ile temin eylemeğe mecburdur.                            Gösterilecek kefillerin iktidarları derecesini tayin etmek mahkemeye aittir.     Eğer mahküm böyle bir taahüdü kabul etmez veya muteber kefil göstermez ise   hüküm olunan ceza icra olunur.                                                                                                                                        Madde 28 - Kanun hangi ahvalde mahkemece verilen cezaya feri olarak emniye-  ti umumiyeye idaresinin nezareti mahsusası altında bulundurulmak cezasını ilave  etmek iktiza edeceğini tayin eder.                                                   Kanunda yazılı ahvalin maadasında bu nezaret bir seneden eksik ve üç sene-   den fazla olamaz.                                                                    Nezaret altında bulunan mahküm 42 nci maddede tayin edilen günden itibaren   on beş gün zarfında hangi mahalde ikamet etmek istediğini salahiyattar makama    bildirmeğe mecburdur.                                                                Bundan başka kanuna tevfikan kendisine verilecek tenbih ve ihtarlar daire-   sinde hareketle mükelleftir. Aynı makam mahkümun nezarete tabi olduğu müddet     zarfında muayyen bazı yerlerde ikametini men edebilir.                                                                                                            KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (EK - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Ağır hapis cezasına mahkümiyet halinde mahkeme mahkümun cezayı feri olarak   bu nezaret altında bulunmasına karar verebilir. Bu halde mahküma tahmil olunacak mecburiyetlerin müddet ve mahiyeti tahdiden tayin olunur.                                                                                                             Madde 29 - (Değişik:3/2/1937 -3112/1 md.)                                        Kanunda sarahaten yazılmış olmadıkça cezalar ne artırılabilir, ne eksiltile- bilir ve ne de değiştirilebilir.                                                     Kanunun muayyen bir nisbet dairesinde cezayı artırıp eksiltmeyi emrettiği    yerlerde mevcut olan teşdit veya tahfif edici sebepler nazara alınmaksızın o     fiil hakkında ne ceza tayin edilecekse tezyit ve tenkis keyfiyeti o ceza üzerin- den icra olunur.                                                                     Eğer bir çok esbap içtima etmiş olursa artırıp eksiltme hususu, ondan evvel- ki artırma ve eksiltme neticesi olan ceza miktarı üzerinden cereyan eder.            Eğer içtima eden sebeplerden bazısı artırmayı ve bazısı eksiltmeyi müstel-   zim olursa ilk önce artırmakla işe başlanır.                                         Bütün hallerde mücrimin yaşı, akli haleti, esbabı muhaffifei takdiriye ve    tekerrür hususları bu sıra takip olunmak şartile en sonra nazara alınır.             Ceza artırılır veya eksiltilirken kanunun sureti mahsusada tayin ettiği      ahval müstesna olmak üzere her nevi ceza için muayyen olan hudut tecavüz edi-    lemez.                                                                               Hafif hapis, ağır veya hafif para cezalarının tertibi iktiza eden hallerde   kanuni sebeplerden dolayı bu cezaların, 19,21 ve 24 üncü maddelerde  yazılı      aşağı hadlerinden daha az bir miktarının  verilmesi icap ettiği takdirde bunla-  rın yerine, taahhüt almağa hacet kalmaksızın, adli tevbih yapılır.                   (Ek: 21/11/1990 - 3679/2 md.) Hakim, iki sınır arasında temel cezayı, suçun  işleniş biçimi, suçun işlenmesinde kullanılan araç, suç konusunun önem ve değe-  ri, suçun işlendiği zaman ve yer, fiilin diğer özellikleri, zararın veya tehli-  kenin ağırlığı, kastın veya taksirin yoğunluğu, suç sebepleri ve saikleri, fai-  lin amacı, geçmişi, şahsi ve sosyal durumu, fiilden sonraki davranışı gibi hu-   susları gözönünde bulundurmak suretiyle takdirini kullanarak belirler.Cezanın    asgari hadden tayini halinde dahi takdirin sebepleri kararda mutlaka gösteri-    lir.                                                                                                                                                                 Madde 30 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                      Muvakkat cezalar, gün, ay ve sene hesabile tatbik olunur. Bir gün, 24 saat,  bir ay 30 gündür. Sene, resmi takvime göre hesap edilir.                             (Değişik: 12/6/1979 - 2248/17 md.) Muvakkat cezalar için bir günün ve para   cezalarında bir liranın küsuru hesaba katılmaz.                                                                                                                                                                                                                                       ÜÇÜNCÜ BAP                                                    Ceza mahkümiyetlerinin neticeleri ve tarzı icraları                                                                                                   Madde 31 - Beş seneden fazla ağır hapse mahkümiyet müebbeden ve üç seneden   beş seneye kadar ağır hapse mahkümiyet hükmolunan cezaya müsavi bir müddetle,    hidematı ammeden memnuiyeti müstelzimdir.                                            Madde 32 - 59 uncu maddede tayin olunan ahvalde idama bedel 24 sene ağır     hapis cezasına mahkümiyet mahkümun on sene müdetle emniyeti umumiye idaresinin   nezareti mahsusası altında bulundurulmasını müstelzimdir.                            Madde 33 - Beş seneden ziyade ağır hapis cezasına mahküm olanlar ceza mü-    detleri zarfında mahcuriyeti kanuniye halinde bulundurulur. Ve emvalinin ida-    resinde mahcurlar hakkındaki kanunu medeni ahkamı tatbik olunur.                     Beş seneden ziyade ağır hapse mahküm olan şahsın ceza müddeti zarfında       babalık hakkından ve kocalık sıfatının bahşettiği kanuni haklardan mahrumiyeti-  nede hüküm verilebilir.                                                              Madde 34 - Bir cürüm ile katiyen mahkümiyet; kanunen siyasi bir hizmete in-  tihap olunabilmek kabiliyetini selbettiği veya memuryetten mahrumyeti müstelzim  olduğu takdirde azalık ve memuriyetin zevalinide mucip olur.                         Madde 35 - Kanunun tayin ettiği ahvalden maada resmi sıfatı veya icrası ait  olduğu daireden verilecek ruhsatname ve şehadetname gibi vesikaya muhtaç olan    bir meslek ve sanatı suistimal suretiyle işlenen cürüm ve kabahatlere müteallik  hükümler mahkümun mahküm olduğu müddete veya cezayı nakdinin ademi tediyesinden  dolayı ne miktar hapis cezası verilmek lazımgelirse o miktara muadil olacak ve   yirminci ve yirmi beşinci maddelerde muayyen müddetlerin azami hadlerini geçmi-  yecek bir müddetle muvakkaten hidematı ammeden memnuiyetini veya meslek ve sa-   natının tatilini dahi istilzam eder.                                                 Sair meslek ve sanatlar hakkında tatili icabettiren ahvali kanun tayin eder.     Madde 36 - (Değişik : 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Mahkümiyet halinde cürüm veya kabahatte kullanılan veya kullanılmak üzere    hazırlanan veya fiilin irtikabından husule gelen eşya fiilde methali olmıyan     kimselere ait olmamak şartiyle mahkemece zabıt ve müsadere olunur.                   Kullanılması, yapılması, taşınması, bulundurulması ve satılması cürüm veya   kabahat teşkil eden eşya bir ceza mahkümiyeti olmasa ve faile ait bulunmasa      bile mutlaka zabıt ve müsadere olunur.                                               Taşınması memnu olmıyan silahların ruhsatsız taşınması halinde de zabıt ve   müsaderesine hükmolunur.                                                             Madde 37 - (Değişik : 11/6/1936 -3038/1 md.)                                     Ceza ile mahkümiyet suçtan mutazarrır ve mağdur olanların mallarının istir-  dadını ve duçar oldukları zararların tazminini dava edebilmelerine halel getir-  mez.                                                                                 Madde 38 - Emvalin istirdadından ve uğranılan zararların tazmininden başka   bir şahsın veya bir ailenin şeref ve haysiyetini ihlal eden her nevi cürüm ve    kabahatlerde bir güna maddi zarar vukua gelmese bile mahkeme mağdurun talebine   mebni manevi zarar mukabili olarak muayyen tazminat itasında hüküm edilebilir.                                                                                    KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (EK -7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Madde 39 - Mahküm muhakeme masraflarını çeker.                                   Bir cürüm veya kabahatten dolayı mahküm olan şahıslar malların istirdadın-   dan ve uğranılan zararların tazmininden ve manevi zarar mukabili olarak takdir   olunan tazminattan ve muhakeme masraflarının ödenmesinden birbirlerine kefil     olarak mesuldürler.                                                                  Muhtelif cürüm ve kabahatlerden dolayı bir ilam ile mahküm olan bir kaç ki-  şinin birbirine kefil olarak mesuliyetleri yalnız müştereken mahkümiyeti intaç   eden fiile aittir.                                                                   Madde 40 - Hüküm katiyet kesbetmeden evvel vukubulan mevkufiyet ceza mahkü-  miyetlerinden indirilir.                                                             Eğer mahküm hakkında sürgün cezası hükmolunmuş ise bir günlük mevkufiyet     üç günlük sürgüne mukabil sayılır. (1)                                               Eğer cezayı nakdi tertip olunmuş ise tenzil, 19 uncu maddede gösterilen he-  saba göre yapılır.                                                                   Madde 41 - Hidematı ammeden memnuiyet, veya muayyen bir meslek ve sanatın    tatili cezası, gıyaben verilen kararlara müteallik ahkamı kanuniye müstesna ol-  mak üzere, hükmün katileşdiği tarihten başlar.                                       Eğer hidematı ammeden memnuiyet veya bir meslek ve sanatın tatili ve sair    ehliyetsizlik cezası şahsi hürriyeti tahdit eden diğer bir cezaya bağlı olur     veya bir ceza mahkümiyetinin neticesi bulunursa asıl cezanın icrası müddetince   devam etmekle beraber hüküm ilamında veya kanunda tayin edilen müddet ancak ce-  zanın ikmal edildiği veya sakit olduğu günden başlar.                                Madde 42 - (Mülga: 15/4/1987 - 3352/1 md.) (2)                                   Madde 43 - İdam veya müebbet ağır hapis cezalarını mutazammın olan hüküm     ilamının hulasası hükmün sadır olduğu ve cürmün işlendiği ve mahkümualeyhin en   son ikamet ettiği mahalle veya kariyenin münasip mahallerine asılarak ilan       olunur.                                                                                                                                                                                          DÖRDÜNCÜ BAP                                                 Cezaya ehliyet ve bunu kaldıran veya hafifleten sebepler                                                                                                   Madde 44 -  Kanunu bilmemek mazeret sayılmaz.                                    Madde 45 - Cürümde kasdin bulunmaması cezayı kaldırır. Failin bir şeyi yap-  masının veya yapmamasının neticesi olan bir fiilden dolayı kanunun o fiile ceza  tertip ettiği ahval müstesnadır.                                                     Kabahatlerde kasit sabit olmasa bile herkes kendi fiil veya ihmalinden me-   suldür.                                                                              Madde 46 - (Değişik: 18/5/1955 - 6569/1 md.)                                     Fiili işlediği zaman şuurunun veya harekatının serbestisini tamamen kaldı-   racak surette akıl hastalığına duçar olan kimseye ceza verilemez.                ------------------------------           .                                       (1) Sürgün cezası, 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki       Kanunun geçici 2. maddesiyle kaldırılmıştır.                                 (2) 15/4/1987 tarih ve 3352 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki "Kanunlarda yer       alan, emniyeti umumiye idaresinin nezareti altında bulundurma cezası ve          tedbiri ile ilgili hükümler yürürlükten kaldırılmıştır." hükmü uyarınca yü-      rürlükten kaldırılmıştır. Sözkonusu 3352 sayılı Kanun, Kanunlar Külliyatı-       nın Cilt 6, Sayfa 6943'de yayımlanmıştır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Ancak bu şahsın muhafaza ve tedavi altına alınmasına hazırlık tahkikatında   Sulh Hakimi, ilk tahkikatta Sorgu Hakimi ve son tahkikatta vazifeli mahkeme ta-  rafından karar verilir.                                                              Muhafaza ve tedavi altında bulundurma müddeti şifaya kadar devam eder.       Yalnız maznuna isnadolunan suç, ağır hapis cezasını müstelzim ise bu müddet bir  seneden az olamaz.                                                                   Muhafaza ve tedavi altına alınan şahıs; muhafaza ve tedavinin icra kılındı-  ğı müessesesinin sıhhi heyetince, şifası tebeyyün ettiğine dair verilecek rapor  üzerine aynı kazai mercice serbest bırakılır.                                        Bu husustaki rapor ve kararda, hastalığın ve isnadolunan suçun mahiyeti      gözönünde tutularak, içtimai emniyet bakımından şahsın tıbbi kontrola ve muaye-  neye tabi tutulup tutulmıyacağı, tutulacaksa müddet ve fasılası da gösterilir.       Tıbbi kontrol ve muayene; Cumhuriyet Müddeiumumilerince, kararda gösterilen  müddet ve fasılalarda bu şahısların bulundukları mahalde yoksa en yakın salahi-  yetli mütehassısı olan hastane sıhhi heyetlerine sevk edilmeleri suretiyle te-   min olunur.                                                                          Bu tıbbi kontrol ve muayenede nüks arazı gösterenler hakim veya mahkeme ka-  rariyle yine muhafaza ve tedavi altına alınıp aynı muamelelere tabi tutulurlar.                                                                                       Madde 47 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Fiili işlediği zaman şuurunun veya harekatının serbestisini ehemmiyetli de-  recede azaltacak surette akli malüliyete müptela olan kimseye verilecek ceza     aşağıda yazılı şekilde indirilir:                                                    1. İdam cezası yerine 15 seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis;                 2. Müebbet ağır hapis yerine 10 seneden 15 seneye kadar ağır hapis;              3. Amme hizmetlerinden müebbet memnuiyet yerine muvakkatı memnuiyet; cezala- rı hükmolunur.                                                                       Diğer cezalar üçte birden yarıya kadar indirilir.                                                                                                                 Madde 48 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Suçu işlediği esnada arızi bir sebepten dolayı 46 ve 47 nci maddelerde mün-  deriç akli malüliyet halinde bulunan kimseler hakkında o maddelerdeki ahkam      tatbik olunur.                                                                       İhtiyari sarhoşlukla ve ihtiyarı ile kullanılan uyuşturucu madde tesiriyle   işlenen fiiller bu madde hükmünden hariçtir.                                                                                                                          Madda 49 - 1 - Kanunun bir hükmünü veya salahiyettar bir merciden verilip    infazı vazifeten zaruri olan bir emri icra suretiyle,                                2 - Gerek kendisinin gerek başkasının nefsine veya ırzına vukubulan haksız   bir taarruzu filihal defi zaruretinin bais olduğu mecburiyetle,                      3 - Gerek nefsini ve gerek başkasını vukuuna bilerek mahal vermediği ve      başka türlü tahaffüz imkanıda olmadığı ağır ve muhakkak bir tehlikeden muhafa-   za etmek zaruretinin bais olduğu mecburiyetle, işlenilen fiillerden dolayı fai-  le ceza verilemez.                                                                   Bir numaralı bentte gösterilen halde merciinden sadır olan emir hilafı ka-   nun olduğu takdirde neticesinden hasıl olan cürme müterettip ceza emri veren     amire hükmolunur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Madde 50 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     49 uncu maddede yazılı fillerden birini icra ederken kanunun veya salahi-    yettar makamın veya zaruretin tayin ettiği hududu tecavüz edenler cürüm ölüm     cezasını müstelzim ise sekiz seneden aşağı olmamak üzere hapis ve müebbed ağır   hapis cezasını müstelzim olduğu takdirde altı seneden on beş seneye kadar ha-    pis cezasile cezalandırılır. Sair hallerde asıl suça müretteb ceza altıda bi-    rinden eksik ve yarısından ziyade olmamak üzere indirilir ve ağır hapis hapse    tahvil olunur ve amme hizmetlerinden müebbed memnuiyet cezası yerine muvakkat    memnuiyet cezası verilir.                                                                                                                                             Madde 51 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Bir kimse haksız bir tahrikin husule getirdiği gazap veya şedit bir elemin   tesiri altında bir suç işler ve bu suç ölüm cezasını müstelzim bulunursa müeb-   bet ağır hapis cezasına ve müebbet ağır hapis cezasını müstelzim bulunursa yirmi dört sene ağır hapis cezasına mahküm olur. Sair hallerde işlenen suçun cezası-   nın dörtte biri indirilir.                                                           Tahrik ağır ve şiddetli olursa ölüm cezası yerine yirmi dört sene ve müeb-   bet ağır hapis cezası yerine on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis ce-   zası verilir.                                                                        Sair cezaların yarısından üçte ikisine kadarı indirilir.                                                                                                          Madde 52 - Bir kimse bir hata veya sair bir arıza yüzünden cürmü kast etti-  ği şahıstan başka bir şahsın zararına işlemiş olursa cürümden zarar gören kim-   senin sıfatından neşet eden ve cezayı şiddetlendiren esbap faile tahmil olun-    maz. Belki cürüm kast olunan şahsa karşı işlenmiş gibi telakki olunarak fail,    cürmün tazammun edebileceği esbabı muhaffefeden istifade eder.                                                                                                        Madde 53 - Fiili işlediği zamanda on bir yaşını bitirmemiş olanlar hakkın-   da takibat yapılamaz ve ceza verilemez.                                              Ancak fiil kanunen bir seneden ziyade hapis cezasını veya daha ağır cezayı   müstelzim bir cürüm olduğu takdirde müdeiumuminin talebi üzerine mahkeme reisi   çocuğun, istirdadı kabil tedabirden olmak ve on sekiz yaşını geçmiyecek müddet-  le mukayyet bulunmak üzere terbiye ve ıslah için devlet idare veya murakabesin-  de bulunan bir müesseseye konmasını veyahut-takayyüt ve nezaretinde teseyyüp ve  ihmal ile bir cürüm işlemesine meydan verirlerse kendilerinden iki yüz liraya    kadar cezayı nakdi alnacağı ihtariyle-ana baba veya vasiye teslimini emreder.                                                                                         Madde 54 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Fiili işlediği zaman on bir yaşını bitirmiş olup da on beş yaşını doldurma-  mış olanlar, farik ve mümeyyiz olmadıkları surette haklarında hiçbir ceza ter-   tip olunamaz. Ancak işlenilen fiil bir seneden fazla hapis veya daha ağır bir    cezayı müstelzim cürümlerden ise bundan evvelki madde ahkamı tatbik olunur.                                                                                           (Değişik: 21/1/1983 - 2787/4 md.) Eğer çocuk işlediği fiilin bir suç oldu-   ğunu fark ve temyiz ile hareket etmiş ise suçunun cezası aşağıda yazılı şekil-   lerde indirilir:                                                                     1. Ölüm cezası yerine onbeş yıldan, müebbet ağır hapis cezası yerine on      yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezası verilir.                                     2. Diğer cezalar yarıya indirilir. Ağır hapis cezaları hapse çevrilir. An-   cak, bu bendin tatbiki suretiyle hükmolunacak cezalar her fiil için yedi yıldan  fazla olamaz.                                                                        Amme hizmetlerinden memnuiyet ve emniyeti umumiye nezareti altına alınmak    cezaları tatbik olunmaz.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalar, para cezasından çevrilmiş olsa dahi eğer  suçlu cezanın çektirilmesine başlandığı zaman on sekiz yaşını bitirmemiş ise     ceza bir ıslahhanede çektirilir.                                                     Bu mahkümiyetler tekerrüre esas olamaz.                                                                                                                           Madde 55 - (Değişik:9/7/1953 - 6123/1 md.)                                       Fiili işlediği zaman on beş yaşını bitirmiş olup da on sekiz yaşını bitir-   memiş olanlar hakkında aşağıda yazılı şekillerde ceza tayin olunur:                  1. İdam cezası yerine yirmi seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası;       2. Müebbet ağır hapis yerine on beş seneden yirmi seneye kadar ağır hapis    cezası verilir.                                                                      3. (Değişik: 21/1/1983 - 2787/5 md.) Diğer cezaların üçte bire kadarı indi-  rilir. Ancak, bu bendin tatbiki suretiyle hükmolunacak cezalar her fiil için     ondört yıldan fazla olamaz.                                                          4. Amme hizmetlerinden memnuiyet ve emniyeti umumiye nezareti altına alın-   mak cezaları tatbik edilmez.                                                         Cezanın çektirilmesine başlandığı zaman on sekiz yaşını bitirmemiş olanlar   hakkında hürriyeti bağlayıcı cezalar para cezasından çevrilmiş olsa dahi, onla-  ra mahsus ceza evlerinde veya büyüklere mahsus ceza evlerinin hususi kısımla-    rında çektirilir. Bunlar on sekiz yaşını geçtikleri zaman eğer mahküm oldukları  ceza müdeti üç seneden ve geri kalan müddeti iki seneden fazla ise büyük mah-    kümların bulundukları ceza evlerine naklolunurlar. Ancak bunlardan, geçirdikle-  ri müddet içindeki hal ve durumlarına göre münasip görülenler hususi ceza evin-  de veya büyüklere mahsus ceza evlerinin hususi kısımlarında alıkonulabilirler.       Hükmün infazına başlandığı tarihte on sekiz yaşını bitirmiş ve mahküm ol-    dukları ceza müddeti üç seneden az bulunmuş olup da geçmişteki hallerine naza-   ran hususi ceza evinde veya büyüklere mahsus ceza evlerinin hususi kısımların-   da bulundurulmaları daha uygun görülenlerin cezaları bu evlerde çektirilir.                                                                                           Madde 56 - (Mülga: 6/7/1960 - 15/2 md.) (1)                                                                                                                       Madde 57 - Fiili işlediği zaman henüz on beş yaşını bitirmeyen sağır-dil-    sizler hakkında takibat yapılmaz. Bunlar hakkında yirmi dört yaşına kadar kal-   mak üzere 53 üncü maddenin ikinci fıkrası hükmü tatbik olunabilir.                                                                                                    Madde 58 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     Fiili işlediği zaman on beş yaşını bitirmiş olup da yaptığı işin neticesini  fark ve temyiz ile hareket ettiği anlaşılmıyan sağır, dilsizlere ceza verilmez.      Ancak fiil cürüm olduğu ve bir seneden fazla hapis cezasını veya daha ağır   bir cezayı müstelzim bulunduğu takdirde yirmi dört yaşını henüz ikmal etmiyen    -----------------------                                                          (1) Hernekadar Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 8/10/1962 tarihli ve E. 1962/43,        K. 1962/40 sayılı kararı ile 58. maddenin son fıkrası hükmü ile yapılan          atıf sebebiyle 56. maddenin cezalarda yapılacak indirimler yönünden yürür-       lükte bulunduğu kabul edilmiş ise de 21/1/1983 tarih ve 2787 sayılı kanunla      58. maddede yapılan değişiklik sonucunda sözü edilen atıf metinden çıkarıl-      mış ve 56. maddeye paralel yeni bir hükümle sağır ve dilsizlere uygulanacak      cezalar doğrudan doğruya 58. madde içerisinde düzenlenmiştir. Böylece Ceza       Genel Kurulu Kararının 22/1/1982 tarihinden itibaren uygulama yeri kalmamış      ve 56. madde tamamiyle yürürlükten kalkmıştır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        sağır - dilsiz hakkında yirmi dört yaşına kadar kalmak üzere 53 üncü maddenin    ikinci fıkrası hükümleri tatbik edilebilir.                                          Eğer fail yirmi dört yaşını bitirmiş ise mahkeme, hakkında 46 ncı maddede    gösterildiği surette muamele yapılmak üzere kendisinin salahiyetli makama tes-   limini emredebilir.                                                                  Eğer sağır-dilsizin suçu işlemekte fark ve temyiz ile hareket ettiği anla-   şılır ve işlediği zaman on sekiz yaşını bitirmemiş bulunursa birinci fıkrası     müstesna olmak üzere 54 üncü madde hükümleri tatbik olunur.                                                                                                           (Değişik: 21/1/1983 - 2787/6 md.) Sağır-dilsiz onsekiz yaşını bitirip de     yirmibir yaşını bitirmemiş ise 55 inci madde hükümleri tatbik olunur.                                                                                                 (Ek: 21/1/1983 - 2787/6 md.) Sağır-dilsiz yirmibir yaşını bitirmiş ise,      ölüm cezası yerine otuz yıl, müebbet ağır hapis cezası yerine yirmidört yıl      ağır hapis cezası hükmolunur. Sair hallerde cezanın altıda biri indirilir.                                                                                            Madde 59 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Kanuni tahfif sebeplerinden ayrı olarak mahkemece her ne zaman fail lehine   cezayı hafifletecek takdiri sebepler kabul edilirse idam cezası yerine müebbet   ağır hapis ve müebbet ağır hapis yerine 30 sene ağır hapis cezası hükmolunur.        Diğer cezalar altıda birden fazla olmamak üzere indirilir.                                                                                                        Madde 60 - Başkalarının nüfuz ve idare ve nezareti altında bulunanların iş-  ledikleri kabahatlerde eğer fiil, nüfuzlarının cari olduğu daire dahilinde ria-  yet ettirmekle nizamen mükellef oldukları ahkama karşı işlenmiş kabahatlerden    olduğu ve bunların kendi dikkat ve basiretleriyle meni mümkün bulunduğu takdir-  de ceza failden maada nüfus ve idare ve nezareti haiz olan metbular hakkında     dahi tatbik olunur.                                                                  Eğer kabahat fail üzerinde nüfuz ve idare ve nezareti olanların emriyle,     bunların kanunen riayet ettirmeğe mecbur oldukları ahkam ihlal edilerek, yapıl-  mış olursa ceza emri veren metbudan maada salahiiyettar merciin bir emri mahsu-  sunu veya bir ihtarını ısga etmiyerek kabahati irtikap eden tabi hakkındada      tatbik olunur.                                                                                                                                                                                 BEŞİNCİ BAP                                                                     Cürme teşebbüs                                                                                                                            Madde 61 - (Değişik: 3/2/1937 - 3112/1 md.)                                      Bir kimse işlemeği kasdeylediği bir cürmü vesaiti mahsusa ile icraya başla-  yıp da ihtiyarında olmıyan esbabı maniadan dolayı o cürmün husulüne muktazi      fiilleri ikmal edememiş ise kanunda yazılı olmıyan yerlerde fiil, ölüm cezasını  müstelzim olduğu takdirde müteşebbis hakkında on beş seneden 20 seneye ve müeb-  bet ağır hapis cezasını müstelzim olduğu takdirde on seneden on beş seneye ka-   dar ağır hapis cezası hükmolunur. Sair hallerde o cürüm için kanunen muayyen     olan ceza, yarısından üçte ikisine kadar indirilir.                                  Müteşebbis, cürmün ef'ali icrayesinden ihtiyariyle vazgeçtiği, fakat tamam   olan kısım esasen bir suç teşkil ettiği halde ancak o kısma mahsus ceza ile ce-  zalandırılır.                                                                                                                                                         Madde 62 - (Değişik: 3/2/1937 - 3112/1 md.)                                      Bir kimse işlemeği kasdettiği cürmün icrasına taallük eden bütün fiilleri    bitirmiş, fakat ihtiyarında olmıyan bir sebepten dolayı o cürüm meydana gelme-   miş ise                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                kanunda yazılı olmıyan yerlerde fiil ölüm cezasını müstelzim olduğu takdirde     müteşebbis hakkında yirmi seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapis ve     müebbet ağır hapis cezasını müstelzim olduğu takdirde on beş seneden yirmi se-   neye kadar ağır hapis cezası hükmolunur. Sair hallerde o cürüm için kanunen mu-  ayyen olan ceza altıda birinden üçte birine kadar indirilir.                                                                                                          Madde 63 - (Mülga: 3/2/1937 - 3112/3 md.)                                                                                                                                                                                                                                         ALTINCI BAP                                                               Cürüm ve kabahatte iştirak                                                                                                                Madde 64 - (Değişik: 3/2/1937 - 3112/1 md.)                                      Bir kaç kişi bir cürüm veya kabahatın icrasına iştirak ettikleri takdirde    fiili irtikap edenlerden veya doğrudan doğruya beraber işlemiş olanlardan her    biri o fiile mahsus ceza ile cezalandırılır.                                         Başkalarını cürüm ve kabahat işlemeğe azmettirenlere dahi aynı ceza hükmo-   lunur. Ancak fiili icra edenin onu işlemekte şahsi bir menfaati olduğu sabit     olursa azmettiren şahsın cezası, ölüm yerine yirmi dört sene ve müebbet ağır     hapis yerine yirmi sene ağır hapistir. Sair cezaların altıda biri indirilir.                                                                                          Madde 65 - (Değişik: 2/6/1941 - 4055/1 md.)                                      I - Suç işlemeğe teşvik veya suçu irtikap kararını takviye ederek yahut      fiil işlendikten sonra muzaheret ve muavenette bulunacağını vadeyleyerek,            II - Suçun ne suretle işleneceğine mütaallik talimat vererek yahut fiilin    işlenmesine yarıyacak iş veya vasıtaları tedarik ederek,                             III - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/7 md.) Suç işlenmeden evvel veya işlendi-   ği sırada müzaharet ve muavenetle icrasını kolaylaştırarak suça iştirak eden     şahıs, işlenmiş fiile mahsus olan ceza ölüm cezası ise yirmi yıldan, müebbet     ağır cezası ise onaltı yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis cazası ile ceza-    landırılır. Sair hallerde kanunen muayyen olan cezanın yarısı indirilir.             Bu maddede yazılı fiillerden birini işleyen kimsenin iştiraki inzimam et-    meksizin fiilin irtikabı mümkün olamıyacağı sabit olan hallerde o kimse yukarı-  da gösterilen tenzilattan istifada edemez.                                                                                                                            Madde 66 - Bir cürüm veya kabahati beraber işleyenlerden veya icrasını ko-   laylaştırmağa yardım edenlerden biri hakkında teşdidi cezayı mucip olan şahsa    merbut daimi veya arızi ahval ve evsaf, cürüm veya kabahate iştirak eyledikle-   ri zamanda ona vakıf olan faillere dahi sirayet eder. Ancak haklarında teret-    tüp eden cezanın altıda biri indirilebilir ve idam ile müebbet ağır hapis ce-    zasına bedel yirmi seneden yirmi dört seneye kadar ağır hapis cezası hükmolu-    nur.                                                                                 Madde 67 - Fiilin cezasını teşdit eden maddi esbabı dahi cürüm veya kaba-    hatin vasfını tebdil edecek şekilde olsabile fiil işlendiği zamanda ona vakıf    olan şeriklere saridir.                                                                                                                                                                        YEDİNCİ BAP                                                                 Suç ve cezaların içtimaı                                                                                                                      Madde 68 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Bir kimse mütaaddit suçlardan dolayı Hüküm veya Ceza Kararnamesiyle mahküm   edilirse cezalar bu bap hükümlerine göre içtima ettirilir.                                                                                                        KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Madde 69 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Bir Hüküm veya Ceza Kararnamesinden sonra aynı kimsenin bu mahkümiyetten     önce veya sonra işlediği bir suçtan dolayı mahküm edilmesi halinde cezaların     içtimaı hükümleri tatbik olunur.                                                                                                                                      Madde 70 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/3 md.)                                    Birden çok müebbet ağır hapse mahkümiyet halinde, altı aydan az ve üç yıl-   dan fazla olmamak üzere hükmedilecek miktarı geceli gündüzlü bir hücrede tecrit  edilmek suretiyle, müebbet ağır hapis cezası infaz olunur.                                                                                                            Madde 71 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Aynı neviden şahsi hürriyeti bağlıyan muvakkat cezalara mahkümiyet halinde   bu cezaların mecmuu tatbik olunur.                                                   24 seneden aşağı olmamak üzere en az iki ağır hapis cezasına mahkümiyet ha-  linde müebbet ağır hapis cezası tatbik olunur.                                                                                                                        Madde 72 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Aynı neviden para cezalarına mahkümiyet halinde bu cezaların mecmuu tatbik   olunur.                                                                                                                                                               Madde 73 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Cezalardan biri müebbet ağır hapis ve diğeri şahsi hürriyeti bağlayıcı mu-   vakkat bir ceza ise, ilave edilecek cezanın nevi ve miktarına göre on günden az  ve üç seneden fazla olmamak üzere geceli gündüzlü bir hücrede tecrit edilmek     suretiyle müebbet ağır hapis cezası tatbik olunur.                                                                                                                    Madde 74 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Başka neviden hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezalara  mahkümiyet halinde bu   cezaların hepsi ayrı ayrı tamamen tatbik olunur.                                     İnfazda ağır hapis, hapis, hafif hapis ve sürgün sırası takip edilir. (1)                                                                                         Madde 75 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Başka neviden para cezalarına mahkümiyet halinde bu cezaların hepsi ayrı     ayrı tamamen tatbik olunur.                                                          Para cezaları sair cezalarla birleştiği takdirde de hepsi ayrı ayrı ve ta-   mamen tatbik olunur.                                                                                                                                                  Madde 76 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Fer'i cezalar ve mahkümiyetin bütün diğer cezai neticeleri her ceza hakkın-   da ayrı ayrı tayin ve tatbik olunur.                                                                                                                                 Madde 77 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      1) Aynı neviden şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezaların birleştirilme-  si halinde tatbik edilecek ceza ağır hapiste 36, hapiste 25, sürgünde 15, hafif  hapiste 10 seneyi geçemez.                                                           2) Başka neviden şahsi hürriyeti bağlayıcı muvakkat cezaların mecmuu otuz    seneyi geçemez. Bu haddi aşan ceza miktarı sırası ile sürgün, hafif hapis, ha-   pis ve ağır hapisten tenzil edilir.                                                  3) Ağır para cezası ile hafif para cezası birleştiği takdirde çevrilecek     cezanın nev'i hapistir.                                                          ---------------------                                                            (1) Sürgün cezası, 13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki       Kanunun geçici 2. maddesiyle kaldırılmıştır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           4) Birleştirilen para cezalarının şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezaya çev-  rilmesi halinde bu ceza müddeti beş seneyi geçemez.                                  5) (Değişik: 21/11/1990 - 3679/4 md.) İçtima neticesinde uygulanacak süre-   li fer'i cezalar, kamu hizmetlerinden yasaklanma cezasında on, muayyen bir mes-  lek ve sanatın icrasının tatilinde dört yılı geçemez.                                6) Yukarıki fıkralarda yazılı yukarı hadlere baliğ olan cezalara kati su-    rette mahkÜmiyetten sonra işlenen suçlardan dolayı verilecek cezalar aynen tat-  bik olunur.                                                                                                                                                           Madde 78 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     Bir kimse bir suçu işlemek veya vuku bulmuş bir suçu gizlemek için diğer     bir suç işlediği veyahut o suç vesilesile kanunda suç teşkil eden diğer bir      fiil daha irtikab eylediği takdirde mezkür fiiller kanunen o suçu tertib eden    anasırdan veya suçun esbabı müşeddedesinden sayılmazsa o kimse hakkında evvel-   ki maddelerin müştemil olduğu hükümlere göre ceza tertib olunur.                                                                                                      Madde 79 - İşlediği bir fiil ile kanunun muhtelif ahkamını ihlal eden kim-   se o ahkamdan en şedit cezayı tazammun eden maddeye göre cezalandırılır.                                                                                              Madde 80 - (Değişik: 2/6/1941 - 4055/1 md.)                                      Bir suç işlemek kararının icrası cümlesinden olarak kanunun aynı hükmünün    bir kaç defa ihlal edilmesi, muhtelif zamanlarda vakı olsa bile bir suç sayı-    lır. Fakat bundan dolayı terettüp edecek ceza altıda birden yarıya kadar artı-   rılır.                                                                                                                                                                                         SEKİZİNCİ BAP                                                                   Cürümde tekerrür                                                                                                                          Madde 81 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     Bir kimse beş seneden ziyade müdetdle bir mahkÜmiyete uğradıktan sonra ceza- sını çektiği veya ceza düştüğü tarihten itibaren on sene ve diğer cezalarda beş  sene içinde başka bir suç daha işlerse yeni suça verilecek ceza altıda bire ka-  dar artırılır.                                                                       Yeni suç evvelki mahkÜmiyete sebep olan suç cinsinden ise hükmedilecek ceza  altıda birden üçte bire kadar artırılır.                                             İkinci suç için tayin edilecek cezaya tekerrürden dolayı zammı lazımgelen    miktar, hiç bir suretle evvelki suç için hükmedilmiş olan cezaların en ağırın-   dan ziyade olarak tayin olunamaz.                                                    Evvelki veya sonraki suçlardan biri para cezası veya sürgün ve diğeri baş-   ka bir ceza olduğu takdirde tekerrürden dolayı yapılacak zam miktarının tayi-    ninde 19 uncu veya 40 ıncı maddelerde yazılı nisbet kaideleri tatbik olunur.                                                                                          Madde 82 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     Müebbed ağır hapis cezasına mahküm olan kimse diğer bir veya bir kaç cürüm   işlediği takdirde mahkümun geceli gündüzlü bir hücrede yalnız bırakılması müd-   deti eğer sonraki cürmü veya cürümleri muvakkat ağır hapis cezasını müstelzim    ise bu cezanın veya bu cezalar mecmuunun sekizde birine, hapis cezasını müstel-  zim ise onda birine müsavi bir müddet uzatılır.                                      Ancak ilave edilecek hücre müdeti ağır hapislerde üç seneden, hapiste iki    seneden fazla olamaz.                                                                                                                                                 (Değişik: 21/11/1990 - 3679/5 md.) Sonraki cürümden dolayı da mahküma müeb-  bet ağır hapis cezası tayin olunmuşsa ilave edilecek hücre müddeti altı aydan    az, üç yıldan fazla olamaz.                                                                                                                                       KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek- 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Madde 83 - (Mülga: 11/6/1936 - 3038/2 md.)                                       Madde 84 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     Tekerrür halinde hükmedilecek ağır para cezasının 19 uncu maddeye göre hap-  se çevrilmesi halinde hapis müddeti beş seneyi geçemez.                                                                                                               Madde 85 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     İşlediği suçlardan dolayı her defasında üç aydan fazla olmak üzere iki defa  veya daha fazla şahsi hürriyeti bağlayıcı cezalarla mahküm olan kimse 81 inci    maddede yazılı müddetler içinde, yine şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezanın ve-  rilmesini icab ettiren aynı cinsten bir suç işler ve göreceği cezanın müddeti    otuz aydan aşağı olursa mezkür ceza müddeti yarı ve sair hallerde ağır hapis ve  hapiste otuz seneyi geçmemek üzere üçte biri nisbetinde artırılır.                                                                                                    Madde 86 - Aynı maddei kanuniyeye tetabuk eden veya kanunun bir faslında     münderiç bulunan cürümlerden başka:                                                  1 - Devletin emniyeti aleyhine işlenilen cürümler,                               2 - Resmi memurlar tarafından memuriyetlerine ait vazifelerin ihlali veya    memuriyetin suistimali suretiyle işlenilen cürümler,                                 3 - Siyasi veya dini hürriyetlere müteallik cürümlerle dini memurların va-   zifeleri esnasında yaptıkları suistimalat,                                           4 - İcra ettikleri vazifeden dolayı hükkam ile memurlar ve devlet idaresi    ve ammenin nizamı alayhine irtikap olunan cürümler,                                  5 - Cürüm tasnii ve iftira ve yalan şehadet ve yalan yere yemin ve avkat-    larla dava vekillerinin vazifelerini suiistimal cürümleri,                           6 - Ammenin selameti aleyhinde işlenilen cürümler,                               7 - Sekizinci bapta münderiç cürümler,                                           8 - Şahıslar aleyhindeki cürümlere mahsus babın birinci ve ikinci fasılla-   rında münderiç cürümler,                                                             9 - Hırsızlık, yağma ve garet ve ifşayı sır tehdidiyle temini menfaat ve     dolandırıcılık ve emniyeti suiistimal ve eşyayı cürmiyeyi satın almak ve sakla-  mak ve hileli iflas maddelerinde ve üçüncü babın dokuzuncu faslının son madde-   siyle onuncu faslının 276 ncı maddesinde ve on birinci faslında ve altıncı       babın birinci faslının ilk beş maddesinde ve beşinci faslında ve yedinci babın   üçüncü faslının ilk beş maddesiyle son maddesinde muharrer bilcümle cürümler,        Bir cinsten addolunur.                                                                                                                                            Madde 87 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                      Geçen maddelerin tatbikatında:                                                   1) Kabahat fiilinden dolayı sadır olan hükümler bir cürüm vukuunda ve cürme  mütaallik hükümler kabahat vukuunda;                                                 2) Tedbirsizlik ve dikkatsizlik ve meslek va sanatın icrası hususunda tec-   rübesizlik ve emirlerle nizamlara riayetsizlik neticesi olarak işlenen cürümler  diğer cürümler mukabilinde ve sair cürümler bunlar mukabilinde;                      3) Sırf askeri cürümler hakkında sadır olan hükümler;                            4) Bu kanunun 6 ncı babının birinci faslındaki 316,317,318,319,320,324 ve    331 inci maddeleriyle ikinci faslındaki 332 ve 333 üncü ve 7 nci babın 3 üncü    faslındaki 403 ve 404 üncü maddelerde yazılı hususlardan dolayı verilen hüküm-   ler müstesna olmak üzere yabancı memleket mahkemelerinden verilen hükümler;      tekerrüre esas olamaz.                                                                                                                                                 Madde 88 - Tekerrür hükümlerinin tatbikında diğer bir cezadan kalbolunmuş   olan ceza asıl ceza addolunur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       MÜSTAKİL FASIL                                                                   Cezaların tecili                                                                                                                         Madde 89 - (Mülga: 13/7/1965 - 647/Geç. Md. 4) (1)                                                                                                                Madde 90 - On sekiz yaşını doldurmamış çocuklar ile yetmişine varmış ihti-   yarların mahküm oldukları hapis cezası bir seneden fazla olmadığı halde dahi     evvelki madde hükmü tatbik olunur.                                                                                                                                    Madde 91 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                      Seksen dokuzuncu madde hükmü, mahkeme kararında hilafı tasrih edilmedikçe    fer'i cezalar hakkında da tatbik olunur.                                                                                                                              Madde 92 - Tazminat kabilinden olan cezayı nakdi ve zabt ve müsaderesi ka-   nunen mecburi olan eşya ile muhakeme masrafları tecil olunmaz.                                                                                                        Madde 93 - Cezaların tecili kararının infazı hukuku şahsiyenin mahküm tara-  fından rızasiyle ifasına veya teminine talik olunabilir.                                                                                                              Madde 94 - (Değişik: 3/2/1937 - 3112/1 md.)                                      Cezası tecil edilen mahküm hazır ise mahkemenin reisi cezanın tecil edildi-  ğini tefhim ettikten sonra yeniden bir suç işlediği takdirde 95 inci madde hük-  mü dairesinde tecil olunan ceza çektirilmekle beraber sonraki cürüm cezasının    dahi şartlarına muvafık olduğu takdirde, tekerrürden dolayı artırılacağını ken-  disine ihtar eder.                                                                                                                                                    Madde 95 - (Değişik: 2/6/1941 - 4055/1 md.)                                                                                                                       I - Kabahat ile mahküm olan kimse hüküm tarihinden itibaren bir sene için-   de bir cürümden veya evvelki hükmün verildiği mahaldeki Asliye mahkemesinin ka-  zası dairesinde diğer bir kabahatten dolayı aynı cinsten veya daha ağır bir ce-  zaya,                                                                                II - Cürüm ile mahküm olan kimse hüküm tarihinden itibaren beş sene içinde   işlediği diğer hir cürümden dolayı evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya     yahut hapis veya ağır hapis cezasına mahküm olmazsa, cezası tecil edilmiş olan   mahkümiyeti esasen vakı olmamış sayılır. Aksi takdirde her iki ceza ayrı ayrı    tenfiz olunur.                                                                                                                                                                                 DOKUZUNCU BAP                                                               Dava ve cezanın sukutu                                                                                                                        Madde 96 - Maznunun vefatı hukuku amme davasını ortadan kaldırır.                Mahkümun vefatı ceza mahkümiyetini ve hatta henüz icra edilmemiş olan ağır   ve hafif cezayı nakdi hükümlerini bütün neticeleriyle beraber ortadan kaldırır.  Ancak eşya zabt ve müsaderesi ve muhakeme masrafları için sadır olup mahkümun    vefatından evvel katiyet kesbeden hükümler tenfiz olunur.                                                                                                             Madde 97 - Umumi af, hukuku amme davasını ve hükmolunan cezaları bütün ne-   ticeleri ile birlikte ortadan kaldırır.                                                                                                                               Madde 98 - Hususi af, havi olduğu sarahate göre cezayı ortadan kaldırır ve-  ya azaltır veya değiştirir ve daha ağır bir cezadan mübeddel olan cezaya kanu-   nen ilave edilmemiş bulunmak şartiyle mahkümun kanuni mahcuriyetini de ref       eder. Ancak kanun veya kararnamesinde hilafı yazılı olmadıkça feri ve mütemmim   cezalara tesir etmez. Hususi affı tazammun eden kanun veya kararnamede sarahat   bulunan ahval müstesnadır.                                                       ---------------------                                                            (1)  Bu maddede hükme bağlanmış bulunan cezaların teciline ilişkin hususlar,          13/7/1965 tarihli ve 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkındaki Kanunun 6.           maddesinde yeniden düzenlenmiştir.                                          *                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Madde 99 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                                                                                                      Takibat yapılabilmesi dava veya şikayete bağlı suçlarda suçtan zarar gören   kimsenin vazgeçmesi hukuku amme davasını düşürür. Ancak kanunda hilafı yazılı    olmadıkça cezanın infazına mani olmaz.                                               Maznunlardan biri hakkındaki dava veya şikayetten vazgeçme diğerlerine de    sirayet eder.                                                                        Kanunda yazılı haller müstesna olmak üzere, vazgeçme onu kabul etmiyen maz-  nuna tesir etmez.                                                                                                                                                     Madde 100 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                                                                                                     Umumi ve hususi aflar ve suçtan zarar görenin davadan veya şikayetten vaz-   geçmesi ne zaptolunan eşyanın ne de malsandığına tediye olunan ağır ve hafif     para cezalarının istirdadını icab etmez.                                                                                                                              Madde 101 - Müebbet vaya on seneden fazla muvakkat ağır hapis cezaları hu-   susi af ile azaltıldığı veya ortadan kaldırıldığı surette buna dair  olan kanun  veya kararnamede buna muhalif sarahat olmadıkça manküm üç sene müddetle emniye-  ti umumiye nezreti altına alınır.                                                                                                                                     Madde 102 - (Değişik: 29/6/1938 - 3531/1 md.)                                                                                                                     Kanunda başka türlü yazılmış olan ahvalin maadasında hukuku amme davası:         1 - Ölüm ve müebbed ağır hapis cezalarını müstelzim cürümlerde yirmi sene,       2 - Yirmi seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapis cezasını müstel-   zim cürümlerde on beş sene,                                                          3 - Beş seneden ziyade ve yirmi seneden az ağır hapis veya beş seneden zi-   yade hapis yahud hidematı ammeden müebbeden mahrumiyet cezalarından birini müs-  telzim cürümlerde on sene,                                                           4 - Beş seneden ziyade olmamak üzere ağır hapis veya hapis yahud sürgün ve-  ya hidematı ammeden muvakkaten mahrumiyet cezalarını ve ağır para cezasını müs-  telzim cürümlerde beş sene,                                                          5 - Bir aydan ziyade hafif hapis veya otuz liradan ziyade hafif para ceza-   sını müstelzim fiillerde iki sene,                                                   6 - Bundan evvelki bendlerde beyan olunan mikdardan aşağı cezaları müstel-   zim kabahatlerde altı ay geçmesile ortadan kalkar.                                   Bu kanunun ikinci kitabının birinci babında yazılı ölüm veya müebbed yahud   muvakkat ağır hapis cezalarını müstelzim cürümlerin yurd dışında işlenmesi ha-   linde dava müruru zamanı yoktur.                                                     Madde 103 - Müruru zamanın başlangıcı tamamiyle icra olunmuş cürüm ve ka-    bahatler hakkında fiilin vukuu gününden ve teşebbüs olunan veya icra ve ikmal    olunamayan cürümler hakkında son fiilin işlendiği tarihten ve mutemadi ve mü-    teselsil cürümler hakkında dahi temadi ve teselsülün bittiği günden itibar olu-  nur.                                                                                                                                                                  Madde 104 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Hukuku amme davasının müruru zamanı, mahkümiyet hükmü yakalama, tevkif,      celb veya ihzar müzekkereleri, adli makamlar huzurunda maznunun sorguya çekil-   mesi, maznun hakkında son tahkikatın açılmasına dair olan karar veya C. müdde-   iumumisi tarafından mahkemeye yazılan iddianame ile kesilir.                         Bu halde müruru zaman, kesilme gününden itibaren yeniden işlemeğe başlar.    Eğer müruru zamanı kesen muameleler müteaddid ise müruru zaman bunların en       sonuncusundan itibaren tekrar işlemeğe başlar. Ancak bu sebepler müruru zaman                                                                                *                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        müdetini 102 nci maddede ayrı ayrı muayyen olan müddetlerin yarısının ilavesile  baliğ olacağı müddetten fazla uzatamaz.                                                                                                                               Madde 105 - (Değişik: 29/6/1938 - 3531/1 md.)                                    Kanunun bir seneden aşağı müruru zaman tayin ettiği hallerde her türlü usuli muamele müruru zamanı keser.                                                         Ancak 103 üncü maddeye göre müruru zaman işlemeğe başladığı günden itibaren  bir seneden aşağı müruru zamana tabi kabahat nevinden suçlarda bir sene içinde   mahkümiyet kararı verilmemiş olursa hukuku amme davası müruru zamana uğrar.                                                                                           Madde 106 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Bir suçtan dolayı yapılan ve müruru zamanı kesen muameleler o suçlarda her   ne suretle olursa olsun iştiraki olup da aleyhlerinde takibat veya tahkikat      yapılmamış olan kimseler hakkında dahi müruru zamanı keser.                                                                                                           Madde 107 - Hukuku amme davasının ikamesi mezuniyet veya karar alınmasına    yahut diğer bir mercide halli lazım gelen bir meselenin neticesine bağlı bulun-  duğu takdirde mezuniyet ve kararın alınmasına yahut meselenin halline kadar      müruru zaman durur.                                                                                                                                                   Madde 108 - Takibi ancak şahsi dava ikamesine bağlı olan fiil hakkında sala- hiyettar kimse altı ay zarfında dava etmediği takdirde takibat yapılamaz.            Müruru zaman haddini geçmemek şartiyle bu müdet davaya hakkı olan kimsenin   fiilden ve failin kim olduğundan haberdar bulunduğu günden başlar.                   Davaya hakkı olan bir kaç kimseden birisi altı aylık müddeti geçirirse bun-  dan dolayı diğerlerinin hukuku sakıt olmaz.                                                                                                                           Madde 109 - Aynı fiilden dolayı her ne suretle olursa olsun tekrar muhakeme- si görülmek lazımgelen mahkümünaleyhin ahiren vakı olan mahkümiyeti evvelki      mahkümiyetinden daha hafif bir cezayı mutazammın ise müruru zaman müddeti sonra- ki hüküm ile tertip olunacak cezaya göre hesap olunur.                                                                                                                Madde 110 - Hukuku amme davasının düşmesi emval istirdadı ve uğranılan zara- rın tazmini için ikame olunan hakkı şahsi davasına halel vermez.                                                                                                      Madde 111 - Hukuku amme davasının düşmesi cürümden zarar gören şahsın dava-  dan vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada davacı hukuku şahsi-  yesini ayrıca muhafaza eylememiş ise artık hukuk mahkemesinde dahi dava edemez.                                                                                       Madde 112 - Bu maddede yazılı cezalar aşağıdaki müddetlerin müruriyle orta-  dan kalkar:                                                                          1 - İdam ve müebbet ağır hapis cezaları otuz sene,                               2 - Yirmi sene ve daha fazla müddetle ağır hapis cezası yirmi dört sene,         3 - Beş seneden ziyade ağır hapis veyahut hapis veya müebbet sürgün cezası   yirmi sene,                                                                          4 - Beş seneye kadar ağır hapis veyahut hapis veya muvakkat sürgün veya      muvakkaten hidematı ammeden memnuiyet cezalariyle ağır cezayı nakdi hükümleri    on sene,                                                                             5 - Bir aydan ziyade hafif hapis veyahut bir meslek ve sanatın tatili icrası yahut otuz liradan ziyade hafif cezayı nakdi hükümleri dört sene,                    6 - Bundan evvelki bentte beyan olunan miktardan aşağı ceza hükümleri on     sekiz ay geçmesiyle ortadan kalkar.                                                                                                                               KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Nevileri başka başka cezaları havi hükümler, en ağır ceza için konulan müd-  detin geçmesiyle ortadan kalkar.                                                                                                                                      Cezanın müruru zaman ile ortadan kalkmasından sonra Emniyeti Umumiye Neza-   reti altında bulunmak cezasının da hükmü kalmaz.                                                                                                                      Madde 113 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Hükümlerde müruru zaman hükmün kat'ileştiği veya infazın her hangi bir su-   retle inkıtaa uğradığı günden itibaren işlemeğe başlar.                                                                                                               Madde 114 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      İlamın infazına müteallik mahküma salahiyetli merci tarafından kanun daire-  sinde tebliğ olunan her türlü muamele müruru zamanı keser. Bundan başka şahsi    hürriyeti bağlayıcı cezalarda ilamın infazı için mahkümun yakalanması dahi müru- ru zamanı keser.                                                                     Bir suçtan dolayı mahküm olan kimse müruru zaman cereyan ettiği sırada mah-  küm olduğu suç cinsinden diğer bir suç daha işlediği takdirde müruru zaman yine  kesilmiş olur.                                                                                                                                                        Madde 115 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Amme hizmetlerinden muvakkat memnuiyet yahut diğer bir ıskatı ehliyet ceza-  sı veya bir meslek ve sanatın tatili icrası sair cezalara zam ve ilave edildiği  veyahut bir hüküm neticesi olduğu takdirde ıskatı ehliyet ve tatili meslek ve    sanat cezaları, onlar için muayyen olan müddetin iki misline muadil bir müddet   geçmedikçe sakıt olmazlar ve işbu müruru zaman aslı mücazatın sakıt olduğu ta-   rihten itibaren cereyana başlar.                                                                                                                                      Madde 116 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Gerek hukuku amme davasının ve gerek ceza hükümlerinin müruru zamanı 30 uncu madde mucibince hesap olunur.                                                                                                                                         Madde 117 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Gerek dava ve gerek ceza müruru zamanı resen tatbik olunur ve bundan ne maz- nun ve ne de mahküm vazgeçemezler.                                                                                                                                    Madde 118 - (Değişik: 29/6/1938-3531/1 md.)                                      Bu kanunun ikinci kitabının birinci babında yazılı ölüm veya müebbet yahud   muvakkat ağır hapis cezalarını müstelzim cürümlerin yurd dışında işlenmesi       halinde ceza müruru zamanı yoktur.                                                                                                                                    Madde 119 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/1 md.)                                     (Değişik: 7/12/1988 - 3506/3 md.) Yalnız para cezasını gerektiren veya kanun maddesinde öngörülen hürriyeti bağlayıcı cezasının yukarı haddi üç ayı aşmayan   suçun faili;                                                                                                                                                          1. Para cezası maktu ise bu miktarı, aşağı ve yukarı hadleri gösterilmiş ise aşağı haddini,                                                                       2. Hürriyeti bağlayıcı cezanın aşağı haddinin, her gün için 647 sayılı Ceza- ların infazı Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı  bendinde belirtilen aşağı hadler üzerinden karşılayan miktarını,                     3. Hürriyeti bağlayıcı ceza ile birlikte para cezası da öngörülmüş ise,      hürriyeti bağlayıcı ceza için yukarıdaki şekilde belirlenecek miktar ile para    cezasının aşağı haddini,                                                             Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ- den itibaren on gün içinde merciine ödediği takdirde hakkında kamu davası açıl-  maz.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    (Değişik : 7/12/1988 - 3506/3 md.) Suçla ilgili kanun maddesinde, yukarı     haddi üç ayı aşmayan hürriyeti bağlayıcı ceza veya para cezasından yanlız        birisinin uygulanmasının öngörüldüğü hallerde, yukarıdaki fıkralara göre öden-   mesi gereken miktar para cezası esas alınarak belirlenir.                            Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebligatta, ödenecek miktar, ödeme süre-   si ve belli edilen miktarın bu süre içinde ödenmesi halinde kamu davasının       açılmayacağı ve ödemediği takdirde açılacak kamu davası üzerine suçu sabit       görüldüğü takdirde mahkemece tayin edilecek cezanın yarı nisbetinde artırıla-    rak hükmolunacağı sanığa bildirilir.                                                 Yukarıdaki fıkra uyarınca yapılan tebligata rağmen belli edilen miktarın     süresinde ödenmemesi halinde kamu davası açılır ve suç sabit olduğu takdirde     tayin edilecek ceza, aşağı ve yukarı haddi gösterilen hallerde yukarı haddi      geçmemek üzere yarı nisbetinde artırılarak hükmolunur.                               Özel kanun hükümleri gereğince işin doğrudan doğruya mahkemeye intikal       etmiş olması halinde sanık sorgusundan önce hakim tarafından verilecek on        günlük mehil içinde bu madde hükümlerine göre tespit edilecek miktardaki parayı  yargılama giderleriyle birlikte merciine ödediği takdirde kamu davası ortadan    kaldırılır.Verilen mehil içerisinde belirlenen paranın ödenmemesi halinde yuka-  rıdaki fıkra hükümleri uygulanır.                                                    Yukarıdaki fıkra kapsamına giren bir suçtan ötürü doğrudan doğruya mahkeme-  ye intikal eden işin ceza kararnamesiyle sonuçlandırılmış olması halinde itiraz  üzerine duruşma yapılır ve bu halde de anılan fıkra hükümleri uygulanır.             Bu madde gereğince kamu davasının açılmaması veya ortadan kaldırılması       kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve zoralıma ilişkin hükümleri  etkilemez.                                                                           Kanun maddesinde ayrıca bir meslek veya sanatın tatili cezasının bulunması   bu madde hükmünün uygulanmasına engel olmaz.                                         Nispi para cezasını gerektiren suçlar hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.                                                                                         Madde 120 - Ceza hükümlerinin sukutu hukuku şahsiye ve istirdadı emval ve    tazminat ve masarifi muhakemeye müteallik hükümlere halel vermez. Ancak umumi    aftan neşet eden sukut masarifi muhakemenin tahsili hakkında hazinenin mütalebe  hakkını dahi iskat eder.                                                                                                                                                                       ONUNCU BAP                                                                 Memnu hakların iadesi                                                                                                                                                                                                           Madde 121 - Müebbeden hidematı ammeden memnuiyet ve ceza mahkümiyetinden     mütevellit diğer nevi ademi ehliyet cezaları memnu hakların iadesi tarikiyle     izale olunabilir.                                                                                                                                                     Madde 122 - (Değişik : 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                   (Değişik birinci fıkra : 21/11/1990 - 3679/6 md.) Yukarıdaki maddede yazı-   lı ceza, şahsi hürriyeti bağlayıcı bir cezaya bağlı olduğu halde, buna mahküm    olan ve işlemiş olduğu cürümden dolayı pişmanlık duyduğunu ihsas edecek su-      rette iyi hali görülen kimse, asıl cezasını çektiği veya ceza af ile ortadan     kalktığı tarihten itibaren üç ve zamanaşımı ile düşmüş olduğu surette düştüğü    tarihten itibaren beş yıl geçtikten sonra memnu haklarının iadesini talep        edebilir.                                                                            Eğer bu mahrumiyet ve ıskatı ehliyet cezaları diğer bir cezaya ilaveten      tertib olunmamış ise memnu hakların iadesi ancak hüküm ilamının kat'ileştiği     tarihten itibaren beş sene sonra istenebilir.                                                                                                                     KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Madde 123 - Mükerrirler cezanın tamamen infazından veya af yahut müruru      zaman ile sukutundan itibaren bundan evvelki maddede beyan olunan müddetlerin    iki katı geçmedikçe memnu haklarının iadesi istidasında bulunamazlar.                                                                                                 Madde 124 - Memnu haklar, Usulü Muhakematı Cezaiye Kanununun tayin ettiği    suretlerle iade olunur. Memnu hakların iadesine alakadarın talebi üzerine usulü  dairesinde karar verilmesi mahkemeye aittir.                                                                                                                                                   İKİNCİ KİTAP                                                                       Cürümler                                                                                                                                                        BİRİNCİ BAP                                                           Devletin şahsiyetine karşı cürümler                                                                                                                                          BİRİNCİ FASIL                                                    Devletin arsıulusal şahsiyetine karşı cürümler                                                                                                           Madde 125 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Devlet topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir Devletin hakimi-  yeti altına koymağa veya Devletin istiklalini tenkise veya birliğini bozmağa     veya Devletin hakimiyeti altında bulunan topraklardan bir kısmını Devlet idare-  sinden ayırmağa matuf bir fiil işliyen kimse ölüm cezasile cezalandırılır.                                                                                            Madde 126 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Devlet aleyhine silah kullanan veya Türkiye ile harp halinde bulunan bir     devletin ordusunda hizmet kabul eden vatandaş müebbed ağır hapis cezasile ceza-  landırılır. Yabancı devlet kuvvetlerine kumanda eden veya bunları sevk ve idare- ye müteallik bir vazife deruhde eden vatandaş hakkında ölüm cezası verilir.          Harp esnasında düşman Devlet toprağında bulunup da bu devlet kanunlarının    tahmil ettiği bir mecburiyeti ifa zaruretile mezkür fiili işliyen kimseye ceza   verilmez.                                                                            Bu bab hükümlerine göre herhangi bir sebeple Türk vatandaşlığı sıfatını      kaybeden kimse dahi vatandaş hükmünde sayılır.                                       Türkiye Devleti tarafından Devlet olarak tanınmış olmasa bile haklarında     muharib muamelesi yapılan siyasi kümeler dahi Türkiye Devleti ile harp halinde   bulunan Devlet gibi telakki edilir.                                                                                                                                   Madde 127 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Yabancı Devletin Türkiye Devleti aleyhine harp açması veya hasmane hareket-  lerde bulunması için yabancı ile anlaşan veya bu maksada matuf fiiller işliyen   kimse on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır.             Harp vuku bulursa ölüm cezası hükmolunur. Hasmane hareket vukua gelirse      müebbed ağır hapis cezası verilir.                                                   Türkiye Devletini bitaraflık ilanına veya bitaraflığın muhafazasına veyahut  harp ilanına mecbur kılmak veya mecbur kılmağa matuf muameleler yapmak için      yabancı ile anlaşan kimse beş seneden on seneye kadar ağır hapis cezasile ceza-  landırılır.                                                                          Bu anlaşma matbuatla propaganda yapmak için vaki olmuş ise hükmolunacak      ceza üçte bire kadar artırılır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Milli menfaatler aleyhine hareketlerde bulunmak maksadile yabancıdan         velevki bilvasıta olsun kendisi veya başkaları için para veya herhangi bir       menfaat veya vaid kabul eden vatandaş eğer fiil daha ağır bir cürüm teşkil       etmiyorsa üç seneden onseneye kadar ağır hapis ve beş yüz liradan iki bin lira-  ya kadar ağır para cezasile cezalandırılır.                                          Aynı ceza para veren veya sair menfaat temin veya vadeden yabancı hakkında   da tatbik olunur.                                                                    Aşağıdaki hallerde ceza üçte birden aşağı olmamak üzere artırılır.               1 - Fiil harp esnasında işlenmiş ise,                                            2 - Para veya menfaat matbuat vasıtasile propaganda yapmak için verilmiş     veya vadedilmiş ise.                                                                                                                                                  Madde 128 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Türkiye Devletini harp tehlikesine maruz kılacak şekilde Hükümetin tasvibi   olmaksızın yabancı bir Devlet aleyhine asker toplıyan veya diğer hasmane hare-   ketlerde bulunan kimse beş seneden on iki seneye kadar ağır hapis cezasile ceza- landırılır. Eğer harp vukua gelirse müebbed ağır hapis cezasile cezalandırılır.      Hasmane hareketler, yalnız yabancı bir Hükümet ile münasebeti bozacak veya   Türkiye Devletini veya Türk vatandaşlarını mukabele bilmisle maruz kılacak mahi- yette ise verilecek ceza iki seneden sekiz seneye kadar ağır hapistir.               Siyasi münasebet münkati olur veya mukabele bilmisil vukua gelirse verilecek ceza üç seneden on seneye kadar ağır hapistir.                                                                                                                        Madde 129 -(Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     Harp zamanında Türkiye Devleti zararına düşmanın askeri hareketlerini        kolaylaştırmak veya Türkiye Devletinin askeri hareketlerine zarar vermek mak-    sadile yabancı ile anlaşan veyahut bu maksadlara matuf fiiller işliyen kimse on  seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır. Maksadı hasıl    olursa ölüm cezası verilir.                                                          Harp zamanında düşman Devlete iaşe maddeleri veya Türkiye Devletinin zararı- na kullanılabilecek sair şeyler veren kimse bunları bilvasıta vermiş olsa bile   beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır.                  Harp zamanında düşman Devlet lehine yapılan istikrazlara ve her ne suretle   olursa olsun tediyelere iştirak eden veya buna müteallik muameleleri kolaylaş-   tıran kimse beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır.      Harp zamanında ve ikinci fıkrada yazılı haller haricinde nerede bulunursa    bulunsun düşman Devlet tebaasile veyahut düşman Devlet topraklarında oturan      diğer kimseler ile bilvasıta olsa dahi, ticaret yapan yurddaş veya Türkiyede     bulunan yabancı iki seneden on seneye kadar ağır hapis ve bin liradan aşağı      olmamak üzere eşya değerinin beş misline müsavi ağır para cezasile cezalandırı-  lır.                                                                                 İkinci ve üçüncü fıkra hükümleri fiili hariçte işliyen yabancılar hakkında   tatbik olunmaz.                                                                                                                                                       Madde 130 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Harp zamanında Devletin silahlı kuvvetlerinin veya ahalinin ihtiyaçları      için Devlet veya diğer bir amme müessesesile veya amme hizmetlerini ifa veya     amme ihtiyaçlarını temin eden bir müessese ile iş yapmak veya eşya vermek        üzere iltizam ettiği taahhüdleri kısmen veya tamamen ifa etmiyen kimse üç        seneden on iki se-                                                                                                                                                KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          neye kadar ağır hapis cezasile beraber bin liradan aşağı olmamak üzere taahhü-   dü veçhile yapacağı iş veya vereceği eşya değerinin üç misline müsavi ağır para  cezasile cezalandırılır.                                                             Taahhüdün kısmen veya tamamen ifa edilmemesi taksirden ileri gelmiş ise      ceza yarıya kadar indirilir.                                                         Aynı hükümler, tahhüdün ifa edilmemesine sebebiyet veren ikinci veya daha    sonraki derecedeki müteahhidlerle mutavassıtlar ve müteahhidlerin mümessilleri   hakkında da tatbik olunur.                                                           Harp zamanında yukarıki fıkralarda yazılı taahhüdlerin icrasında hile yapan  kimseler on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile beraber iki bin li-  radan aşağı olmamak üzere taahhüdü veçhile yapacağı iş veya vereceği eşya değe-  rinin beş misline müsavi ağır para cezasile cezalandırılır.                                                                                                           Madde 131 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Askeri olan veya Devletin müsellah kuvvetlerinin hizmetine tahsis edilmiş    bulunan gemileri, hava vasıtalarını, nakil vasıtalarını, yolları müesseseleri,   depoları ve diğer askeri tesisatı-bunlar henüz ikmal edilmemiş olsalar bile-     kısmen veya tamamen velev muvakkat bir zaman için olsun tahrib eden veya kulla-  nılmıyacak bir hale getiren kimse sekiz seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis   cezasile cezalandırılır.                                                             Aşağıdaki hallerde ölüm cezası verilir:                                          1 - Fiil, Türkiye ile harp halinde bulunan bir Devletin menfaati için iş-    lenmiş olursa,                                                                       2 - Fiil Devletin harp hazırlıklarını veya harp kudret ve kabiliyetini veya  askeri hareketlerini tehlikeye koymuş ise.                                           Fiil bunları elinde bulunduran veya muhafazası veyahut nezareti ile mükellef olan kimsenin kusuru neticesi vukua gelmiş veya sadece kolaylaşmış olursa o      kimse hakkında bir seneden beş seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.                                                                                             Madde 132 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Devletin emniyetine veya dahili, yahut beynelmilel siyasi menfaatlerine ta-  allük eden evrak veya vesikaları tamamen veya kısmen yok eden, tahrib eden veya  üzerlerinde sahtelik yapan veyahut muvakkaten de olsa bunları tahsis olundukları yerden başka bir yerde kullanan, hile ile alan veya çalan kimse sekiz seneden    aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır.                              Gizli kalması Devletin emniyeti ve yukarıda yazılı menfaatleri icabından     olan malümatı istihsal eden kimse üç seneden on seneye kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır. Bu bab hükümlerine nazaran Devletin menfaatleri namına gizli     kalması lazımgelen malümat arasında, dahili veya beynelmilel siyasi sebeplerle   neşrolunmıyan Hükümet muamelelerinin ihtiva ettiği malümat da dahildir.              Salahiyetli makamların neşir veya işaasını menettiği malümatı istihsal eden  kimse iki seneden sekiz seneye kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır.             Yukarıki fıkralarda yazılı filler Devletin harp hazırlıklarını veya harp     kudret veya kabiliyetini veya askeri hareketlerini tehlikeye koymuşsa müebbet    ağır hapis cezası verilir.(1)                                                                                                                                         Madde 133 - (Değişik: 29/6/1938-3531/1 md.)                                      Devletin emniyeti veya dahili veya beynelmilel siyasi menfaatleri icabından  olarak gizli kalması lazım gelen malümatı siyasi veya askeri casusluk maksadile  istihsal eden kimse 15 seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalan-  dırılır.                                                                         ----------------------                                                           (1) Bu fıkradaki "ölüm cezası" tabiri 21/11/1990 tarih ve 3679 sayılı Kanunun        27 nci maddesi ile "müebbet ağır hapis cezası" olarak değiştirilmiş ve           metne işlenmiştir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Aşağıdaki hallerde ölüm cezası verilir:                                          1- Fiil, Türkiye ile harb halinde bulunan bir devletin menfaati namına       işlenmişse,                                                                          2 - Fiil, devletin harb hazırlıklarını veya harb kudret veya kabiliyetini    veya askeri hareketlerini tehlikeye koymuşsa.                                        Salahiyetli makamların neşir veya işaasını menettikleri malümatı siyasi veya askeri casusluk maksadile istihsal eden kimse 10 seneden aşağı olmamak üzere     ağır hapis cezasile cezalandırılır.                                                  Yukarıki fıkrada yazılı fiil, Türkiye ile harb halinde bulunan bir devletin  menfaatine işlenmişse müebbed ağır hapis cezası hükmolunur.                          Yukarıki iki fıkrada yazılı fiil, Devletin harb hazırlıklarını veya harb     kudret veya kabiliyetini veya eskeri hareketlerini tehlikeye koymuşsa ölüm       cezası verilir.                                                                      Yabancı bir devletin emniyeti veya dahili veya beynelmilel siyasi menfaat-   leri icabından olarak gizli kalması lazım kelen malümatı diğer bir ecnebi devlet lehine siyasi veya askeri casusluk maksadile istihsal eden kimse beş seneye      kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır.                                                                                                                             Madde 134 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    132 ve 133 üncü maddelerde yazılı cürümlerin icrası, evrak veya vesikaları   elinde bulunduran veya malümata malik olan kimsenin taksiri neticesi mümkün kı-  lınmış veya sadece kolaylaştırılmış olursa bu şahıs hakkında bir seneden beş     seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.                                           Fiil; Devletin harp hazırlıklarını veya harp kudret ve kabiliyetini yahut    askeri hareketlerini tehlikeye koymuş ise üç seneden on beş seneye kadar ağır    hapis cezası verilir.                                                                Bu cürümlerin icrası Devletin askeri menfaati icabından olarak girilmesi     menedilmiş olan yerlerin veya toprak, su veya hava mıntakalarının muhafazası     ve nezaretile mükellef olan kimsenin taksiri neticesi mümkün kılınmış veya       sadece kolaylaştırılmış ise aynı ceza hükmolunur.                                                                                                                     Madde 135 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Her kim :                                                                        1 - Devletin askeri menfaati icabı olarak girilmesi menedilmiş olan yerlere  veya toprak, su veya hava mıntıkalarına gizlice veya igfal ile girerse,              2 - 132 nci maddenin iki, üç, dört ve beşinci fıkralarında yazılı malümatı   tedarik etmiye yarıyan ve elde bulundurulması için makbul sebep gösterilemiyen   vesikalarla veya diğer her hangi bir şey ile yakalanırsa,                            Bir seneden beş seneye kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır.                 Yukarıki bendlerde yazılı fiillerden biri harp zamanında işlenirse verilecek ceza üç seneden on seneye kadar ağır hapistir.                                                                                                                        Madde 136 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    132 nci maddenin iki, üç, dört ve beşinci fıkralarında yazılı gizli kalması  lazımgelen malümatı ifşa eden kimseler beş seneden aşağı olmamak üzere ağır ha-  pis cezasile cezalandırılır.                                                         Fiil harp zamanında işlenmiş veya Devletin harp hazırlıkları veya harp kud-  ret ve kabiliyetini veya askeri hareketlerini tehlikeye koymuş ise ağır hapis    cezası on seneden aşağı olamaz.                                                                                                                                   KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Suçlu,siyasi veya askeri casusluk maksadile hareket etmiş ise bu maddenin    birinci fıkrasında yazılı halde müebbed ağır hapis ve ikinci fıkrasındaki        halde ölüm cezasına mahküm edilir.                                                   Bu cezalar bu maddede yazılı olan malümatı istihsal eden kimseler hakkında   da tatbik olunur.                                                                    Eğer fiil suçlunun taksiri neticesi vukubulmuş ise birinci fıkrada yazılı    halde altı aydan iki seneye ve ikinci fıkradaki hallerden birinin mevcudiyeti    takdirinde üç seneden on beş seneye kadar ağır hapis cezası verilir.                                                                                                  Madde 137 - (Değişik : 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                   Salahiyetli makamların neşir ve işaasını menettikleri malümatı ifşa eden     kimse üç seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır.             Fiil harp zamanında işlenir veyahut Devletin harp hazırlıklarını veya harp   kudret ve kabiliyetini veya askeri hareketlerini tehlikeye koyarsa verilecek     ağır hapis cezası onseneden aşağı olamaz.                                            Suçlu, siyasi veya askeri casusluk maksadile hareket etmiş ise bu maddenin   birinci fıkrasında yazılı halde on beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis    cezasına mahküm edilir.                                                              İkinci fıkrada yazılı hallerde ölüm cezası verilir.                              Bu cezalar bu maddede yazılı olan malümatı istihsal etmiş olanlar hakkında   da tatbik olunur.                                                                    Eğer fiil suçlunun taksiri neticesi vuku bulmuş ise birinci fıkrada yazılı   halde altı aydan iki seneye ve ikinci fıkradaki hallerden birinin mevcudiyeti    takdirinde üç seneden on beş seneye kadar ağır hapis cezası verilir.                                                                                                  Madde 138 - (Değişik : 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                   Vazifesi veya hizmeti dolayısile öğrendiği ve Devletin emniyeti icabı ola-   rak gizli kalması lazımgelen fenni keşif veya ihtiraları yahut sınai yenilikle-  ri, kendisinin veya başkasının menfaatine olarak kullanan memur veya amme        hizmetini ifa ile mükellef olan kimse beş seneden aşağı olmamak üzere ağır       hapis ve bin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasile cezalandırılır.          Eğer fiil Türkiye ile  harp halinde bulunan bir Devletin menfaati için       işlenir veya Devletin harp hazırlıklarını veya harp kudret ve kabiliyetini       veya askeri hareketlerini tehlikeye koyarsa suçlu müebbet ağır hapis cezasile    cezalandırılır.(1)                                                                   Türkiye Devleti tarafından yabancı bir memlekette Devlet işlerini görmiye    memur edilen kimse, kendisine verilen vazifeyi sadakatle ifa etmezse bu fiilden  milli menfate zarar gelebildiği takdirde beş seneden aşağı olmamak üzere ağır    hapis cezasile cezalandırılır.                                                       129 uncu madde ile ondan sonraki maddelerde ve 153 ve 161 inci maddelerde    yazılı cürümler harp için Türkiye Devletile aralarında ittifak veya iştirak      olan bir Devletin zararına işlendiği takdirde dahi tatbik olunur.                    Bundan evvelki fıkrada yazılı cürümlerin işleneceğini haber alıp da zamanın- da Devlet memurlarına haber vermeği ihmal edenler, cürüm teşebbüs derecesinde    kalsa bile, altı aydan az olmamak üzere hapsolunur.                                                                                                                   Madde 139 - (Değişik : 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                   Harp zamanında Devletin selameti namına neşrolunan emir ve kararlara kasden  muhalif harekette bulunanlar bir seneden altı seneye kadar ağır hapse mahküm     olurlar.                                                                         ______________________________________                                                                                                                            (1) Bu fıkradaki "ölüm cezası" tabiri 21/11/1990 tarih ve 3679 sayılı Kanunun        27 nci maddesi ile "müebbet ağır hapis cezası" olarak değiştirilmiş ve           metne işlenmiştir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Madde 140 - (Değişik: 20/9/1946-4956/1 md.; Mülga: 12/4/1991 - 3713/23 md.)      Madde 141 - (Değişik: 3/12/1951-5844/1 md.; Mülga: 12/4/1991 - 3713/23 md.)      Madde 142 - (Değişik: 3/12/1951-5844/1 md.; Mülga: 12/4/1991 - 3713/23 md.)      Madde 143 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                                                                                                       Hükümetin müsaadesi olmaksızın beynelmilel mahiyeti haiz olan veya kökü      memleket dışında bulunan cemiyetleri veya müesseseleri veya bunların şubelerini  memleket dahilinde tesis eden, teşkil eden, tanzim eden veya sevku idare eden    kimse on beş günden altı aya kadar hapis ve beş yüz liradan iki bin liraya       kadar ağır para cezasile cezalandırılır.                                             Müsaade, sahte veya noksan beyanat ile alınmış ise faili bir seneden beş     seneye kadar hapis ve bin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezaile cezalan- dırılır.                                                                             Müsaade alınmaksızın teşkil edilmiş olan böyle bir cemiyete veya müesseseye  veya bunların şubelerine memleket dahilinde iştirak eden kimse yüz liradan bin   liraya kadar ağır para cezasile cezalandırılır.                                      Memleket dışındaki cemiyet ve müesseselere Hükümetin müsaadesi olmaksızın    iştarak eden memleket dahilinde mukim vatandaşa da aynı ceza verilir.                Madde 144 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Türkiye ile harp halinde bulunan bir Devletten akademik derece veya şeref-   ler, unvan veya nişanlar ve sair fahri rütbeler; mezkür derece, şeref, unvan ve  nişanlara ve rütbelere aid maaş veya sair menfaatler kabul eden vatandaş bir     seneye kadar hapis cezasile cezalandırılır.                                          Madde 145 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Türk bayrağını veya Devletin diğer bir hakimiyet alametini tahkir kasdile    bulunduğu yerden söküp kaldıran veya yırtan, bozan, yahut diğer her hangi bir    suretle tezlil eden kimse, bir seneden 3 seneye kadar hapsolunur.                                                                                                     (Dikkat: Devamı 471 inci sayfadadır.)                                                                                                                         KANUNLAR, MAYIS 1991 (Ek - 8)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Ceza Kanununun tatbikatında Türk bayrağından maksad Devletin resmi bayrağile milli renkleri taşıyan her hangi bir bayraktır.                                      Bayraktan başka her hangi bir şey üzerinde bulunan milli renkleri tahkir     kasdile bulunduğu yerden söküp kaldıran veya yırtan, bozan yahut diğer her hangi bir suretle tezlil eden kimse hakkında da aynı ceza verilir.                         Bu maddede yazılı cürüm yabancı bir memlekette bir Türk tarafından işlenir-  se, ceza üçte birden eksik olmamak üzere artırılır.                                                                                                                                                İKİNCİ FASIL                                                           Devlet kuvvetleri aleyhinde cürümler                                                                                                           Madde 146 - Türkiye Cumhuriyeti Teşkilatı Esasiye Kanununun tamamını veya    bir kısmını tağyir ve tebdil veya ilgaya ve bu kanun ile teşekkül etmiş olan     Büyük Millet Meclisini iskata veya vazifesini yapmaktan men'e cebren teşebbüs    edenler, idam cezasına mahküm olur.                                                  65 inci maddede gösterilen şekil ve suretlerle gerek yalnızca gerek bir kaç  kişi ile birlikte kavli veya tahriri veya fiili fesat çıkararak veya meydan ve   sokaklarda ve nasın toplandığı mahallerde nutuk irat veyahut yafta talik veya    neşriyat icra ederek bu cürümleri işlemeğe teşvik edenler hakkında, yapılan fe-  sat teşebbüs derecesinde kalsa dahi idam cezası hükmolunur.                                                                                                           (Ek: 6/7/1960 - 15/1 md.) Birinci fıkrada yazılı suça ikinci fıkrada göste-  rilenden gayri surette iştirak eden fer'i şerikler hakkında beş seneden onbeş    seneye kadar ağır hapis ve amme hizmetlerinden müebbeden memnuiyet cezası        hükmolunur. (1)                                                                                                                                                       Madde 147 - Türkiye Cumhuriyeti İcra Vekilleri Heyetini cebren iskat veya    vazife görmekten cebren menedenlerle bunları teşvik eyliyenlere idam cezası      hükmolunur.                                                                                                                                                           Madde 148 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Her kim bir yabancının hizmetinde veya onun lehinde çalışmak üzere Hükümetin tasvibi olmaksızın memleket dahilinde yurddaşlardan asker yazar veya bunları si- lahlandırırsa üç seneden altı seneye kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır.       Asker yazılanlar veya silahlandırılanlar arasında, hizmet halinde olan as-   kerler veya henüz askeri mükellefiyete tabi bulunan kimseler varsa ceza üçte     birden aşağı olmamak üzere artırılır.                                                                                                                                 Madde 149 - (Değişik: 29/6/1938 - 3531/1 md.)                                    Her kim Hükümet aleyhine halkı silah veya uyuşturucu yahud boğucu veya yakı- cı gazlar veya patlayıcı maddeler kullanmak suretile isyana veya Türkiye ahali-  sini birbiri aleyhine silahlandırarak mukateleye teşvik eylerse yirmi seneden    aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasile cezalandırılır.                              Eğer bu teşvik neticesi olarak isyan veya kıtal zuhur etmişse buna sebebi-   yet veren veya asilere kumanda eden kimseler hakkında ölüm cezası verilir.       ----------------------                                                           (1) Bu fıkra hükmünün, 6/7/1960 tarih ve 15 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği         tarihten önce işlenmiş olan ve Türk Ceza Kanununun 125, 133, 141, 142, 146,      149, 150 ve 163 üncü maddelerinde yazılı bulunan vatana ihanet suçlarında da     uygulanacağı, yukarıda sözü edilen 15 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde hükme     bağlanmıştır.                                                                                                                                                 KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Bu cürümlere yalnız iştirak etmiş olanlar altı seneden aşağı olmamak üzere   ağır hapis cezasile cezalandırılırlar.                                               Birinci fıkrada yazılı silahlar ve diğer maddeler yalnız bir yere depo edil- miş olsa dahi isyan silahlı sayılır.                                                                                                                                  Madde 150 - Bir fesat heyetine maksadını icra için silah, cephane, bıçak,    bomba veya buna mumasil sair yıkıcı, yakıcı veya öldürücü alatı yapan veya icat  eden veya nakil eden veya hazırlayan veya ecnebi memleketlerden Türkiye'ye sokan yahut gizleyen veya taşıyan kimseler muvakkaten ağır hapse konulur.                                                                                                   Madde 151 - (Değişik: 29/6/1938 - 3531/1 md.)                                    Bundan evvelki maddelerde yazılı cürümlerden birine muttali olan her ferd,   bunu derhal Hükümete haber vermeğe mecburdur. Bu mecburiyeti makbul bir mazerete müstenid olmaksızın yapmayanlar, fesad fiile çıkarsa bir seneden ve fiile çık-   mazsa altı aydan aşağı olmamak üzere hapsolunur.                                     Fesatçıları bilerek muayyen mevkilerin gayri yerlerden sokan ve memleket     içinde bir yerden diğer bir yere nakledenler muvakkat ağır hapis cezasile ceza-  landırılırlar.                                                                                                                                                        Madde 152 - Bir kimse, devlet tarafından memuriyeti yahut devletçe makbul    olacak bir sebep olmadıkça bir asker kıtasının veya donanmanın veya harp gemi-   sinin veyahut bir kale veya bir müstahkem mevkiin yahut bir liman veya bir şeh-  rin kumandasını alırsa veya memur olduğu askeri kumandanlığı terk etmesi için    devlet tarafından vakı olan emirlere kezalik makbul sebep olmadıkça itaat etmi-  yerek başında tutarsa müeebbet ağır hapis cezasına mahküm olur.(1)                                                                                                    Madde 153 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Askerleri kanunlara karşı itaatsizliğe veya yeminlerini bozmağa veya askeri  inzıbat vazifelerini veya askerlik sanatlarına dahil diğer vazifelerini ihlale   teşvik eden veya kanunlara, yeminlerine, inzıbat veya sair askeri vazifelere     muhalif hareketleri medhü istihsan yolunda asker önünde sözler sarfeden kimse,   fiil daha ağır bir cürüm teşkil etmediği takdirde yalnız bundan dolayı bir sene- den üç seneye kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır.                              Fiil alenen işlenmiş ise, verilecek ceza iki seneden beş seneye kadar ağır   hapistir.                                                                            Fiil, harp zamanında işlenmiş ise, ceza üçte birden eksik olmamak üzere      artırılır.                                                                                                                                                            Fiil :                                                                           1 - Matbuat vasıtasile veya her hangi bir propaganda vasıtasile;                 2 - Umumi veya umuma açık bir mahalde ve birden ziyade kimseler huzurunda;       3 - Toplanılan mahal veya içtimaa iştirak edenlerin adedi veya toplantının   mevzuu ve gayesi itibarile hususi mahiyeti haiz olmıyan bir içtimada işlenmiş    olursa Ceza Kanununun tatbikında aleni olarak işlenmiş sayılır.                      Zabıta kuvvetlerine karşı bu fiilleri işliyenler hakkında da aynı hükümler   tatbik olunur.                                                                                                                                                        Madde 154 - (Değişik: 29/6/1938 - 3531/1 md.)                                    Geçen maddelerde yazılı olan cürümleri işlemeğe halkı teşvik etmek üzere     basılmış veya basılmamış evrak ve risaleleri fesad kasdile veya münderecatını    bilerek neşretmek üzere iken ele geçirilen kimse bir seneden üç seneye kadar     hapsolunur.                                                                      ----------------------                                                           (1) Bu maddedeki "ölüm cezası" tabiri 21/11/1990 tarih ve 3679 sayılı Kanunun        27 nci maddesi ile "müebbet ağır hapis cezası" olarak değiştirilmiş ve           metne işlenmiştir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Madde 155 - Geçen maddelerde yazılı olan ahval haricinde kanunlara karşı     gelmeğe halkı teşvik ile memleketin emniyetine tehlike iras edecek surette ma-   kale neşir edenler veya halkı askerlik hizmetinden soğutmak yolunda neşriyatta   veya telkinatta bulunanlar yahut umumi bir içtimada veya nasın toplandığı yer-   lerde bu suretle nutuk irat edenler iki aydan iki seneye kadar hapis olunur ve   bunlardan yirmi beş liradan iki yüz liraya kadar ağır cezayı nakdi alınır.                                                                                            Madde 156 - Reisicumhur hakkında suikasitte bulunanlarla buna teşebbüs eden- ler fiilleri teşebbüsü tam derecesinde ise idam cezasiyle, nakıs ise müebbet     ağır hapis ile, cezalandırılır.                                                                                                                                       Madde 157 - Bir kimse yukarıki maddede yazılı halden başka  suretle reisi-   cumhura karşı fiili tecavüzde bulunacak olursa işbu tecavüzün kanunen muayyen    olan cezası daha şedit olmadığı takdirde beş seneden aşağı olmamak üzere ağır    hapse konulur.                                                                                                                                                        Madde 158 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                                                                                                       Reisicumhura muvacehesinde hakaret ve sövme fiillerini işleyenler üç seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası ile cezalandırılır.                                                                                                             Hakaret ve sövme Reisicumhurun gıyabında vakı olmuş ise faili, bir seneden   üç seneye kadar hapis olunur. Reisicumhurun ismi sarahaten zikredilmiyerek ima   veya telmih suretiyle vakı olsa bile mahiyeti itibariyle Reisicumhura  matufi-   yetinde tereddüt edilmiyecek derecede karineler varsa tecavüz sarahaten vukubul- muş addolunur.                                                                                                                                                        Suçun, neşir vasıtalarından biri ile işlenmesi halinde ceza üçte birden ya-  rıya kadar artırılır.                                                                                                                                                 Madde 159 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                                                                                                       Türklüğü, Cumhuriyeti, Büyük Millet Meclisini, Hükümetin manevi şahsiyetini, Bakanlıkları, Devletin askeri veya emniyet muhafaza kuvvetlerini veya Adliyenin  manevi şahsiyetini alenen tahrir ve tezyif edenler bir seneden altı seneye kadar ağır hapis cezası ile cezalandırılırlar.                                                                                                                              Birinci fıkrada beyan olunan cürümlerin irtikabında muhatap sarahaten zikre- dilmemiş olsa bile onlara matufiyetinde tereddüt edilmiyecek derecede karineler  varsa tecavüz sarahaten vukubulmuş addolunur.                                                                                                                         Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına veya Büyük Millet Meclisi Kararlarına alenen sövenler 15 günden 6 aya kadar hapis ve 100 liradan 500 liraya kadar ağır para   cezası ile cezalandırılır.                                                                                                                                            Türklüğü tahkir yabancı memlekette bir Türk tarafından işlenirse verilecek   ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.                                                                                                                              Madde 160 - (Değişik: 20/9/1946 - 4956/1 md.)                                                                                                                     157 nci maddede yazılı suçu işleyenlerle Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve  Büyük Millet Meclisi kararlarına alenen sövenler hakkında takibat yapmak sala-   hiyeti doğrudan doğruya Cumhuriyet savcılarına aittir.                                                                                                                158 inci maddede yazılı hal ile 159 uncu maddenin birinci fıkrasında beyan   olunan hususlar hakkında takibat yapılması Adalet Bakanlığının iznine bağlıdır.                                                                                       Madde 161 - (Değişik: 20/11/1962 - 121/1 md.)                                                                                                                     Harb esnasında ammenin telaş ve heyecanını mucip olacak veya halkın mane-    viyatını kıracak veya düşman karşısında memleketin mukavemetini azaltacak        KANUNLAR, MAYIS 1991 ( Ek- 8)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     şekilde asılsız mübalağalı veya maksadı mahsusa müstenit havadis yayan veya nak- leden veya milli menfaatlere zarar verecek herhangi bir faaliyette bulunan kimse beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                  Eğer fiil :                                                                                                                                                       1. Propaganda ile veya askerlere tevcih olunarak işlenmişse,                                                                                                      2. Suçlu tarafından bir yabancı ile anlaşma neticesi yapılmışsa verilecek    ceza 15 seneden eksik olmamak üzere ağır hapistir.                                                                                                                    Eğer fiil, düşmanla anlaşma neticesi işlenmiş ise cezası müebbet ağır hapis- tir.                                                                                                                                                                  Harb zamanında düşman karşısında milletin mukavemetini tehlikeye maruz kıla- cak şekilde kambiyoların tedavül kıymetini düşürmeye veya resmı veya hususi      kıymetli evrakın piyasası üzerinde bir tesir yapmaya matuf hareketlerde bulunan  kimse beş seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis ve üç bin liradan aşağı olma-   mak üzere ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                                         Eğer fiil suçlu tarafından bir yabancı ile anlaşma neticesi yapılmışsa ağır  hapis cezası on seneden ve düşmanla anlaşma neticesi işlenmişse onbeş seneden    aşağı olamaz.                                                                                                                                                         Madde 162 - Kanunun cürüm saydığı neşriyatı nakil etmek başlı başına bir     cürüm olup, faili aynı cezaya tabidir. Nakil olunan bu gibi neşriyatın muhtevi-  yatı tasdik olunmadığına veya ihtiyatla nakil edildiğine yahut mesuliyeti başka  bir kimsenin tamamiyle deruhte eylediğine dair bir kayıt ilavesi naklini mesuli- yetten vareste kılamaz.                                                                                                                                               Madde 163 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/10 md.; Mülga: 12/4/1991-3713/23      md.)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      ÜÇÜNCÜ FASIL                                              Ecnebi devletlerle bunların reis ve elçileri aleyhinde cürümler                                                                                            Madde 164 - Her kim ecnebi devletlerden birinin reisi aleyhine bir cürüm     ika edecek olursa kanunda o cürme mahsus olan ceza altıda birden üçte bire kadar artırılır.                                                                           Takibat icrası kendine taarruz olunan kimsenin şikayetnamesine bağlı işler-  de ecnebi hükümet tarafından müracaat vukubulmadıkça takibat yapılamaz.              Madde 165 - Her kim resmen çekilmiş olan dost devletler sancağını veya ar-   masını hakaret kastiyle kaldırır veya koparır veya bozar yahut sair suretlerle   tezlil ederse üç aydan bir seneye kadar hapis olunur. Takibat icrası alakadar    hükümetin müracaatına bağlıdır.                                                      Madde 166 - Türkiye Cumhuriyeti nezdine memur olan süfera aleyhine memur     oldukları vazifeden dolayı her kim bir cürüm işlerse Türkiye Cumhuriyeti memur-  ları aleyhine ifa ettikleri vazifeden dolayı işlenen cürüm hakkında kanunun      gösterdiği ceza ile cezalandırılır.                                                  Cürüm, tahkir nevinden ise takibat icrası kendine tecavüz olunan kimsenin    şikayetine bağlıdır.                                                                 Madde 167 - İşbu fasılda yazılı hükümlerin tatbikı, buna benzer işlerde ken- dine tecavüz olunan şahsın mensup olduğu devlet kanununca da aynı esasın kabul   edilmiş olmasına bağlıdır.                                                                                                                                                                        DÖRDÜNCÜ FASIL                                                        Geçen fasıllar arasında müşterek hükümler                                                                                                        Madde 168 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/11 md.)                                   Her kim, 125, 131, 146, 147, 149 ve 156 ncı maddelerde yazılı cürümleri iş-  lemek için silahlı cemiyet ve çete teşkil eder yahut böyle bir cemiyet ve çetede amirliği ve kumandayı ve hususi bir vazifeyi haiz olursa onbeş seneden aşağı ol- mamak üzere ağır hapis cezasına mahküm olur.                                         Cemiyet ve çetenin sair efradı on yıldan onbeş yıla kadar ağır hapisle ceza- landırılır.                                                                          Madde 169 - 64 ve 65 inci maddelerde beyan olunan hal haricinde her kim,     böyle bir cemiyete ve çeteye hal ve sıfatlarını bilerek barınacak yer gösterir   veya yardım eder yahut erzak veya esliha ve cephane veya elbise tedarik eder ve- ya her ne suretle olursa olsun hareketlerini teshil ederse üç seneden beş seneye kadar ağır hapis ile cezalandırılır.                                                 Madde 170 - Hükümet tarafından ihtar vukuundan evvel veya vukuunu müteakip   cemiyeti ve çeteyi dağıtanlar veya bunun teşekkülünden gaye olan cürmün işlen-   mesini men edenler keza cemiyet ve çetenin teşekkülüne iştirak etmemiş veya      bunlar üzerinde bir kumandayı haiz olmamış olmakla beraber hükümet memurlarının  veya zabıta kuvvetlerinin ihtarından evvel veya onu müteakip cemiyet ve çeteden  mukavamet göstermeksizin çekilerek silahlarını terk ve teslim edenler veya ta-   harriyata başlandıktan sonra töhmette şeriki olanları tevkif ettirmek esbabını   istihsal edenler hakkında ceza verilmez.                                             Madde 171 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    125, 131, 133, 146, 147, 149 ve 156 ncı maddelerde yazılı cürümlerden birini veya bazılarını hususi vasıtalarla işlemek üzere bir kaç kişi aralarında gizlice ittifak ederlerse bunlardan her biri aşağıda yazılı cezaları görür.                                                                                               KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (Ek - 9)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              1 - Yukarıdaki fıkrada yazılı ittifak 125, 131, 133 ve 156 ncı maddelerde    yazılı cürümlerin yapılmasına dair ise sekiz seneden on beş seneye kadar ağır    hapis cezası hükmolunur.                                                             2  - Bu ittifak 146 ve 147 nci maddelerde gösterilen cürümlerin icrasına     müteallik ise dört seneden on iki seneye ve 149 uncu maddede gösterilen cürüm-   lerin icrasına aid ise üç seneden yedi seneye kadar ağır hapis cezası verilir.       Cürmün icrasına ve kanuni takibata başlanmazdan evvel bu ittifaktan çekilen- ler ceza görmezler.                                                                  Madde 172 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    64 ve 65 inci maddelerde yazılı haller haricinde her kim meydanlarda ve top- lanma mahallerinde alenen ahaliyi 125, 131, 146, 147, 149 ve 156 ncı maddelerde- ki cürümlerden birini işlemeğe tahrik ederse yalnız bu hareketinden dolayı, eğer tahrik ettiği fiil 125, 131 ve 156 ncı maddelerdeki fiillerden ise üç seneden    beş seneye kadar ve 146, 147 ve 149 uncu maddelerdeki fiillerden ise iki seneden dört seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur ve her iki takdirde elli liradan  aşağı olmamak üzere ağır para cezası alınır.                                         (Son fıkra Mülga : 6/6/1991 - 3756/26 md.)                                       Madde 173 - (Değişik: 29/6/1938 - 3531/1 md.)                                    127 nci maddenin 3 ve 4 üncü fıkralar ile 138 inci maddenin 4 üncü fıkra-    sında ve 128,(...)(1),143 ve 161 inci maddelerde yazılı cürümler hakkında taki-  bat yapılması Adliye Vekaletinden izin verilmesine bağlıdır.                         Ceza Kanununa göre harb zamanı tabirinde harb ilan edilmeksizin fiili muha-  sama dahil olduğu gibi eğer harb vukua gelmişse seferberlik zamanı da dahildir.      Birinci babda yazılı cürümler için hükmolunacak ağır hapis cezalarına, ter-  tib edilen ceza müddetinin üçte birinden aşağı ve o müddeti geçmemek üzere tayin olunacak bir mıntakada ikametle emniyeti umumiye nezareti altına alınmak cezası  da ilave olunur.                                                                                                                                                                                    İKİNCİ BAP                                                            Hürriyet aleyhinde işlenen cürümler                                                                                                                                          BİRİNCİ FASIL                                                          Siyasi hürriyet aleyhinde cürümler                                                                                                            Madde 174 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                      Her kim şiddet veya tehdit göstererek veya nümayiş veya gürültü yaparak bi-  rini tamamen veya kısmen siyasi haklarını kullanmaktan men ederse kanunun başka  ceza vermediği hallerde yedi aydan otuz aya kadar hapis ve beş yüz liradan beş   bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.                                Eğer fail, Devlet memurlarından olup da memuriyeti nüfuzunu suistimal sure-  tiyle bu cürmü işlemiş bulunursa bir seneden beş seneye kadar hapsolunur. Ayrıca bir seneden üç seneye kadar memuriyetten mahrumiyet cezasına da uğrar.           -----------------------                                                          (1) Bu fıkrada yeralan "140" rakamı,6/6/1991 tarih ve 3756 sayılı Kanunun 26         ncı maddesi ile metinden çıkarılmıştır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  İKİNCİ FASIL                                                            Din hürriyeti aleyhinde cürümler                                                                                                                Madde 175 - (Değişik: 20/5/1987 - 3369/1 md.)                                    Dinlerden birine ait dini işleri veya ibadet ve ayinin yapılmasını men ve    ihlal eden kimseye altı aydan bir yıla kadar hapis ve beş bin liradan yirmibeş   bin liraya kadar ağır para cezası verilir.                                           Fiilin işlenmesi sırasında cebir, şiddet, tehdit veya hakaret vaki olmuş     ise, faile bir yıldan iki yıla kadar hapis ve on bin liradan elli bin liraya ka- dar ağır para cezası verilir.                                                        Allah'a veya dinlerden veya bu dinlerin peygamberlerinden veya kutsal ki-    taplarından veya mezheplerinden birine hakaret eden veya bir kimseyi dini inanç- larından veya mensup olduğu dinin emirlerini yerine getirmesinden veya yasakla-  rından kaçınmasından dolayı kınayan veya tezyif veya tahkir eden veya alaya alan kimseye altı aydan bir yıla kadar hapis ve beş bin liradan yirmibeş bin liraya   kadar ağır para cezası verilir.                                                      Üçüncü fıkrada yazılı suçlar, basın ve yayın yoluyla işlenirse ceza bir mis- li artırılarak hükmolunur.                                                           Birinci fıkrada yazılı suçların basın ve yayın yoluyla teşvik ve tahrik      edilmesi halinde aynı ceza uygulanır.                                                                                                                                 Madde 176 - (Değişik: 20/5/1987 - 3369/2 md.)                                    Dinlerden birini tahkir maksadı ile bu dinlerce kutsal sayılan mabetleri,    mezarları, buna benzer yerleri veya bu yerlerdeki eşyayı yıkan, bozan veya diğer bir suretle zarar veren kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin lira-  dan yüz bin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.                        Din görevlilerinin görevleri esnasında veya görevlerini yapmalarından dolayı kendilerine karşı bir cürüm işlendiği takdirde bu cürümün kanunen belli olan     cezası altıda bir oranında artırılarak hükmolunur.                                                                                                                    Madde 177 - (Değişik: 9/1/1986 - 3255/3 md.)                                     Her kim ibadethanelerde, bunların müştemilatında veya külliyelerinde mevcut  tezyinat, demirbaş ve mütemmim cüzleri veya benzeri eserleri yahut kabristanlar- daki mahkükatı bozar, mezarları tahrip ederse bir yıldan üç yıla kadar hapis ve  onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.              Bunlardan birini her ne suretle, olursa olsun kirletenler üç aydan bir yıla  kadar hapis ve beşbin liradan yirmibeşbin liraya kadar ağır para cezası ile ce-  zalandırılır.                                                                                                                                                         Madde 178 - (Değişik: 9/1/1986 - 3255/4 md.)                                     Bir kimse, bir ölünün naaş ve kemikleri hakkında hakaret yapar veya tahkir   maksadıyla veya meşru olmayan diğer bir maksatla birinin naaşını yahut kemikle-  rini alırsa, üç aydan bir yıla kadar hapis ve beşbin liradan yirmibeşbin liraya  kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.                                            Bunların dışında, her kim bir ölünün naaşını tamamen veya kısmen alır veya   ruhsat almaksızın bir naaşı mezardan çıkarır yahut kemiklerini alırsa, iki aydan altı aya kadar hapis ve beşbin liradan yirmibeşbin liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Eğer bu cürüm kabristanda veya ölü gömülmeye veya muhafazasına mahsus diğer  yerlerde görevli olan yahut kendilerine naaş ve kemikler tevdi olunan kimseler   tarafından işlenirse, yukarıda yazılı cezalar bir misli artırılarak hükmolunur.                                                                                                                    ÜÇÜNCÜ FASIL                                                          Şahıs hürriyeti aleyhinde cürümler                                                                                                              Madde 179 - (Değişik: 7/6/1979 - 2245/1 md.)                                     Bir kimse diğer bir kimseyi gayrimeşru surette kişi hürriyetinden mahrum     ederse bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin liradan az olmamak üzere ağır   para cezasıyla cezalandırılır.                                                       Eğer suçlu bu fiili işlemek için yahut işlediği zamanda tehdit veya kötü     muamele eder veya hile kullanır yahut bu fiili öç alma kastıyla veya dini veya   milli bir maksatla yahut 499 uncu maddedeki haller dışında maddi çıkar sağlama   kastıyla veya siyasi veya ideolojik veya sosyal görüş ayrılıklarından kaynakla-  nan herhangi bir amaçla işler yahut mağduru askerlikte kullanılmak üzere yaban-  cı bir ülkeye teslim ederse verilecek ceza üç yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis ve onbin liradan az olmamak üzere ağır para cezasıdır.                               Yukarıdaki fıkralarda yazılı fiillerin silahla veya birden çok kişi tarafın- dan birlikte işlenmesi halinde ceza üçte birden yarıya kadar arttırılır.                                                                                              Madde 180 - Evvelki maddede yazılı cürüm failin usül ve füruundan yahut karı kocadan biri tarafından diğeri aleyhine yahut Büyük Millet Meclisi azasından     biri yahut memuriyeti işlerinden dolayı bir memur aleyhine irtikabolunur yahut   bu fiil sebebiyle mağdurun şahsına veya sıhhatine yahut malına bir zarar gelirse cezası beş seneden on beş seneye kadar ağır hapis ve kırk liradan iki yüz liraya kadar ağır cezayı nakdidir.                                                          Eğer fail, hakkında takibat icra olunmazdan evvel tasavvur ettiği maksada    nail olmaksızın ve hürriyetinden mahrum edilen şahsa bir güna zararı dokunmak-   sızın onu kendiliğinden serbest bırakırsa göreceği ceza altıda birinden yarısına kadar indirilir.                                                                                                                                                      Madde 181 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Bir memur, memuriyetine aid vazifeyi suistimal ederek veyahut kanunen icab   eden usul ve şartlara riayet etmiyerek bir kimseyi şahsi hürriyetinden mahrum    ederse bir seneden üç seneye kadar hapis cezası verilir.                             Eğer bu fiile 179 uncu maddenin ikinci fıkrasile 180 inci maddenin birinci   fıkrasında yazılı hallerden biri inzımam etmiş ise ceza üç seneden beş seneye    kadar hapistir.                                                                      180 inci maddenin son fıkrasında yazılı halde ceza altıda birden yarıya ka-  dar indirilir.                                                                                                                                                        Madde 182 - Her kim şehvet hissi veya evlenmek niyeti olmaksızın henüz on    beş yaşına girmeyen küçük bir çocuğu kendi rızasiyle ana ve baba veya vasisi     veyahut muvakkaten olsun kendisine bakmakta ve muhafaza etmekte olan kimseler    yanından kaçırır yahut çocuğun muvafakatiyle bigayrihak yanında tutarsa bir se-  neye kadar hapis cezasına mahküm olur.                                               Eğer bu fiil, kaçırılan veya alıkonulan çocuğun rızası olmaksızın işlenmiş   yahut çocuk henüz on iki yaşını ikmal etmemiş bulunursa yerine göre evvelki mad- delerde yazılı hükümler tatbik olunur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Madde 183  - Kanunda yazılı hallerin haricinde bir kimsenin üzerini aramak   için emir veren yahut bizzat arayan memur altı aya kadar hapis olunur.               Madde 184 - Bir hapishane veya tevkifhane memuru salahiyeti olan merciinden  verilmiş hüküm ilamı veya tevkif müzekkeresi almaksızın bir kimseyi hapishane    veya tevkifhaneye kabul eder veya bir mevkuf ve mahbusun tahliyesi zımnında ait  olduğu daireden sadır olan hüküm ve karara itaat etmezse altı aydan üç seneye    kadar hapis olunur.                                                                  Madde 185 - Bir kimsenin kanunsuz hapis olunduğunu haber alan salahiyettar   bir memur o kimsenin tahliyesi için icap eden muameleyi bizzat yapmağı veya ic-  raya salahiyeti olan mercie bildirmeyi red veya ihmal veya tehir ederse bir ay-  dan bir seneye kadar hapis ve elli liraya kadar ağır cezayı nakdi ile cezalandı- rılır.                                                                               Madde 186 - Mevkuf veya mahkümun muhafazasına veya nakline memur olan yahut  vazifesi iktizasınca o kimse üzerine nüfuz icrasına muktedir bulunan şahıs onun  hakkında keyfi muamele yapar veya kanunun ve nizamın cevaz vermediği surette     şiddet istimal ederse bir aydan iki seneye kadar hapis olunur.                       Madde 187 - Bir memur evvelki maddelerde beyan olunan cürümlerden birini     işleyerek hususi bir maksada hizmet etmiş bulunursa cezası altıda bir miktarında çoğaltılır. Şukadar ki 185 inci maddede yazılı ağır cezayı nakdiye üç aydan üç   seneye kadar hapis cezası ilave olunur.                                              Madde 188 - (Değişik: 7/6/1979 - 2245/2 md.)                                     Bir kimse bir şeyi işlemek veya işlemesine müsaade etmek ya da o şeyi işle-  memeye mecbur etmek için diğer bir kimseye zor kullanır veya onu tehdit eder     veya yetkisi olmadan veya yasalara aykırı olarak birkonuda bilgi vermesini veya  inancını veya siyasi veya sosyal görüşünü açıklamasını isterse altı aydan bir    yıla kadar hapis ve bin liradan üçbin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalan-  dırılır.                                                                             Bu kimse tasarladığı sonucu elde etmişse hapis cezası bir yıldan iki yıla    ve ağır para cezası ikibin liradan beşbin liraya kadardır.                           Birinci fıkradaki eylemler silahla yada kendini tanınmayacak bir hale koya-  rak ya da bir kaç kişi tarafından birlikte ya da imzasız bir mektup ya da özel   işaretlerle ya da var olan veya var sayılan gizli bazı örgütlerin oluşturdukları tehdit gücünden yararlanarak işlenmiş ise üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası  verilir.                                                                             Bu suretle istenilen sonuç elde edilmişse beş yıldan sekiz yıla kadar ağır   hapis cezası verilir ve ayrıca beş yıl genel güvenlik gözetimi altında bulundu-  rulabilir.                                                                           Bir kimse, gayrimeşru olarak kamu hizmetlerinin görülmesine ayrılan yapılara veya eklentilerine girilmesine veya orada kalınmasına kişiler veya eşya üzerinde zor kullanarak veya başkalarını tehdit ederek engel olursa, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.                                               Bir kimse, gayrimeşru olarak her türlü eğitim ve öğretim kurumlarına veya    öğrencilerin toplu olarak oturdukları yurt veya benzeri yerlere veya bunların    eklentilerine girilmesine veya orada kalınmasına kişiler veya eşya üzerinde zor  kullanarak veya başkalarını tehdit ederek engel olursa yukarıdaki fıkrada göste- rilen ceza ile cezalandırılır.                                                       Yukarıki fıkrada gösterilen hal dışında eğitim ve öğretim çalışmalarının     kesilmesine veya ara verilmesine haksız eylem ve davranışlarıyla neden olanlara  altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.                                                                                                                   KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Yukarıdaki iki fıkrada gösterilen eylemler suçun işlendiği eğitim veya       öğretim kurumlarının öğrencisi olmayan veya suçun işlendiği yurt veya benzeri    yerlere yetkili makamlarca kabul edilmiş bulunmayan ya da öğrenci olmadığı hal-  de bu gibi yerlerde kalan kişiler tarafından işlenirse verilecek ceza, altıncı   fıkradaki halde üç yıldan beş yıla, yedinci fıkradaki halde ise bir yıldan üç    yıla kadar hapistir.                                                                 Yukarıdaki son dört fıkrada gösterilen eylemler; silahla veya kendini ta-    nınmayacak hale koyarak ya da bir kaç kişi tarafından birlikte veya var olan     veya var sayılan bazı gizli örgütlerin oluşturdukları tehdit gücünden yararlana- rak işlenmiş ise beş yıldan sekiz yıla kadar ağır hapis cezası verilir ve ayrıca beş yıl genel güvenlik gözetimi altında bulundurulur.                                                                                                                 Madde 189 - (Değişik: 10/6/1949 - 5435/1 md.; mülga: 7/12/1988-3506/10 md.)                                                                                       Madde 190 - Bir cürüm; toplanmış bir kaç şahıs tarafından işlendiği takdirde bunlardan birisi silahlı ise silahla işlenmiş sayılır.                                                                                                                Madde 191 - Bir kimse kanunda yazılı hallerin haricinde başkasına ağır ve    haksız bir zarara uğratacağını bildirerek tehdit ederse altı aya kadar hapis     olunur.                                                                              Eğer tehdit fiili yüz seksen sekizinci maddenin üçüncü fıkrasında gösterilen suretlerden biriyle yapılır ise failin göreceği hapis cezası altı aydan iki se-  neye kadardır ve buna bir sene müddetle emniyeti umumiye nezareti altında bulun- mak cezası dahi zam ve ilave olunabilir.                                             Sair tehdidat için alınacak ağır cezayı nakdi otuz liradır. Ancak bu bapta   mutazarrır olan şahıs tarafından şikayetname verilmedikçe takibat yapılmaz.                                                                                           Madde 192 - (Değişik: 11/5/1988 - 3445/1. md.)                                   Kendisine veya başkasına, para veya diğer bir yarar sağlamak maksadıyla bir  gerçek veya tüzelkişiye zarar verebilecek bir hususu neşir yolu ile veya her ne  suretle olursa olsun açıklama tehdidinde bulunanlara bir yıldan üç yıla kadar    hapis ve ikimilyon liradan onmilyon liraya kadar ağır para cezası verilir.           Fail, arzu ettiği para veya diğer bir menfaati elde etmiş ise ceza üçte biri oranında artırılır.                                                                                                                                                                                 DÖRDÜNCÜ FASIL                                                         Mesken masuniyeti aleyhinde cürümler                                                                                                          Madde 193 - Bir kimse kendisini oradan çıkartmak hakkını haiz olan birinin   rızası hilafında veya hile ile veya gizlice meskenine veya meskeninin müştemi-   latına girer veya rızasiyle girdikten sonra çıkmazsa sahibinin şikayeti üzerine  bir aydan altı aya kadar hapis olunur.                                               Eğer cürüm geceleyin veya eşhas aleyhinde şiddet istimaliyle veya silah ile  veya bir çok kimseler tarafından toplu olarak işlenmiş ise ceza altı aydan üç    seneye kadar hapistir; müddeiumumilikçe resen takibat yapılır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Madde 194 - Bir memur vazifesini suistimal ederek veya kanunda muayyen       olan usul ve şartlar haricinde olarak aharın mesken veya müştemilatına girerse   üç aydan üç seneye kadar ve eğer bu işte evin içini araştırmak gibi başka keyfi  bir muamele de yapacak olursa altı aydan üç seneye kadar hapis olunur.               Eğer bu fiili hususi bir maksat uğrunda irtikap etmişse ceza müddeti altıda  birden üçte bire kadar artırılır.                                                    Efradın ticaretgahları veya idarehaneleri gibi hususi mahaller usulsüz ola-  rak araştırılırsa fail iki aydan iki seneye kadar hapis olunur.                                                                                                                                                                                                                 BEŞİNCİ FASIL                                                         Sırrın masuniyeti aleyhinde cürümler                                                                                                                Madde 195 - Bir kimse kendisine gönderilmiş olmıyan bir mektup veya telgra-  fı veya kapalı bir zarfı kasten açar veya başka bir şahsın, posta ve telgrafla   vakı açık muhabere varakası münderecatını anlamak için usül ve nizam hilafında   eline geçirecek olursa kendisinden otuz liradan yüz liraya kadar ağır cezayi     nakti alınır. Eğer fail bu evrak muhteviyatını ifşa ve telgraf ve telsiz muhabe- rat ve telefon mükalematı mahremiyetini ihlal ederek bir zarar husulüne sebep    olursa bir aydan üç seneye kadar hapis olunur.                                                                                                                        Madde 196 - Bir kimse kendisine gönderilmiş olmıyan posta ve telgraf muha-   beresini ortadan kaldırırsa mezkür muhabere zarflı olupta zarfı açılmamış olsa   bile bir seneye kadar hapse ve otuz liradan yüz liraya kadar ağır cezayi nakdi-  ye mahküm olur.                                                                      Eğer fiil zararı mucip olmuş ise hapis üç aydan, ağır cezayi nakdi elli      liradan az olamaz.                                                                                                                                                    Madde 197 - Bir kimse kendisine gönderilmiş olan bir mektup veya telgrafı    gönderenin rızası hilafında neşir ve işaa eder ve bu yüzden bir zarara sebep     olursa otuz liradan yüz liraya kadar ağır cezayi nakdiye mahküm olur.                                                                                                 Madde 198 - Bir kimse resmi mevki veya sıfatı veya meslek ve sanatı icabı    olarak ifşasında zarar melhuz olan bir sırra vakıf olup ta meşru bir sebebe      müstenit olmaksızın o sırrı ifşa ederse üç aya kadar hapis ve elli liraya kadar  ağır cezayi nakdiye mahküm olur.                                                     Eğer zarar vakı olmuş ise cezayı nakdi elli liradan az olamaz.                                                                                                    Madde 199 - Yukarki maddelerde yazılı cürümler hakkında takibat yapılması    alakadar olanların şahsi davasına bağlıdır.                                                                                                                           Madde 200 - Posta ve telgraf memurlarından bir kimse memuriyet sıfatını      suistimal suretiyle bir mektup, bir zarf, bir telgraf veya sair açık bir muha-   bere evrakını zapteder veya kapalı evrakı açar veya telefon, telgraf mükalemat   ve muhaberatı mahremiyetini ihlal ederse üç aydan üç seneye kadar hapis olunur.                                                                                       Aynı ceza telgraf, posta, telefon dairesinde müstahdem olup bu sıfatı suis-  timal suretiyle muhabere evrakından birini ortadan kaldıranlar hakkında dahi     tatbik olunur. Bu maddede beyan olunan hallerden biri bir zararı mucip olmuşsa   fail altı aydan dört seneye kadar hapsedilir ve üç seneye kadar memuriyetinden   mahrumiyet cezası birlikte hükmolunur.                                                                                                                            KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       ALTINCI FASIL                                                     İş ve çalışma hürriyeti aleyhindeki cürümler                           Madde 201 - (Değişik: 28/9/1971 - 1490/2 md.)                                    Her kim cebir ve şiddet yahut tehdit ile sanat veya ticaret serbestisini her ne suretle olursa olsun tahdit veya menederse üç aydan iki seneye kadar hapis    cezasına mahkÜm olur.                                                                Her kim cebir ve şiddet veya tehdit ile gerek işçiyi ve gerek ticaret veya   sanat sahiplerini veya işverenleri, yevmiyeleri azaltıp çoğaltmaya yahut evvelce kabul edilen şartlardan başka şartlar altında mukaveleler kabulüne icbar etmek   maksadiyle bir işin tatiline veya nihayet bulmasına sebebiyet verir veya tatilin devamına amil olursa sekiz aydan beş seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırı-   lır.                                                                                 Her kim yukarıdaki fıkralarda gösterilen maksatların istihsaline matuf olmak üzere, cebir ve şiddet veya tehdit olmaksızın, işyerini her ne suretle olursa    olsun kısmen veya tamamen işgal ederse bir aydan bir seneye kadar hapis cezasiy- le cezalandırılır.                                                                   Yukardaki fıkralarda gösterilen fiiller silah ile veya kendini tanınmıyacak  bir hale koyarak veya birkaç kişi tarafından birlikte işlenirse veya ayrıca bir  tahribat meydana getirilmişse yahut mevcut veya mefruz bazı gizli cemiyetlerin   husule getirdikleri tehdit kuvvetinden istifade ile işlenmiş ise; ceza iki misli artırılarak hükmolunur. Ancak hükmolunacak ceza beş seneyi geçemez.                                                                                                                            ÜÇÜNCÜ BAP                                                        Devlet idaresi aleyhinde işlenen cürümler                                                                                                                                        BİRİNCİ FASIL                                           Basit ve nitelikli zimmet ile devlet alım ve satımlarında menfaat sağlama(1)     Madde 202 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/7 md.)                                   Görevi sebebiyle kendisine tevdi olunan veya muhafaza, denetim veya sorumlu- luğu altında bulunan para veya para yerine geçen evrak veya senetleri veya diğer malları zimmetine geçiren memura altı yıldan oniki yıla kadar ağır hapis ve mey- dana gelen zararın bir misli kadar ağır para cezası verilir.                         Yukarıdaki fıkrada gösterilen cürüm, dairesini aldatacak ve fiilin açığa     çıkmamasını sağlayacak her türlü hileli faaliyette bulunmak suretiyle işlenmiş   ise faile oniki yıldan aşağı olmamak üzere ağır hapis ve meydana gelen zararın   üç misli kadar ağır para cezası verilir.                                             Zararın, kovuşturma yapılmadan önce tamamiyle ödenmiş olması halinde yukarı- daki fıkralarda yazılı cezaların yarısı, ödeme hükümden önce gerçekleştirilmiş   ise üçte biri indirilir.                                                             Meydana gelen zararın ödenmemesi halinde mahkemece ödettirilmesine re'sen    hükmolunur.                                                                          Bu fiiller kamu bankaları aleyhine işlenmiş ise faile verilecek ceza üçte    bir oranında artırılır.                                                                                                                                               Madde 203 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/8 md.)                                   Denetim görevini ihmal ederek 202 nci maddenin birinci fıkrasında yazılı     zimmetin oluşmasını veya artmasını mümkün kılmış olan kimseye üç aydan iki yıla  kadar hapis ve beşyüzbin liradan ikimilyon liraya kadar ağır para cezası         verilir.                                                                             Fail, meydana gelen zararın ödenmesinden asıl fail ile birlikte sorumlu tu-  tulur.                                                                           ---------------                                                                  (1) Birinci fasıl başlığı "Zimmete para geçirme ve ihtilas" iken, 21/11/1990         tarih ve 3679 sayılı Kanunun 7 nci maddesi ile "Basit ve nitelikli zimmet        ile devlet alım ve satımlarında menfaat sağlama" olarak değiştirilmiş ve         metne işlenmiştir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Madde 204 - (Mülga: 21/11/1990 - 3679/28 md.)                                    Madde 205 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Bir kimse Türkiye Devleti hesabına olarak almaya veya satmaya yahut yapmaya  memur olduğu her nevi eşyanın alım veya satımında veya pahasında veya miktarın-  da veya yapmasında fesat karıştırarak her ne suretle olursa olsun irtikap eyler- se on seneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezasiyle cezalandırılır ve zarar   kendisine ödettirilir.                                                               Madde 206 - (Mülga: 21/11/1990 - 3679/28 md.)                                    Madde 207 - (Mülga: 21/11/1990 - 3679/28 md.)                                    Madde 208 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Devlet memurlarından her kim, idaresine ve nezaretine memur oldukları iş-    lerde Devlet için az veya çok eşya veya malzeme alım veya satımında gizli veya   aşikar, gerek doğrudan doğruya kendisi, gerek başkası vasıtasiyle veya ortaklık  suretiyle kendi kazancı için ticaret eder veya imalat yahut inşaatı götürü şe-   kilde deruhde edenlere ortak olursa üç seneden az olmamak üzere ağır hapis ceza- siyle cezalandırılır.                                                                Eğer bu gibi alış verişte komüsyon alınır yahut nakid veya meskükat mubade-  lesinde kazanç sağlanırsa ağır hapis cezası beş seneden az olamaz.                                                                                                                            İKİNCİ FASIL                                                                       İrtikap                                                                                                                                 Madde 209 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/9 md.)                                   Memuriyet sıfatını veya görevini kötüye kullanmak suretiyle kendisine veya   başkasına haksız olarak para verilmesine veya sair menfaatler sağlanmasına veya  bu yolda vaatte bulunulmasına, bir kimseyi icbar eden memura altı yıldan az ol-  mamak üzere ağır hapis cezası verilir.                                               Yukarıdaki fıkrada yazılı cürüm, ikna suretiyle işlenirse faile dört yıldan  altı yıla kadar ağır hapis cezası verilir.                                           Memur Kanunen almaması gereken bir şeyi diğerinin hatasından yararlanarak    almış bulunursa iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.                     Madde 210 - (Mülga: 21/11/1990 - 3679/28 md.)                                                                                                                                              ÜÇÜNCÜ FASIL                                                                       Rüşvet                                                                                                                                 Madde 211 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/10 md.)                                  Ceza Kanununun tatbikinde memur sayılanların, kanunen veya nizamen yapmaya   veya yapmamaya mecbur oldukları şeyi yapmak veya yapmamak için aldıkları veya    başkalarına aldırdıkları para, hediye ve her ne nam altında olursa olsun sağla-  dıkları diğer menfaatler ile bu maksatla alıp sattıkları veya ihale eyledikleri  taşınır ve taşınmaz malların gerçek değeri ile verilip alınan bedel arasındaki   fahiş fark rüşvet sayılır.                                                           Bu Kanundaki memur tanımı dışında kalsalar dahi, özel kanunlarında belirli   hallerde Devlet memuru sayıldıkları açıklananlar ile bazı yükümlülük ve sorumlu- lukları bakımından Devlet memurları gibi cezalandırılacakları belirtilenlerin    yukarıdaki fıkrada gösterilen şekilde sağladıkları her türlü menfaat de rüşvet   sayılır.                                                                             Madde 212 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/11 md.)                                  Kanun ve nizam hükümlerine göre yapmak zorunda olduğu şeyi yapmak veya       yapmamak zorunda olduğu şeyi yapmamak için rüşvet alan veya bir vaat veya        taahhüt kabul eden kimseye dört yıldan on yıla kadar ağır hapis cezası verilir.                                                                                   KANUNLAR, MAYIS 1992 (Ek - 12)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         484 - 486                                                                                                                           Cürmün, yapılması gereken işin yapılmaması veya yapılmaması gereken işin     yapılması için işlenmesi halinde faile beş yıldan oniki yıla kadar ağır ha-      pis cezası verilir.                                                                  Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hallerde, memurun mensup olduğu dairenin    ilgili bulunduğu sözleşme veya taahhütlere girişilmiş veya memuriyet, maaş,      nişan veya sair rütbe, derece veya kademeler verilmiş veya kanun ve nizama       aykırılık veya hakkı ihlal eden bir hal meydana gelmiş ise faile altı yıldan     onbeş yıla kadar ağır hapis cezası verilir.                                          Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hallerde faile ayrıca,aldığı para ile sağ-  ladığı her türlü menfaat veya vaat veya taahhüt olunan her türlü menfaatlerin    miktar veya değerinin beş misli ağır para cezası verilir.                            Madde 213 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/12 md.)                                  211 inci maddede gösterilen kimselere yapmaya mecbur oldukları şeyi yapma-   maları veya yapmamaya mecbur oldukları şeyi yapmaları için rüşvet vaat veya      teklif eden veya veren kimseye kanun ve nizama aykırılığın derecesine ve iste-   nilen şeyin kısmen veya tamamen yapılmış olup olmamasına göre dört yıldan oniki  yıla kadar ağır hapis cezası verilir.                                                Haklı bir hususun temini için rüşvet veren veya başka yararlar temin eden    kimseye, verdiği para veya temin ettiği menfaatin on katı ağır para cezası ve-   rilir.                                                                               Madde 214 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/13 md.)                                  Kendisine rüşvet teklif edilen kimse, emir ve idare yetkisine sahip olanlar  ile hakim ve savcılardan veya resmi daireler tarafından özel bir vazifeyle gö-   revlendirilenlerden biri veya noter, avukat, dava vekili olduğu takdirde, kanun  ve nizama aykırılığın derecesine göre, rüşvet veren hakkında verilecek ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.                                                     Madde 215 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/14 md.)                                  Rüşvet kabul eden kimse, rüşveti almadan önce veya aldıktan sonra ve fakat   istenilen hususu kısmen dahi olsa yerine getirmeksizin ve hakkında tahkikata     geçilmeden keyfiyeti merciine duyurur ve aldığı para ve diğer şeyleri aynen iade ederse sorumlu olmaz.                                                                Bunun gibi, haksız isteğinin yerine getirilmesinden önce durumu merciine     duyuran fail de sorumlu olmaz ve vermiş olduğu para, sair şeyler geri alınarak   kendisine verilir.                                                                   Madde 216 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/15 md.)                                  Rüşvete aracılık eden kimse, rüşveti veren ve alandan hangisinin vasıtası    ise onun suç ortağı sayılır.                                                         Madde 217 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/16 md.)                                  Kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde, rüşvet olarak verilen para, eşya   ve diğer şeylerin veya bunlarla edinilen mal ve değerlerin müsaderesine hükmedi- lir.                                                                                 Madde 218 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/17 md.)                                  Görevine girmeyen ve yapılması veya yapılmaması hususunda yetkili olmadığı   bir işi yapacağı kanaatini uyandırarak menfaat sağlayan memura bir yıldan beş    yıla kadar hapis ve ikimilyon liradan beşmilyon liraya kadar ağır para cezası    verilir.                                                                             Madde 219 - (Değişik: 21/11/1990 - 3679/18 md.)                                  202 ila 218 inci maddelerde yazılı suçların emir ve idare yetkisine sahip    olanlar ile hakim ve savcılar tarafından işlenmesi halinde verilecek cezalar     yarısı oranında artırılarak hükmolunur.                                              Mahkemeler ile adalet dairelerinde veya sair resmi dairelerde kendilerine    kanuni bir görev verilen veya 211 inci maddede gösterilen kişilerin rüşvet       fiilleri, kesin yargı hükmüne tesir etmiş ise failler hakkında birinci fıkra     hükmü uygulanır.                                                                     202 ila 218 inci maddelerde yer alan cürümler dolayısıyla alınan veya ve-    rilen rüşvet veya yararın değeri hafif olduğu takdirde verilecek cezanın yarı-   sı, pek hafif olduğu takdirde üçte ikisi indirilir.                                  Bu Kanunun 202,205,208,209,212,213,214,216,218 ve 219 uncu maddeleriyle      mahküm olanlara aynı zamanda memuriyetten müebbeten mahrumiyet cezası da         verilir.                                                                             Madde 220 - 227 - (Mülga: 21/11/1990 - 3679/28 md.)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         DÖRDÜNCÜ FASIL                                               Memuriyet ve mevki nüfuzunu suistimal edenler ve memuriyet                                 vazifelerini yapmıyanlara ait cezalar                                                                                                              Madde 228 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                      Devlet memurlarından her kim bir şahıs veya memur hakkında memuriyetine      ait vazifeyi suiistimal ile kanun ve nizamın tayin ettiği ahvalden başka         suretle keyfi bir muamele yapar veya yapılmasını emreder veya ettirirse altı     aydan üç seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu muamelede hususi       maksat veya siyasi saik veya sebep mevcut ise cezası üçte birden yarıya kadar    artırılır.                                                                           Memuriyetinin icrasında lüzumsuz yere sert muamelelerle bir şahsın kanun     hükmüne veya hükümetin emirlerine itaat etmemesine sebep olan memur dahi aynı    ceza ile cezalandırılır.                                                             Madde 229 - Memuriyeti sebebiyle kendisine tevdi kılınan veya ıttılaına      müsadif olan vesikalar, kararlar ve emirleri ve sair tebligatı başkasına         ifşa veya neşir ve ilan eden yahut her nasıl olursa olsun başkalarının vukuf     ve ıttılaını kolaylaştıran memur, altı aydan iki seneye kadar hapis olunur.          Devletçe neşir ve ilanı matlup olan kararları kabule şayan mazereti          olmaksızın tehir eden memur hakkında da aynı ceza tatbik olunur.                     Madde 230 - (Değişik: 12/6/1979 - 2248/18 md.)                                   Hangi nedenle olursa olsun memuriyet görevini yapmakta savsama ve gecik-     me gösteren veya üstünün yasaya göre verdiği buyrukları geçerli bir neden        olmadan yapmayan memur üç aydan bir yıla kadar hapis ve bin liradan beşbin       liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.                                    Bu savsama ve gecikmeden veya üstünün yasal buyruklarını yapmamış olmaktan   Devletçe bir zarar meydana gelmişse,derecesine göre altı aydan üç yıla kadar     hapis cezası ile birlikte süreli veya temelli olarak memuriyetten yoksun kalma   cezası da hükmolunur.                                                                Her iki durumda memurun vazifesini geciktirmesinden veya verilen buyruğu     yapmamasından, kişiler herhangi bir zarara uğramışsa bu zarar ayrıca ödettiri-   lir.                                                                                 Madde 231 - Yukarıdaki maddede yazılı olan terahi veya emri yapmamak         hakimler tarafından vakı olduğu surette bunlar aleyhine iştikai anilhükkam       davasının ikamesi için kanuna göre bulunması lazımgelen şartlar mevcut           olduğu halde ihmal veya emri yapmamak fiili vakı farz olunur.                        Madde 232 - Görülmekte olan bir davanın tarafeyninden biri hakkında sahabet  veya garaz ve menfaata müsteniden hakimlere emir ve tahakküm veya nüfuz veya     iltimas eden kimse birinci ve ikinci surette iki seneden ve üçüncü takdirde      altı aydan az olmamak üzere hapis olunur. Fail memur ise başkaca müebbeden       veya muvakkaten memuriyetten mahrumiyet cezasiylede cezalandırılır.                  Bu müdahale üzerine dava haksız şekilde hüküm olunmuş ise ceza üçte biri     kadar artırılır.                                                                     Madde 233 - Yukarıki maddede yazılan emir ve iltimasa müsteniden hüküm ve    karar veren hakimler hakkında dahi hüküm ve kararının suret ve mahiyetine ve     mahkümun hukuku üzerine yaptığı tesirin derecesine göre iki seneden beş seneye   kadar hapis ve hakimlik hizmetinden müebbed mahrumiyet cezası tatbik olunur.     *                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Madde 234 - Asker zabitlerinden veya Devletin umumi kuvvetlerine dahil me-   murlarla zabıta memurlarından biri salahiyettar daireden kendilerine kanuna göre verilmiş olan bir emri, nizama karşı gelerek yapmak istemez ve yapmasını gecik-  tirirse iki seneye kadar hapis olunur.                                                                                                                                Madde 235 - (Değişik: 7/6/1979 - 2245/3 md.)                                     Memurlardan biri görevini yaptığı sırada görevine ilişkin olarak kamu adına  kovuşturmayı gerektiren bir suç işlendiğini öğrenip de ilgili daireye bildirmede ihmal ve gecikme gösterirse dört aydan iki yıla kadar hapis cezasıyla cezalan-   dırılır ve bu cezaya, öğrenilen suçun önemine göre ayrıca süreli veya süresiz    memuriyetten mahrumiyet cezası da eklenir.                                           Eğer fail, adli kolluk memurlarından biri ise verilecek ceza bir yıl hapis   cezasından aşağı olamaz ve her halde memuriyetten süresiz mahrumiyet cezası da   hükmolunur.                                                                                                                                                           Madde 236 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/2 md.)                                     Memurlardan veya işçi niteliğini taşımayan kamu hizmeti görevlilerinden üç   veya daha fazla kimse aldıkları karar gereğince kanun hükümlerine aykırı olarak, memuriyetlerini terk eder veya vazifelerine gelmezlerse veya vazifelerine gelip  de görevlerini geçici de olsa kısmen veya tamamen yapmazlar yahut yavaşlatırlar- sa her biri hakkında dört aydan bir yıla kadar hapis ve ikibin liradan onbin li- raya kadar ağır para cezasiyle birlikte muvakkaten veya müebbeten memuriyetten   mahrumiyet cezası da hükmolunur.                                                     Başkaları tarafından alınan karara veya yayınlanan bildirilere uyarak yuka-  rıdaki fıkrada yazılı fiilleri işleyen memurlara ve işçi niteliği taşımayan kamu hizmeti görevlilerine de aynı ceza hükmolunur.                                       Bu maddedeki eylemler dernek veya meslek kuruluşları yöneticilerinin bu yön- de aldıkları karar veya yayınladıkları bildiriler üzerine vuku bulmuşsa, bu ka-  rarı alan veya bildiriyi yayınlayanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üçbin  liradan onbin liraya kadar ağır para cezası verilir. Fail memur ise müebbeten    memuriyetten mahrumiyet cezasına da hükmolunur.                                                                                                                       Madde 237 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Kanunun evlenmelerini menettiği kimselerin bu memnuiyetlerini bildikleri     halde akidlerini yapan evlenme memurlarile bu suretle evlenenler ve bunları ev-  lenmiye sevkeden veya evlenmelerine rıza gösteren veli veya vasileri üç aydan    iki seneye kadar hapsolunurlar.                                                      Kanuni şartlara riayet etmeksizin evlenme kağıdı veren memur, bir aydan üç   aya kadar hapsolunur.                                                                Evlenme akdinin kanuna göre yapılmış olduğunu gösteren kağıdı görmeden bir   evlenme için dini merasim yapanlar hakkında da bundan evvelki fıkrada yazılı     ceza verilir.                                                                        Aralarında evlenme akdi olmaksızın evlenmenin dini merasimini yaptıran erkek ve kadınlar iki aydan altı aya kadar hapis cezasile cezalandırılır.                  Erkek evli olduğu takdirde verilecek ceza altı aydan üç seneye kadar hapis-  tir. Erkeğin evli olduğunu bilen kadına da aynı ceza verilir.                        Muhtarlar aralarında evlenme akdi yok iken evlenmenin dini merasimini yap-   tıklarına muttali oldukları kimseleri salahiyetli makama bildirmeğe mecburdur-   lar.Bu hususta ihmal gösterenler beş liradan yüz liraya kadar ağır para cezasile cezalandırılır ve tekerrürü halinde ayrıca bir aya kadar hapsolunurlar.                                                                                         *                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Madde 238 - Hakimlerle memurinden her kim memuriyetinin dairesi dahilinde    ahalinin zaruri havayicinden olan hububat, erzak ve sair malzemeleri alıp sata-  rak ticaret ederse yüz liradan aşağı olmamak üzere ağır cezayı nakdi ve müebbe-  den memuriyetten mahrumiyet cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                                 Madde 239 - Hazar vaktinde seferberliğe müteallik vazifelerin ifasında ih-   mal ve terahisi sabit olan memurun cezası üçte bir derecesinde artırılır.                                                                                             Madde 240 - (Değişik: 12/6/1979-2248/19 md.)                                     Yasada yazılı hallerden başka hangi nedenle olursa olsun görevini kötüye     kullanan memur derecesine göre bir yıldan üç yıla kadar hapsolunur. Cezayı ha-   fifletici nedenlerin bulunması halinde altı aydan bir yıla kadar hapis ve her    iki halde ikibin liradan onbin liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.  Ayrıca memuriyetten süreli veya temelli olarak yoksun kılınır.                                                                                                                                        BEŞİNCİ FASIL                                          İmamlar, hatipler, vaizlerle ruhani reislere müteallik cürümler                                                                                             Madde 241 - İmam, hatip, vaiz, rahip, haham gibi dini reislerden biri vazi-  fesini ifa sırasında alenen hükümet idaresini ve devlet kanunlarını ve hükümet   icraatını takbih ve tezyif ederse bir aydan bir seneye kadar hapis ve yüz elli   liraya kadar ağır cezayı nakdi ile cezalandırılır veya bunlardan biri hüküm olu- nabilir.                                                                                                                                                              Madde 242 - Yukarıdaki maddede gösterilen kimselerden biri işbu sıfattan bi- listifade hükümetin idaresini ve kanun ve nizam ve emirleri ve dairelerden biri- ne ait olan vazife ve salahiyeti takbih ve tezyife veya halkı kanunlara yahut    hükümet emirlerini icraya veya memuru memuriyetinin vazifesi icabına karşı ita-  atsizliğe tahrik ve teşvik edecek olursa üç aydan iki seneye kadar hapse ve iki- yüz liraya kadar ağır cezayı nakdiye ve müebbeden veya muvakkaten bilfiil o va-  zifeyi icradan ve onun menfaat ve aidatını almaktan memnuiyetine hüküm olunur.   İşbu fiiller alanen yapıldığı takdirde ceza üç seneye kadar hüküm olunabilir.                                                                                         Kendi sıfatlarından istifade ederek kanunlara veya kanuna göre kazanılmış    olan haklara muhalif iş ve sözlerde bulunmağa bir kimseyi icbar ve ikna eden din reis ve memurları hakkında dahi baladaki fıkrada yazılan ceza tertip olunur.                                                                                          Bunlardan biri dini sıfatından istifade ederek evvelki maddede yazılan fiil- lerden başka bir cürüm işlerse altıda bir miktarı çoğaltılmak şartiyle o cürüm   için kanunda yazılı olan ceza ile mahküm olur.                                       Şu kadar ki kanun işbu sıfatı esasen nazarı itibara almış ise cezayı çoğalt- mağa mahal yoktur.                                                                                                                                                                                                                                                                     ALTINCI FASIL                                        Hükümet memurları tarafından efrada karşı yapılacak sui muameleler                                                                                            Madde 243 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                      Mahkemeler ve meclisler reis ve azalarından ve sair hükümet memurlarından    biri maznun bulunan kimselerin cürümlerini söyletmek için işkence eder yahut     zalimane veya gayriinsani veya haysiyet kırıcı muamelelere baş vurursa beş sene- ye kadar ağır hapis ve müebbeden veya muvakkaten memuriyetten mahrumiyet cezası  ile mahküm olur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Fiil neticesinde ölüm vukua gelirse 452 nci, sair hallerde 456 ncı maddeye   göre tertip olunacak ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.                        Madde 244 - Bir kimse hakkında sahabet fikrine veya garaza müsteniden kanun  hilafında hüküm ve karar verdiği sabit olan hakimler, üç aydan üç seneye kadar   hapis ve muvakkaten memuriyetten mahrumiyet cezasına müstahak olur.                  Madde 245 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                      Kuvvei cebriye imaline memur olanlar ve bilümum zabıta ve ihzar memurları    memuriyetlerini icrada ve mafevkinde bulunan amirinin emrini infazda kanun ve    nizamın tayin ettiği ahvalde başka surette bir kimse hakkında suimuamele veya    cismen eza verecek hale cüret eder yahut o kimseyi darp ve cerheylerse üç aydan  üç seneye kadar hapis ve muvakkaten memuriyetten mahrumiyet cezaları ile ceza-   landırılır. Eğer işlediği cürüm bu fiillerin fevkinde ise o cürümlere terettüp   eden ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.                                        Madde 246 - Hükümet memurları tarafından bir kimsenin emval ve emlaki cebren iştira ve fuzuli iddia ile haksız yere zaptolunmak veyahut sattırılmak ve mena-  fii amme için lüzumu sabit olmadıkça ve kanunu mucibince behası peşin verilme-   dikçe tasarruf hakları iptal olunmak gibi haller vukubulursa o emval ve emlak    aynen ve mevcut olmadığı halde kıymeti nakden sahibine reddettirilip buna müte-  casir olan memur cürmünün derecesine göre üç aydan iki seneye kadar hapis ve     memuriyetten muvakkaten mahrumiyet cezasiyle cezalandırılır.                         Madde 247 -Memurlardan biri veya her nevi varidatı Devleti maktuan deruhte   edenler ile adamları kanunen ve nizamen muayyen olan vergi, rüsumat ve sair ai-  datın miktarından ziyade bir şey alırlarsa memurlar ile mültezimler altı aydan   üç seneye kadar ve adamları altı aya kadar hapis cezasiyle cezalandırılır. Fazla olarak aldıkları para her ne miktar ise reddedildikten sonra aldıkları paranın   bir katı dahi ağır cezayı nakdi olarak alınır.                                       Madde 248 - Bir memur kanunen tayin olunan mücazatı nakdiyeden maada cerime  olarak para ve sair bir şey alır veya kanunen tahsiline memur olduğu mücazatı    nakdiyenin miktarından fazla olarak bir şey ahzeylerse aldığı şey kendisinden    geri alınarak sahibine verildikten başka bir katı ağır cezayı nakdi alınır ve    altı aydan üç seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılır.                           Madde 249 - Kanunen ve nizamen tayin olunun ve ahalice bilicap lüzum görülen umumi hizmetlerden başka hükümet memurları ve saireden her kim angarya olarak    her nevi işte adam kullanırsa buna mütecasir olan kimseden böyle meccanen kul-   landığı adamların mahallerince olan ücreti marufeleri alınarak ashabına teslim   ve derecei cürmüne göre altı aydan üç seneye kadar sürgün cezası tayin olunur.   Memur ise muvakkaten memuriyetten mahrumiyet cezasına müstahak olur.(1)              Madde 250 - Tebliğ ve ihzar memurları, askerler, jandarmalar ve zabitler ve  umum memurlar gelip geçtikleri yerlerde ahalinin hanelerine rızaları hilafına    konup meccanen yem ve yiyecek alırlar ise aldıkları her ne ise parası ashabına   reddettirildikten başka bir aya kadar hapsolunurlar.                                 Asker ve jandarmanın heyetçe hareketlerinde bu gibi şeylere cesaret ederler- se aldıkları eşyanın parası zabitanından alınarak sahiplerine teslim ettirildik- ten başka altı aydan üç seneye kadar hapis ile cezalandırılırlar. Eğer bu keyfi- yet cebir ve şiddet icrasiyle vukubulursa cezaları üçte bir derecesinde çoğaltı- lır.                                                                             ---------------                                                                  (1) Bu maddede sözü edilen sürgün cezası 13/7/1965 ve 647 sayılı Kanunun geçici      2.maddesiyle kaldırılmıştır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Madde 251 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Bir memur vazife esnasında bir kimse aleyhine bir cürüm işlerse kanunda ya-   zılı olmıyan hallerde o cürme kanunen terettüp eden ceza üçte birden yarısına    kadar artırılır.                                                                                                                                                                                      YEDİNCİ FASIL                                                   Hükümet memuriyetinin ve unvan ve şerefinin gasbı                                                                                                  Madde 252 - Her kim mülki ve askeri memuriyetlerden birini hilafı nizam ifa  veya ifaya teşebbüs eylerse üç aydan iki seneye kadar hapis ile mücazat olunur.      Aynı ceza memuriyetini terk ve tatil emri kendisine resmen bildirilmiş oldu- ğu halde yine memuriyetinde devam eden memur hakkında üç aydan iki seneye kadar  memuriyetten mahrumiyet cezasiyle birlikte hükmolunur.                               Mahkeme bu baptaki ilam hulasasının-masarifi mahkümdan alınmak şartiyle cür- mün vukubulduğu veya mahkümun ikamet eylediği vilayet ceridelerinden biriyle ne- şir ve ilanını emredebilir.                                                                                                                                           Madde 253 -(Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                     (Değişik: 7/6/1979 - 2245/4 md.) Her kimse bir rütbe veya  memuriyetin veya  bir mesleğin resmi elbisesini yetkisi olmaksızın açıktan açığa giyer veya hakkı  olmayan nişan veya madalyaları takarsa üç aydan bir yıla kadar hapis ve ikibin   liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.Böyle bir elbise giyerek elbise- nin belirlediği meslek ve memuriyetle ilgili işler yapanlara altı aydan iki yıla kadar hapis ve binbeşyüz liradan üçbin liraya kadar ağır para cezası verilir. Bu elbisenin sağlayacağı kolaylık ve olanaklardan yararlanarak bir cürüm işlenirse, yalnız bu eylemden ötürü yukarıdaki cezalar üçte birden yarıya kadar artırıla-   rak hükmolunur.                                                                      Siyasi partinin takib ettiği prensiplerin remzi olan alamet ve işaretleri o  partinin şerefini kıracak yerde kullananlarla partiden müsaade almaksızın kitap, gazete, mecmua veya Matbuat Kanununa göre matbua sayılan diğer şeyler üzerine    veya sinama şeridlerine bunların muhteviyatını partiye mal edici manada koyanlar altı aya kadar hapis veya on liradan 200 liraya kadar ağır para cezasile ceza-   landırılırlar.Bu hususta takibat icrası alakalı siyasi parti Genel Sekreterliği- nin şikayetine bağlıdır.                                                             Kızılay Cemiyetine aid alamet ve işaretleri, Kızılay Cemiyetinin rızası ol-  maksızın her hangi bir matbua veya evrak ve sair eşya üzerine koymak veya resim  veya  hakketmek veya her ne suretle olursa olsun o alamet ve işaretleri temsil   veya tecessüm ettirmek suretile kullananlar üç aya kadar hapis veya beş liradan  yüz liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılırlar.Bu hususta takibat icrası Kızılay Cemiyeti Umumi Merkezinin şikayetine bağlıdır.                               (Ek: 7/2/1949 - 5319/1 md.) Birleşmiş Milletler Dünya Sağlık Kurulunun resmi mühür ve damgası ile dünya yuvarlağı üzerine resmedilmiş iki defne dalı ortasın- daki eskülap sembolünden ibaret alametinin ve (Dünya Sağlık Kurulu) adının ve bu adın ilk harflerinden müşekkel kısaltmanın ticaret veya her hangi bir menfaat    kastiyle, herhangi bir ticaret ve sanayi müessesesi veya bir kimse tarafından,   bu kurulun rızası olmaksızın, kullanılması, herhangi bir matbua veya evrak ve    eşya üzerine konması veya temsil ve tecessüm ettirilmesi yasaktır.Buna aykırı    hareket edenler üç aya kadar hapis veya beş liradan yüz liraya kadar ağır para   cezası ile cezalandırılır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 SEKİZİNCİ FASIL                                          Hükümete karşı şiddet veya mukavemet ve kanunlara muhalefet                                                                                                 Madde 254 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Resmi meclisler azasından veya Hükümet memurlarından biri hakkında vazifesi- ne mütaallik bir işi yapmaya yahut yapmamaya icbar için şiddet veya tehdit gös-  teren kimse, bir seneden üç seneye kadar hapis cezası ile cezalandırılır.            (Değişik: 7/6/1979 - 2245/5 md.) Eylem silahla bir kişi tarafından işlenmiş  ise iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Eylemin iki veya daha çok    silahlı kişiler tarafından anlaşarak birlikte veya silahsız ve anlaşma olmasa    bile toplanmış beşten çok kişiler tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza    beş yıldan az olamaz.                                                                (Ek: 28/9/1971 - 1490/4 md.) Her kim birinci fıkrada yazılı olan şahıslardan birinin vazife gördüğü yeri her ne suretle olursa olsun kısmen veya tamamen iş-  gal ederek, vazifesine mütaallik bir işin yapılmasına mani olursa altı aydan üç  seneye kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. Fiil, cebir ve şiddet veya tehditle işlenirse bir seneden üç seneye kadar, silahla veya kendini tanınmıyacak bir ha- le koyarak yahut birkaç kişi tarafından birlikte işlenirse, iki seneden beş se-  neye kadar hapis cezasına hükmolunur.                                                                                                                                 Madde 255- Yukarıdaki maddede yazılı cezalar adli, siyasi veya idari bir he- yetin veya bu heyetler mümessillerinin içtimaını yahut vazife görmelerini men    veya ihlal veya müzakerelerinde nüfuz veya tesir icra etmek üzere şiddet kulla-  nanlar veya tehdit gösterenler hakkında dahi tatbik olunur.                                                                                                           Madde 256 - Şiddet veya tehdit ile yukarıki maddelerde yazılı olan fiili iş- lemek üzere teşekkül eden on veya daha ziyade kimselerden mürekkep bir içtimaa   dahil olanlar bir aydan iki seneye kadar hapsolunur.                                                                                                                  Madde 257- Yukarıdaki maddede beyan olunan içtima cürmün silah ile işlenmesi için vaki olmuş ise hapis üç aydan üç seneye kadardır. Eğer Hükümetin emir ve    ihtarı üzerine dağılırsa içtimaa dahil olanlar hakkında ceza verilemez.                                                                                               Madde 258 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Bir memura veya ona yardım edenlere memuriyetine ait vazifeleri ifa sırasın- da cebir ve şiddet veya tehdit ile mukavemet eden kimse altı aydan iki seneye    kadar hapis cezası ile cezalandırılır.                                               (Değişik: 7/6/1979 - 2245/6 md.) Eylem silahla bir kişi tarafından işlenmiş- se iki yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Eylemin iki veya  daha çok si- lahlı kişiler tarafından veya silahsız olsa bile toplanmış beşten çok kişiler    tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza üç yıldan beş yıla kadar hapis ceza- sıdır.                                                                               Eğer fiil, kendisini veya akrabasını hapis veya tevkiften kurtarmak maksa-   diyle vakı olmuşsa birinci fıkradaki hal için iki aydan altı aya, ikinci fıkrada yazılı hal için dört aydan bir seneye kadar hapis cezası verilir.                    Eğer memur haiz olduğu salahiyet hududunu tecavüz ederek veya keyfi hareket- lerle bu muameleye sebebiyet vermiş ise fail hakkında geçen maddelerdeki ceza    dörtte bire kadar indirileceği gibi icabına göre ceza büsbütün de kaldırılabi-   lir.                                                                                 254,255,256 ve 257 nci maddelerle yukarki fıkralarda yazılı fiiller, İcra    Vekilleri Heyetinden bir vekil aleyhinde işlenirse tayin edilecek ceza yarı nis- pette artırılarak hükmolunur.                                                                                                                                         Madde 259 - Ceza Kanunu itibariyle akrabadan murat, karı koca ile usul ve    füru ve kardeş ve kız kardeş ve amuca ve dayı ve hala ve teyzelerle yegenler ve  bunlar derecesindeki sıhri akrabadır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Madde 260 - Kanun ve nizam hükümlerinden birinin icrasına muhalefet için     nüfuz ve müessir kuvvet sarfedenler bir seneye kadar hapis cezasiyle cezalan-    dırılır.                                                                             Madde 261 - (Değişik: 28/9/1971 - 1490/5 md.)                                    Kanun ve nizamlara aykırı olarak mektep veya dersane açanlar, açılan mek-    tep veya dershane kapatılmakla beraber altı aydan iki seneye kadar hapis ceza-   siyle cezalandırılır.                                                                Ruhsatsız öğretmenlik edenlerle bunları istihdam eyliyenlere de aynı ceza    verilir.                                                                             Mükerrirler hakkında verilecek ceza bir sene hapisten aşağı olamaz.              Madde 262 - Camiler etrafındaki mezarlıklarla kiliseler avlu ve derunları-   na ve meskün mahaller civarında bulunan kabristanlara ve ölü defnine mahsus      olan mahallerden maada yerlere ruhsatsız ölü defneden veya ettiren kimse bir     aydan altı aya kadar hapis veya otuz liradan yüz elli liraya kadar ağır cezayı   nakdi ile mahküm olur.                                                               Madde 263 - Kolera ve sair bulaşık hastalıklardan musab veya vefiyat zuhur   eden ev ve sair mahallerin kordon altına alınmasına dair Hükümetçe verilen emir- lere ve yapılan icraata fiilen mümanaat edenler hareketlerinin derecesine göre   bir aydan bir seneye kadar hapsolunur.                                               Madde 264 - (Değişik: 7/6/1979 - 2245/7 md.)                                     Her kim ait olduğu merciden ruhsat almaksızın dinamit veya bomba veya buna   benzer yıkıcı veya öldürücü alet veya barut ve benzeri ateşli ecza yapar veya    bunları yabancı bir ülkeden Türkiye'ye sokar veya sokmaya aracı olur veya ülke   içinde bir yerden diğer bir yere götürür veya yollar veya götürmeye bilerek      aracılık ederse, beş yıldan sekiz yıla kadar hapsolunur ve kendisinden onbeşbin  liradan altmışbin liraya kadar ağır para cezası alınır.                              Birinci fıkradaki eylemleri işlemek amacı ile teşekkül vücuda getirenlerle   yönetenler veya teşekküle mensup olanlar tarafından sözü geçen fıkrada yazılı    suçlar işlenirse failler hakkında on yıldan onbeş yıla kadar ağır hapis ve el-   libin liradan yüzbin liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.                       İkinci fıkradaki hal dışında, iki veya daha çok kimselerin toplu olarak bi-  rinci fıkrada yazılı suçları işlemeleri halinde sekiz yıldan oniki yıla kadar    ağır hapis ve yirmibeşbin liradan yetmişbeşbin liraya kadar ağır para cezası     hükmolunur.                                                                          Birinci fıkrada yazılı eylemleri işlemek amacıyla iki veya daha çok kimse-   lerin önceden anlaşıp birleşmeleri teşekkül sayılır.                                 Ruhsatsız bu gibi şeyleri taşıyanlar veya bulunduranlar veya satanlar veya   satmaya çalışanlar veya alanlar üç yıldan beş yıla kadar ağır hapis, onbin       liradan yirmibin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu şeylerin    cins ve miktar itibariyle vahamet göstermesi halinde beş yıldan sekiz yıla       kadar ağır hapis ve yirmibeşbin liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezası     hükmolunur. Mahkemece bunların cins ve miktarının önemsiz sayılması ve failin    meslek, kişilik ve ahlaki eylemleri yönünden tehlikesiz sayılması halinde hükm-  olunacak ceza bir aydan bir yıla kadar hapis ve bin liradan üçbin liraya kadar   ağır para cezasıdır.                                                                 Birinci fıkrada yazılı şeyleri, meskün yerde veya çevresinde yada halkın     gelip geçtiği bir yerde ateşleyenler veya patlatanlar yahut bırakanlar, eylem-   leri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde beş yıldan aşağı olmamak üze-  re hapis cezası ve onbin liradan az olmamak üzere ağır para cezasıyla cezalan-   dırılırlar. Suçun halkın toplu olarak bulunduğu yerlerde veya kamu hizmetleri-   nin görülmesine ayrılmış binalarda işlenmesi halinde, suç daha ağır bir cezayı   gerektirse bile ayrıca bu eylemden dolayı aynı cezaya hükmolunur.                KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Her kim korku, kaygı veya panik yaratabilecek biçimde her ne amaç ve neden-  le olursa olsun, meskün bir yerde veya çevresinde veya özel veya resmi veya ge-  nel yapılara ya da her türlü taşıt araçlarına ya da halkın toplu olarak bulun-   dukları diğer yerlere silahla ateş ederse, eylem başka bir suçu oluştursa bile   ayrıca iki yıldan aşağı olmamak üzere hapis ve beşbin liradan az olmamak üzere   ağır para cezasıyla cezalandırılır.                                                  Yukarıdaki iki fıkrada yazılı eylemler, iki veya daha çok kişi tarafından    birlikte veya taşıt aracı veya suçun icrasını kolaylaştırıcı başkaca araçlar     kullanarak işlenirse cezalar üçte birden yarıya kadar artırılarak hükmolunur.                                                                                         Madde 265 - (Değişik: 10/6/1949-5435/1 Md.; Mülga: 7/12/1988-3506/10 md.)                                                                                                                                                                                                   DOKUZUNCU FASIL                                                    Resmi sıfatı  haiz olanlar aleyhinde cürümler                                                                                                                                                                                           Madde 266 - (Değişik: 28/9/1971 - 1490/7 md.)                                    Bir kimse resmi sıfatı haiz olan bir memurun huzurunda ve ifa ettiği vazi-   feden dolayı şeref veya şöhretine veya vakar ve haysiyetine kavlen veya fiilen   taarruz ve hakarette bulunursa, aşağıda gösterilen suretlerle cezalandırılır:                                                                                         1. Hakaret ve taarruz asker veya jandarma efradından veya iki veya üçüncü    bendlerde mezkür memurlardan gayrı memurinden biri aleyhinde ise iki aydan se-   kiz aya kadar hapis ve ikiyüz elli liradan beşyüz liraya kadar ağır para cezası  ile mahküm edilir.                                                                                                                                                    2. Hakaret ve taarruz asker veya jandarma subaylarından veya polis komiser-  lerinden veya amirlerinden yahut il genel meclisi veya belediye meclisi üyele-   rinden biri aleyhinde ise üç aydan iki seneye kadar hapis ve beşyüz liradan bin  liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.                                                                                                                     3. Hakaret ve taarruz Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri ile temsil sıfa-  tını veya emir ve idare salahiyetini haiz rüesadan veya hakim ve Cumhuriyet      Savcılariyle bunların yardımcıları veya sorgu hakimlerinden biri aleyhinde vaki  olursa altı aydan otuz aya kadar hapis ve bin liradan iki bin liraya kadar ağır  para cezası ile cezalandırılır.                                                      Eğer birinci fıkradaki hakaret fiili maddei mahsusa  tayin ve isnadiyle va-  ki olursa:                                                                           Bir numaralı benddeki halde beş aydan üç seneye kadar hapis ve beşyüz lira-  dan üç bin liraya kadar ağır para cezasına;                                          İki numaralı benddeki halde altı aydan üç seneye kadar hapis ve bin liradan  üç bin liraya kadar ağır para cezasına;                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             Üç numaralı benddeki halde yedi aydan üç seneye kadar hapis ve bin beş yüz   liradan üç bin liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.                           (6 ve 7 nci fıkralar iptal: Ana. Mah.nin 19/12/1972 tarihli ve E. 1971/50,   K. 1972/60 sayılı Kararı ile.)                                                       (Ek: 7/1/1981 - 2370/3 md.) Bu maddede yazılı taarruz ve hakaret fiilinin    resmi sıfat ve memuriyet sona ermiş olsa bile ifa edilen görevden dolayı ve hu-  zurda işlenmesi halinde de yukarıdaki fıkralar ve bentlerdeki cezalara hükmolu-  nur.                                                                                 Madde 267 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Yukarıki madde de beyan olunan fiiller bir vazifenin ifasından dolayı olma-  yıp da vazife esnasında vaki olursa tayin olunacak ceza üçte birinden yarısına   kadar indirilir.                                                                     Madde 268 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Bir kimse kavlen veya fiilen her ne suretle olursa olsun adli,idari,siyasi   veya askeri resmi bir heyet huzurunda veya bir hakimin duruşma yaptığı sırada    veya duruşmaya mütaallik karar ve hükmün tefhimini mütaakıp şeref ve haysiyeti-  ne veya vakarına tecavüz ve hakarette bulunursa altı aydan üç seneye kadar       hapis cezasına mahküm edilir.                                                        Eğer fiil maddei mahsusa tayin ve isnadiyle vakı olursa verilecek hapis ce-  zası sekiz aydan aşağı olamaz.                                                       266 ncı madde ile bu maddede beyan olunan fiiller bu iki maddede gösterilen  heyet veya memurlara hitap edilen veya hitap edildiği anlaşılan telgraf, tele-   fon, mektup, resim veya herhangi bir yazı vasıtası ile işlendiği takdirde de     aynı ceza verilir.                                                                   (Ek Fıkralar: 28/9/1971 - 1490/8 md.)                                            Hakaret ve taarruz birinci fıkrada gösterilen heyetlerin sıfat veya hizme-   tinden dolayı umuma neşir veya teşhir olunmuş yazı veya resim veya sair neşir    vasıtalariyle işlenmiş olursa, fiilin mahiyetine göre birinci veya ikinci fık-   ralarda yazılı olan cezalar yarısı nispetinde artırılarak hükmolunur.                Sıfat veya hizmetinden dolayı vaki hakaret ve taarruz, birinci fıkrada gös-  terilen heyetlerin gıyabında alenen işlenmiş olursa, fiilin mahiyetine göre bi-  rinci veya ikinci fıkralarda yazılı olan cezaların yarısı hükmolunur. Bu fıkra-  daki suçun tekevvünü için 153 üncü maddedeki aleniyet şarttır.                       Madde 269 - Geçen maddelerde muharrer taarruz ve hakaretler, cebir ve şid-   det ve tehdit ile icra olunmuş ise ceza bir misli artırılır.                         Madde 270 - Geçen maddelerde muharrer cürümlerin faili hakaret ve taarruz    eylediği şahıslara isnat ettiği ef'al ve evsafın şayi ve mütevatır olduğunu      ispata kalkışırsa bu talebi katiyen kabul olunmaz.                                   Madde 271 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     (Değişik: 7/1/1981 - 2370/4 md.) Her kim resmi sıfatı haiz olan bir memura   vazifesini icra ederken veya resmi sıfat ve memuriyeti sona ermiş olsa bile      icra ettiği vazifeden dolayı cismen eza verecek veya hastalığını mucip olacak    müessir bir fiil işlerse 456 ncı maddeye göre verilecek cezalar aşağıda göste-   rilen suretlerle artırılır.                                                          1. Eğer memur 266 ncı maddenin 1 inci bendinde gösterilen kimselerden ise    ceza üçte birden yarıya kadar, 2 nci bendinde gösterilen kimselerden ise bir     misli ve 3 üncü bendinde gösterilen kimselerden ise iki misli artırılır.             2. Eğer fiil 268 inci maddede yazılı hal ve zamanlarda işlenmiş olursa fii-  lin istilzam ettiği cezaya üç misli zammolunur.                                      Hiçbir halde yapılacak zam altı aydan aşağı olamaz. Bu maddede yazılı hal-   lerde takibat şikayete bağlı değildir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Madde 272 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Eğer memur memuriyeti hududunu tecavüz ederek veya keyfi hareketleriyle      geçen maddelerde beyan olunan fiillerin vukuuna sebebiyet vermişse ceza dörtte   bire kadar indirileceği gibi icabına göre büsbütün de kaldırılabilir.                                                                                                 Madde 273 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     Kanunun hususi hükümler ile tasrih eylediği ahvalin haricinde her kim        Büyük Millet Meclisi azası ile temsil sıfatını ve emir ve idare salahiyetini     haiz rüesadan veya diğer Devlet memurlarından biri aleyhine sıfat ve hizmetle-   rinden dolayı bir cürüm işlerse o cürüm için kanunen muayyen olan ceza altıda    birden üçte bire kadar artırılır.                                                    (2., 3. ve 4 ncü fıkralar Mülga: 5/1/1961 - 235/1 md.)                                                                                                                                                                                                                      ONUNCU FASIL                                               Mühür fekki ve Hükümetin muhafazasında bulunan eşyayı çalmak                                                                                                   Madde 274 - Bir kimse kanuna yahut Hükümetin emrine tevfikan bir şeyin mu-   hafazasını yahut aynen mevcudiyetini temin için vazolunan mührü fekkederse üç    aydan iki seneye kadar hapis cezasına ve kırk liraya kadar ağır cezayı nakdı     itasına mahkum olur.                                                                 Eğer bu fiil, mühür vazını emir veya icra etmiş olan memur yahut resmen mü-  hür altına alınan bir şeyi muhafaza etmek yahut yanında bulundurmak vazifesiyle  mükellef olan kimse tarafından işlenmiş ise bir seneden dört seneye kadar hapis  cezası ve otuz liradan yüz elli liraya kadar ağır cezayı nakdi tayin olunur.         Eğer cürüm, memur veya muhafızın müsamahası ve dikkatsizliği neticesi ola-   rak vukua gelmiş ise bunlar hakkında otuz liradan yüz liraya kadar ağır cezayı   nakdi hükmolunur.                                                                                                                                                     Madde 275 - Bir kimse cürmü teşkil eden ecsam ve eşyayı ve o sıfatı haiz     bulunmak itibariyle Hükümet dairelerinde saklanan evrak ve vesikaları veya mah-  kemelere ve resmi dairelere tevdi olunan veya bir memurun memuriyeti icabınca    yanında bulunan senetleri ve sair mühim evrakı ortadan kaldırır veya bozar ve    yok eder yahut tahrif veya tağyir eylerse bir seneden üç seneye kadar hapsolu-   nur.                                                                                 Eğer bu cürmün faili memuriyeti iktizasınca bu ecsam ve eşyayı yahut evrak   ve vesikaları elinde bulundurmak vazifesiyle mükellef bulunan memurun kendisi    ise iki seneden beş seneye kadar hapis ve muvakkaten memuriyetten mahrumiyet     cezaları ile cezalandırılır ve eğer bundan dolayı vukua gelecek zarar hafif      olur ve fail bu ecsam ve eşya ve evrak ile vesika ve senetlerden kendisi için    bir güna fayda istihsal etmezden ve hakkında takibata başlanmazdan evvel onları  değiştirmeksizin iade ve teslim ederse birinci surette altı aydan iki seneye     kadar hapsolunur; ikinci surette bir seneden dört seneye kadar hapis ve muvak-   katen memuriyetten mahrumiyet cezaları hükmolunur.                                                                                                                    Madde 276 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Bir kimse muhafaza edilmek üzere kendisine resmen teslim olunan merhun veya  mahcuz veya her hangi bir sebeple vaz'ıyed edilmiş olan malları kendisinin veya  başkasının menfaati için saklar, sahibine veya başkalarına verir veya tebdil     veya lazımgelenlere teslimden imtina ederse üç aydan iki seneye kadar hapis ve   otuz liradan üç yüz liraya kadar ağır para cezasile cezalandırılır.                  Eğer suçlu merhun veya mahcuz veya her hangi bir sebeple vaz'ıyed edilmiş    olan eşyanın sahibi ise verilecek ceza bir seneye kadar hapis ve on liradan yüz  elli liraya kadar ağır para cezasıdır.                                               Eğer cürüm muhafızın ihmalinden veya tedbirsizliğinden ileri gelmiş ise      muhafız hakkında beş liradan yüz liraya kadar ağır para cezası hükmolunur.                                                                                                                                                                                                                                                              Eğer eşyanın kıymeti az ise veya cürmün faili eşyayı veya bedelini takibata  başlamazdan evvel geri verirse ceza altıda birden üçte bire kadar indirilir.                                                                                          Madde 277 - Bu fasılda zikrolunan fiiller, cebir ve şiddet kullanmak veya    tehdit suretiyle veya silahlı ve birden ziyade kimseler tarafından işlenirse     ceza, üçte biri miktarı artırılır.                                                                                                                                                                  ON BİRİNCİ FASIL                                           Devlet memurlarına intisap iddiasiyle menfaat temin eyliyenler                                                                                            Madde 278 - (Değişik: 5/1/1961 - 235/2 md.)                                      Her kim olursa olsun resmi meclisler azasından yahut Devlet memurlarından    biri nezdinde hatırı sayıldığını yahut onlarla münasebeti bulunduğunu iddia      ederek haklarında vuku bulacak tavassutta medarı teşvik yahut mükafat olmak      üzere yahut aza veya memurun himayesine mukabil onlara verilmek veya onlara ve-  rilmesi lazım gelen hediye veya mükafata sarf olunmak bahanesiyle kendi yahut    başka bir kimse hesabına para veya sair menfaat alır veya kabul eder veya bun-   ların verilmesine vaad alırsa bir seneden beş seneye kadar hapis olunur ve bin   liradan az olmamak üzere temin veya vaad olunan menfaatin üç misli ağır para     cezası alınır.                                                                       Fail milletvekili veya siyasi parti kademelerinde fiili vazife almış olduğu  takdirde yukarıdaki cezalar üçte birden yarıya kadar artırılarak hükmolunur.     Ayrıca faile amme hizmetlerinden memnuniyet cezası da verilebilir.                   Fail, Devlet memurlarından ise cezasına müebbeten memuriyetten mahrumiyet    cezası ilave olunur.                                                                                                                                                                               ON İKİNCİ FASIL                                                     Geçen fasıllar arasında müştrek hükümler                                                                                                          Madde 279 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Ceza Kanununun tatbikatında:                                                     1 - Devamlı veya muvakkat surette teşrii, idari veya adli bir amme vazifesi  gören Devlet veya diğer her türlü amme müesseseleri memur, müstahdemleri;            2 - Devamlı veya muvakkat, ücretsiz veya ücretli, ihtiyari veya mecburi      olarak teşrii, idari veya adli bir amme vazifesi gören diğer kimseler memur sa-  yılır.                                                                               Ceza Kanununun tatbikatında amme hizmeti görmekle muvazzaf olanlar:              1 - Devamlı veya muvakkat surette bir amme hizmeti gören Devlet veya diğer   amme müessesesinin memur ve müstahdemleri;                                           2 - Devamlı veya muvakkat, ücretli veya ücretsiz ihtiyari veya mecburi su-   rette bir amme hizmeti gören diğer kimselerdir.                                                                                                                       Madde 280 - Memuriyet sıfatı kanuna göre cürmü teşkil eden anasırdan veya    cürmün esbabı müşeddidesinden addolunduğu yerlerde memurdan bu sıfatın zail ol-  muş bulunması veya cürmün vukuu esnasında vazifesini ifa halinde bulunmaması bu  kaidenin tatbikına mani değildir.                                                                                                                                     Madde 281 - Bir kimse cürüm işlemek için haiz olduğu memuriyete ait kuvvet   ve vasıtaları kullandığı takdirde eğer kanun esasen memuriyet sıfatını nazarı    itibara almamış ise irtikap olunan cürüm için tayin olunacak ceza altıda birden  üçte bire kadar tezyit olunur.                                                                                                                                                                                                                                                    DÖRDÜNCÜ BAP                                                              Adliye aleyhinde cürümler                                                                                                                                                BİRİNCİ FASIL                                                    Kanunen ifası lazım gelen bir hizmetten imtina                                                                                                         Madde 282 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Her kim adliye makamları tarafından şahid, ehlivukuf, veyahut tercüman       sıfatile davet olunup da asılsız bir sebebi ileri sürmek suretile icabet mecbu-  riyetin-                                                                                                                                                          KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  den vareste tutulmuş veya icabet etmekle beraber şehadet etmekten veya ehlivu-   kuf veya tercümanlık vazifesini ifadan istinkaf eylemiş bulunursa altı aya       kadar hapse veya on liradan yüz liraya kadar ağır para cezasına mahküm olur.         Fail ehli vukuftan ise mahkümiyet neticesi olarak hapis müddetine müsavi     bir zaman için meslek ve sanatın tatili cezasına dahi mahküm olur.                                                                                                                                                                                                              İKİNCİ FASIL                                                          Suç tasnii ve resmi mercileri iğfal                                                                                                                 Madde 283 - (Değişiklik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                 Vuku bulmadığını bildiği bir suçu Adliyeye veya keyfiyeti Adliyeye tevdie    mecbur olan bir makama veya kanuni takib yapacak veya yaptırabilecek bir mercie  vuku bulmuş gibi ihbar ile yahut vaki olmıyan bir suçun eserlerini takibata mü-  başeret olunabilecek derecede uyduran kimse 30 aya kadar hapis cezasına mahküm   olur.                                                                                Adliye huzurunda sahte olarak bir suç işlediğini yahut bu suça iştirak ey-   lediğini söyliyen kimse hakkında dahi aynı ceza tertib olunur.                                                                                                        Madde 284 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Başkasının yerine kendini koyarak hapishaneye giren şahıs bir aydan bir se-  neye kadar hapis cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                                                                                                                                                      ÜÇÜNCÜ FASIL                                                                        İftira                                                                                                                                Madde 285 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Her kim Adliyeye veya keyfiyeti Adliyeye tevdie mecbur olan bir makama veya  kanuni takib yapacak veya yaptırabilecek bir mercie ihbar veya şikayette bulu-   narak suçsuz olduğunu bildiği bir kimseye bir suç isnad eder yahut o kimse       aleyhinde böyle bir suçun maddi eser ve delillerini uydurursa isnad eylediği     suçun nevi ve mahiyetine ve uydurduğu delillerin kuvvetine göre üç aydan üç se-  neye kadar hapsolunur.                                                               Bu isnad kendine iftira olunan kimsenin tevkifi gibi şahsi hürriyeti bağlı-  yan bir halin hudusuna sebep olmuşsa müfteri hakkında bir seneden beş seneye     kadar hapis cezası hükmolunur.                                                       Kendine iftira olunan kimse hakkında üç seneden fazla şahsi hürriyeti bağ-   lıyan bir ceza ile mahkümiyeti mutazammın bir hüküm sadır olmuşsa müfteri hak-   kında on beş seneyi geçmemek üzere aynı ceza hükmolunur.                             Eğer mağdurun mahkumiyeti müebbed ağır hapis ise müfteri on beş seneden      aşağı olmamak üzere ağır hapisle cezalandırılır.                                                                                                                      (Değişik: 21/11/1990 - 3679/19 md.) Eğer mağdurun mahkümiyeti ölüm cezası    ise, müfteri müebbet ağır hapis cezası ile cezalandırılır.                                                                                                            (Altıncı fıkra mülga: 21/11/1990 - 3679/28 md.)                                  Yukarıdaki fıkralarda yazılı olan suç faili mağdur hakkında takibat yapıl-   madan evvel bu isnadatından rücu eder veya uydurduğunu itiraf ederse yukarıda    yazılı cezaların altıda biri hükmolunur ve ceza müebbed ağır hapis ise on sene   ağır hapse indirilir ve isnaddan rücu veya tasniin itiraf olunması takibata      başlandıktan sorra vaki olursa asıl cezanın üçte ikisi indirilir ve müebbed      ağır hapis yerine 24 sene ağır hapis cezası tayin olunur. Tasni veya iftira,     kabahat ef'aline taallük ederse bu madde ile 283 üncü maddede tesbit olunan ce-  zalar yarıya kadar indirilir.                                                                                                                                                                                                                                                   DÖRDÜNCÜ FASIL                                                         Yalan şahitliği ve yalan yere yemin                                                                                                                Madde 286 - Yemin ettirerek şahit veya ehlihibre istimaına salahiyettar      olan bir memur veya heyet huzurunda şehadet ederken yalan söyleyen veya haki-    katı                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            İnkar yahut isticvap olunduğu hususat hakkında malümatı az veya çok ketmeyleyen  kimse üç aydan üç seneye kadar hapis ile mücazat olunur.                             Eğer fiil üç seneden fazla hürriyeti tahdit eden cezayı müstelzim bir cür-   mün tahkik ve muhakemesi esnasında vakı olmuş ise cezası üç seneden on seneye    kadar ağır hapistir.                                                                 (Değişik: 21/11/1990 - 3679/20 md.) Eğer yalan şahadet, bir kimseye müebbet  hapis cezası verilmesi sonucunu doğurmuş ise, faile verilecek ceza onbeş sene-   den aşağı olamaz ve ölüm cezasına mahkümiyet halinde ise faile müebbet ağır      hapis cezası verilir.                                                                Eğer yeminsiz şahadet edilmişse ceza müddeti yarısına kadar indirilir.                                                                                            Madde 287 - Bir kimse hukuk davalarında müddei yahut müddeaaleyh sıfatını    haiz olduğu halde yalan yere yemin ederse altı aydan üç seneye kadar hapis olu-  nur ve otuz liradan yüz liraya kadar ağır cezayı nakdi alınır ve muvakkaten      hidematı ammeden memnuiyet cezasiyle cezalandırılır. Eğer fail bu dava hakkında  bir karar verilmezden evvel yeminden dönerse hapis cezası bir aydan altı aya     kadardır.                                                                                                                                                             Madde 288 - Yalan yere yemin veya şahadet eden şahıs:                            1 - Hakikatı beyan ettiği takdirde kendisini veya akrabasından birini hür-   riyet ve namusca behemehal fahiş bir zarara maruz kılması muhtemel olan,             2 - Kendi tarafından beyan olunan zati vasıflara nazaran şahit sıfatiyle     celbi iktiza etmiyen yahut o şahsın ceza davasında şahit ve ehli hibre ve mü-    tercim olmaktan istinkafa hakkı olduğu halde mahkemece kendisine bu hakkı ihtar  edilmemiş bulunan,                                                                   Kimselerden ise yukarıki maddede mezkür olan cezalardan muaftırlar.              Eğer bunların yalan şahadeti diğer bir şahsi takibata yahut mahkumiyete ma-  ruz kılarsa yukarıdaki maddelerde yazılı cezalar, yarısından üçte ikisine indi-  rilir.                                                                                                                                                                Madde 289 - Bir kimse ceza tahkikat veya muhakematı esnasında şahadet et-    tikten sonra iş lüzum veya meni muhakeme kararnamesi ile bitmezden veya muhake-  me hitam bulmazdan veya yalan şahadet hadisesindan dolayı muhakeme başka güne    talik olunmazdan evvel bu şahadetten rücu ile hakikatı söylerse 286 ncı maddede  beyan olunan fiilden dolayı cezadan muaftır.                                         Eğer rücu beyan olunan zamanlardan sonra olur, yahut bir hukuk davasının     muhakemesi esnasında vukua gelmiş olan yalan şahadete mütaallik bulunur ise bu   şahadetin vukubulduğu dava hakkında mahkemeden karar çıkmazdan evvel zuhura      gelmiş olmak şartiyle bu baptaki ceza üçte birinden yarısına kadar indirilir.        Eğer bu şahadet bir şahsın tevkifini yahut hakkında fahiş bir zararı mucip   olmuşsa cürüm failinin göreceği ceza bu maddenin birinci kısmında yazılı hal-    lerde üçte bir ve ikinci kısmında yazılı olan hallerde altıda bir derecesinde    azaltılır.                                                                                                                                                            Madde 290 - Geçen maddeler ahkamı, adliye huzuruna davet olunarak hakikata   mugayir rey ve malümat veren ehli hibre ile ifadeleri hakikate mugayir surette   beyan ve tercüme eden tercümanlar hakkında dahi tatbik olunur.                       Ehlihibre hakkında muvakkaten hıdematı ammeden memnuiyet cezası silk ve sa-  natın tatili cezasını dahi şamil olabilir.                                                                                                                            Madde 291 - Bir kimse 286 ncı maddede yazılı olan cürmü işletmek için para   vermek veya sair menfaat göstermek veya vait ve teşvik veya tehdit veya hile ve  desise ile veya nüfuz kullanmak suretiyle şahit veya ehli hibre yahut tercüman   tedarik ederek yalan şahadeti işletmiş ve hilafı vaki rey beyan ve tercümanlık   ifa                                                                              KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                       ettirmiş ise 286 ncı maddenin birinci fıkrasında muayyen olan hallerde bir ay-   dan bir seneye kadar, ikinci fıkrasındaki hallerde üç seneden beş seneye kadar   hapis, üçüncü fıkrasında yazılı hususatta on seneden aşağı olmamak üzere ağır    hapis cezasiyle cezalandırılır. Yalancı şahit ve o makuleden ehli hibre ve ter-  cüman tedarik eden kimsenin onlara mükafaten verdiği şeyler müsadere olunur.         Bir kimse bu suretlerle şahit veya ehli hibre yahut tercüman tedarikine      yalnız teşebbüs etmiş bulunursa geçen fıkralarda yazılı olan cezalar üçte bire   indirilir.                                                                                                                                                            Madde 292 - Yukarıki maddede yazılı olan cürmün faili bizzat maznunu aleyh   yahut yakın akrabasından biri olduğu halde, diğer bir şahsı takibata veye mah-   kumiyete maruz kılmamış olmak şartiyle, mezkür maddede tayin olunan cezalar ya-  rısından üçte ikisine kadar indirilir.                                                                                                                                Madde 293 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    289 uncu maddede yazılı olan suret ve zamanlarda yalan şahidler şehadetle-   rinden ve ehli hibre ve tercümanlar dahi hilafı hakikat olan rey ve tercümele-   rinden rücu ettikleri takdirde bunları tedarik edenler hakkında 291 inci madde-  de muayyen cezalar altıda birinden üçte birine kadar indirilir.                                                                                                                                                                                                                 BEŞİNCİ FASIL                                                       Avukat ve dava vekillerinin sui istimali                                                                                                              Madde 294 - Avukat veya dava vekili hasım tarafiyle uyuşarak veya sair hile  ve desiselere sülük ederek kendisine verilen davaya zarar iras eyler yahut aynı  davada hasım tarafına da yardım ederse üç aydan otuz aya kadar hapis ve mesle-   kin tatiline dahi şamil olmak üzere muvakkaten hıdematı ammeden memnuiyet ceza-  lariyle beraber otuz liradan iki yüz elli liraya kadar ağır cezayı nakdi ile     cezalandırılır.                                                                                                                                                       Eğer avukat veya dava vekili aynı davada bir tarafa vekalet ettikten sonra   o vekaletten çekilerek diğer tarafın vekaletini deruhte veya o tarafa yardım     ederse altı aya kadar hapsolunur veya otuz liradan yüz elli liraya kadar ağır    cezayı nakdi alınır.                                                                                                                                                  Madde 295 - Kabul ettiği bir davada şahidin veya ehli hibre veya tercümanın  veya müddeiumuminin ve karar verecek hakimin sahabetini istihsal etmek veyahut   bunlara mükafat eylemek bahanesiyle müekkilinden para ve sair eşya alan avukat   ve dava vekili iki seneden beş seneye kadar hapse ve iki yüz liraya kadar ağır   cezayı nakdiye ve meslek ve sanata dahi şamil olmak üzere muvakkaten hıdematı    ammeden memnuiyet cezasına mahküm olur.                                                                                                                                                        ALTINCI FASIL                                           Cürüm işleyenleri saklamak ve cürümün delillerini yok etmek cürümleri            Madde 296 - (Değişik: 28/9/1971 - 1490/9 md.)                                    Her kim hapis cezasından aşağı olmıyan cezayı müstelzim bir cürüm işledik-   ten sonra bu cürmün icrasında faillerle evvelce itifak etmiş ve cürmü neticelen- dirmekte yardımı dokunmuş olmaksızın, bir kimsenin o cürümden istifadesini te-   mine veya Hükümetçe icra olunacak tahkikatı yanlış yola sevk etmeye yahut        Hükümetin araştırmalarına veya hükmün icrasına karşı faili gizlemeye yardım      eder yahut hakkında yakalama veya tevkif müzekkeresi çıkarılmış olan bir kimse-  nin saklı bulunduğu yeri bildiği halde yetkili mercilere derhal haber vermezse   veya her kim bu cezaları istilzam eden bir cürmün eser ve delillerini yok eder   yahut bunları bir suretle değiştirir veya bozarsa, hapis cezasını gerektiren     suçlarda altı aydan                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  iki yıla kadar,ağır hapis cezasını gerektiren suçlarda iki seneden dört seneye,  ölüm cezasını gerektiren suçlarda da üç seneden beş seneye kadar hapis cezasına  mahkum olur. Şu kadar ki, bu ceza müddeti asıl cürüm için kanunda tayin edilen   cezanın üçte birini geçemez. Sair fiillerden dolayı tertip olunacak ceza beş     yüz liradan bin liraya kadar ağır para cezasıdır.                                                                                                                     Bu fiilı usul veya füruunun, karı veya kocasının yahut kardeşinin lehine     olarak işliyen kimseye ceza verilmez.                                                                                                                                 Madde 297 - Maktulün cesedini saklayan veya saklatan veya Hükümete haber     vermeksizin ve keşfolunmaksızın gömen veya gömdüren kimseler üç aydan bir sene-  ye kadar hapis ve elli liraya kadar ağır cezayı nakdı ile cezalandırılır.                                                                                                                                                                                                       YEDİNCİ FASIL                                                   Tevkifhane ve hapishaneden firar ve firara vesatat                                                                                                        Madde 298 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/5 md.)                                                                                                                      Bir kimse bir suçtan dolayı kanun dairesinde tutuklandıktan sonra kaçarsa    iki aydan altı aya kadar hapsolunur.                                                 Bu suç şahıslara karşı şiddet veya tehdit kullanarak veyahut kapı veya pen-  cere kırarak veya duvar delerek veya kaçmaya mani olacak vasıtaları bozarak iş-  lenmiş olursa ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir.                                Yukarıdaki fıkrada belirtilen şekillerdeki kaçma eyleminin birden ziyade     kimseler tarafından bir arada işlenmesi ya da tehdit veya şiddet kullanmanın     bir kişi tarafından olsa bile silahla yapılması hallerinde ceza dört yıldan      sekiz yıla kadar ağır hapistir.                                                                                                                                       Madde 299 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/6 md.)                                                                                                                      Bir kimse bir suçtan dolayı kanun dairesinde hapsedildikten sonra kaçarsa    aşağıda yazılı şekillerde ceza görür:                                                1. Müebbet ağır hapis hükümlüsü ise cezasının bir yılı geceli gündüzlü bir   hücrede yalnız başına bırakılmak suretiyle çektirilir.                               2. Muvakkat şahsi hürriyeti bağlayıcı bir ceza hükümlüsü ise geri kalan      müddetlerine bu müddetlerin altıda birden üçte birine eşit bir müddet zammedi-   lir. Ancak zammedilecek bu müddetler dört aydan eksik ve iki yıldan fazla ola-   maz.                                                                                 Bu suç, şahıslara karşı şiddet veya tehdit kullanarak veyahut kapı ve pence- re kırarak veya duvar delerek veya kaçmaya mani olacak vasıtaları bozarak işlen- miş olursa bİrinci bentte yazılı hücre müddeti bir yıl altı ay, ikinci bentte    yazılı nispet üçte birden yarıya kadar olarak tatbik olunur. Ancak zammedilecek  bu müddetler bir yıldan eksik, dört yıldan fazla olamaz.                             Yukarıdaki fıkrada belirtilen şekillerdeki kaçma eyleminin birden ziyade     kimseler tarafından bir arada işlenmesi ya da tehdit veya şiddet kullanmanın     bir kişi tarafından olsa bile silahla yapılması hallerinde birinci bentte yazı-  lı hücre müddeti iki yıl, ikinci bentte yazılı nisbet yarıdan üçte ikiye kadar   olarak tatbik olunur. Ancak zammedilecek bu müddetler beş yıldan eksik, sekiz    yıldan fazla olamaz.                                                                 Bu maddede yazılı hükümler cezaevi dışında çalıştırılan hükümlüler hakkında  da tatbik olunur.                                                                *                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Madde 300 - Kaçan mevkuf ve mahkum bir güna cebir ve tazyik neticesi olma-   yarak on beş gün zarfında kendiliğinden gelip teslim olursa geçen maddelerde     gösterilen cezaların altıda biri hükmolunur.                                                                                                                          Madde 301 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/7 md.)                                     Her kim, bir tutuklu veya hükümlünün her ne suretle olursa olsun kaçmasını   hazırlar veya kolaylaştırırsa kaçan kimsenin işlemiş olduğu suçun ağırlığına     ve çekmekte bulunduğu cezanın geri kalan miktarı ve nevine göre bir yıldan beş   yıla kadar hapsolunur.                                                               Eğer hükümlünün çekmekte olduğu ceza müebbet ağır hapis ise kaçmasını ha-    zırlayan veya kolaylaştıran kimsenin cezası beş yıldan sekiz yıla kadar hapis-   tir.                                                                                 Eğer hükümlünün cezası idam cezası ise, kaçmasını hazırlayan veya kolaylaş-  tıran kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar ağır hapis cezası verilir.               Birden ziyade tutuklu veya hükümlünün kaçmasını hazırlayan veya kolaylaştı-  ran faile yukarıdaki fıkralara göre tayin edilecek ceza üçte birden yarıya ka-   dar artırılır.                                                                       Eğer hükümlü veya tutuklunun kaçmasını hazırlamak veya kolaylaştırmak için   fail 299 ncu maddede sözü edilen vasıtalardan birini kullanır ve bu yüzden hü-   kümlü veya tutuklu kaçmış olursa ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.            Eğer kaçamamış ise ceza üçte bire indirilir.                                     Eğer sanık tutuklu veya hükümlünün usul ve füruundan ve karı kocadan ve      kardeş ve kızkardeşlerinden biri ise göreceği ceza üçte bir miktar azaltılır.                                                                                         Madde 302 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/8 md.)                                     Bir tutuklu veya hükümlünün muhafazasına veya nakline memur olan kimse,      onun her ne suretle olursa olsun kaçmasını hazırlar veya kolaylaştırırsa kaçan   kimsenin işlemiş olduğu suçun ağırlığına ve çekmekte bulunduğu cezanın geri ka-  lan miktarı ve nevine göre iki yıldan beş yıla kadar hapsolunur.                                                                                                      Eğer hükümlünün çekmekte olduğu ceza müebbet ağır hapis ise failin göreceği  ceza altı yıldan sekiz yıla kadar ağır hapistir ve müebbeten kamu hizmetlerin-   den mahrumiyet cezası dahi hükmolunur.                                               Eğer hükümlünün cezası idam cezası ise failin göreceği ceza dokuz yıldan     onbeş yıla kadar ağır hapistir ve müebbeten kamu hizmetlerinden mahrumiyet ce-   zası dahi hükmolunur.                                                                Eğer hükümlü veya tutuklunun kaçmasını hazırlamak ve kolaylaştırmak için     fail, kaçağın şiddet kullanmasında veyahut kapı ve pencere kırmasında ve duvar   delmesinde kaçakla birleşir veya silah ve sair böyle bir işe lazım olan şeyleri  verir veya bunların tedarikini men etmezse yada kaçması hazırlanan veya kolay-   laştırılan tutuklu veya hükümlü birden ziyade ise tutuklu veya hükümlünün kaç-   mış olması halinde memur, birinci fıkradaki halde üç yıldan, ikinci fıkradaki    halde yedi yıldan, üçüncü fıkradaki halde on yıldan aşağı olmamak üzere ağır     hapis ve müebbeten kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezası ile cezalandırılır ve   kaçamadığı takdirde memura sekiz yıla kadar ağır hapis cezası verilir.                                                                                                Madde 303 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/9 md.)                                     Firar maddesi memurun kayıtsızlık veya tedbirsizliğinden neşet etmiş ise     memur hakkında bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası tertip olunur ve kaçağın                                                                                  *                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          görmekte olduğu ceza idam ve müebbet ağır hapis olduğu takdirde hapis cezası üç  yıldan beş yıla uzar, bu iki surette ceza süresi kadar kamu hizmetlerinden       mahrumiyet cezası da verilir.                                                                                                                                         Madde 304 - (Değişik: 28/9/1971 - 1490/10 md.)                                                                                                                    I - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/10 md.) Önceden aralarında bir anlaşma olsun   veya olmasın üç ve daha ziyade hükümlü veya tutuklu her ne sebeple olursa olsun  cezaevi idaresine karşı ayaklanırsa, üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla    cezalandırılır.                                                                      Cebir ve şiddet göstererek veya tehdit ederek veya nüfuz ve müessir kuvvet   sarfederek cezaevinin idaresine kısmen veya tamamen mani olunması hali bu mad-   denin tatbikinde ayaklanma sayılır.                                                  Kullanılmış olmasa bile, ayaklanmaya silahla katılan hükümlü ve tutuklular   beş yıldan yedi yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.                           Yukarıda yazılı hallerde ayrıca bir tahribat meydana getirilmişse, tayin     olunan ceza, tahribatın derecesine göre üçte birden yarıya kadar artırılarak     hükmolunur.                                                                          II - Azmettirenler veya teşvik edenler ayaklanmaya fiilen katıldıkları tak-  dirde, haklarında birinci bendin birinci veya üçüncü veya dördüncü fıkralarında  yazılı olan cezaların yukarı haddi hükmolunur.                                                                                                                                                                                                         III - (Mülga: 7/12/1988 - 3506/10 md.)                                                                                                                            Madde 305 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/11 md.)                                    Bir tutuklu veya hükümlünün muhafazasına veya nakline memur olan kimse tu-   tuklu veya hükümlünün tutuklu bulunduğu veyahut cezasını çekmekte olduğu yerden  geçici de olsa kanun ve nizamın izin verdiği hallerin dışında uzaklaşmasına mü-  saade ederse, altı aydan iki yıla kadar hapsolunur.                                                                                                                   Bu müsaade neticesi olarak tutuklu veya hükümlü kaçmış olursa memura veri-   lecek hapis cezası iki yıldan beş yıla kadar uzar ve her halde ceza süresi ka-   dar kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezasına da müstahak olur. Bu müsaade neti-   cesi olarak kaçan hükümlünün cezası idam veya müebbet ağır hapis ise memura beş  yıl ağır hapis cezasıyla birlikte müebbeten kamu hizmetlerinden mahrumiyet       cezası da hükmolunur.                                                                                                                                                 Yukarıdaki fıkralarda belirtilen eylemlerin birden fazla tutuklu veya hü-    kümlüye ilişkin olması halinde memura verilecek ceza üçte birden yarıya kadar    artırılır.                                                                                                                                                            Madde 306 - Bir mevkuf veya mahkümun muhafazasına veya nakline memur bulu-   nan kimse 303 ve 305 inci maddelerde beyan olunan cürümleri irtikap ettiği tak-  dirde firar vukuundan itibaren üç ay zarfında kaçanların yakalanmaları yahut     kendiliklerinden teslim olmaları sebeplerini elde ederse 303 üncü maddede beyan  olunan cezadan ve 305 inci maddenin ikinci fıkrasında yazılı olan temditten      muaftır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Madde 307 - işbu kanunda tasrih olunan hallerin gayri olarak bir mahküm      mahkümiyetinin müstelzim olduğu vazifelere muhalif hareket ettiği takdirde ber-  veçhi ati mücazata müstahak olur.                                                                                                                                     1 - Mahkümun mahküm bulunduğu ceza, hıdematı ammeden veyahut meslek ve sa-   natın icrasından memnuiyet keyfiyetleri ise mahküm bulunduğu ceza müddetlerine   asla halel gelmemek üzere hakkında bir seneye kadar hapis ve yüz liraya kadar    ağır cezayı nakdi tertip olunur.                                                                                                                                      2 - Mahkümun mahküm bulunduğu ceza emniyeti umumiye nezareti altında bulun-  maktan ibaret ise bir aydan bir seneye kadar hapis cezasına müstahak olur ve     mevkufiyet ve mahbusiyet müddetinde emniyeti umumiye nezareti altında bulunmak   cezasının cereyan müddeti tatil olunur.                                                                                                                                                                                                                                         SEKİZİNCİ FASIL                                                           Kendiliğinden ihkakı hak edenler                                                                                                                                                                                                 Madde 308 - Bir kimse Hükümete müracaata muktedir olduğu ahvalde iddia ey-   lediği bir hakkı istihsal maksadiyle eşya üzerinde kuvvet sarfiyle kendiliğin-   den hakkını ihkak ederse otuz liradan elli liraya kadar ağır cezayı nakdiye      mahküm olur.                                                                          Eğer fail eşya üzerine değil de şahıslara karşı tehdit veya şiddet istimal  etmiş olursa bir aydan bir seneye kadar hapis ve elli liraya kadar ağır cezayı   nakdiye mahküm olur.                                                                  Şiddet silah ile veya dövmek veyahut yaralamak ile vuuka gelirse işbu döv-  mek veya yaralamaktan dolayı 456 ncı maddenin birinci fıkrasında beyan olunan    ahvalden daha ağır bir netice husule gelmediği takdirde hapis iki aydan ve ağır  cezayı nakdi kırk liradan aşağı olamaz.                                              Cürmün faili hakkını ispat ederse göreceği cezanın dörtte üçü kadarı indi-   rilebilir.                                                                           Resen takibi iktiza eden diğer bir cürüm dahi birlikte irtikap olunmamış     olmak şartiyle bu maddede beyan olunan cürümden dolayı takibat icrası şahsi      dava ikamesine bağlıdır.                                                                                                                                              Madde 309 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Hükmen yedi nezolunup da müstahiklerine teslim kılınan gayrimenkul malları   tekrar zaptu işgal eden kimse iki aydan bir seneye kadar hapsolunur.                  Muhafaza edilmek üzere başkasına resmen teslim olunan merhun veya mahcuz    veya her hangi bir sebeple vaz'ıyet edilmiş olan menkul malını alan veya tahrib  veya telef eden kimse bir aydan bir seneye kadar hapsolunur.                          Bundan evvelki fıkrada yazılı cürüm, muhafızının müsamahasından ileri gel-  mişse on liradan yüz liraya kadar ağır para cezasile cezalandırılır.                                                                                                  Madde 310 - Yukarıdaki maddede yazılan ahval, mühür bozmak veya birden zi-   yade silahlı kimseler tarafından cebir ve şiddet kullanmak suretiyle icra edi-   lirse fail altı aydan beş seneye kadar hapsolunur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              BEŞİNCİ BAP                                                         Ammenin nizamı aleyhine işlenen cürümler                                                                                                                                       BİRİNCİ FASIL                                    Suç işlemeye tahrik, korku ve panik yaratma amacıyla tehdit(1)                                                                                                    Madde 311 - (Değişik: 9/7/1953 - 6123/1 md.)                                     (Değişik birinci ve ikinci fıkralar: 7/1/1981 - 2370/12 md.):                    Bir suçun işlenmesini aleni olarak tahrik eden kimse aşağıda yazılı şekil-   lerde cezalandırılır.                                                                1. Eğer tahrik ettiği cürmün cezası muvakkat ağır hapsin üstünde bir ceza    ise üç yıldan beş yıla kadar ağır hapis;                                             2. Muvakkat ağır hapis veya hapis cezasını müstelzim ise fiilin nevine göre   üç aydan üç yıla kadar hapis;                                                       3. Sair hallerde bin liradan beş bin liraya kadar ağır para cezası,              Tahrik, her türlü kitle haberleşme araçları, ses kayıt bantları, plak,film,  gazete, mecmua ile veya sair basın aletleriyle veya elle yazılıp çoğaltılarak    yayınlanan veya dağıtılan yazılar ile ya da umumi yerlerde levha ve ilan asmak   suretiyle olursa, yukarıdaki bentler uyarınca suçlu hakkında tayin olunacak      ağır hapis ve hapis cezaları bir misli artırılır. Para cezası hükmolunacak hal-  lerde bu ceza suçun nevine göre ikibinbeşyüz liradan onbin liraya kadar ağır     para cezası olmak üzere tayin olunur.                                                Yukarda 2 ve 3 sayılı bentlerde beyan olunan hallerde ceza tahrik olunan     suç için muayyen olan cezanın en yukarı haddini geçemez.                             Aleni tahrik neticesi olarak istenilen suç işlenir veya suçun icrasına te-   şebbüs edilirse tahrikçiler, asıl suçlular ile aynı derecede ceza görürler.                                                                                           Madde 312 - (Değişik: 7/1/1981 - 2370/13 md.)                                    Kanunun cürüm saydığı bir fiili açıkça öven veya iyi gördüğünü söyleyen veya halkı kanuna itaatsizliğe tahrik eden kimse altı aydan iki yıla kadar hapis ve   ikibin liradan onbin liraya kadar ağır para cezasına mahküm olur.                    Halkı; sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge farklılığı gözeterek kin ve düş-   manlığa açıkça tahrik eden kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üçbin lira-   dan onikibin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır. Bu tahrik umumun   emniyeti için tehlikeli olabilecek bir şekilde yapıldığı takdirde faile verile-  cek ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.                                         Yukarıdaki fıkralarda yazılı suçları 311 nci maddenin ikinci fıkrasında sa-  yılan vasıtalarla işleyenlere verilecek cezalar bir misli artırılır.                                                                                                  Madde 312/a. - (Ek: 21/11/1990 - 3679/21 md.) Hayat, sağlık veya mal bakı-   mından halk arasında endişe, korku, panik yaratmak amacıyla alenen tehditte bu-  lunanlara iki yıldan dört yıla kadar hapis ve üçmilyon liradan onmilyon liraya   kadar ağır para cezası verilir.                                                  -----------------------------                                                    (1)  Birinci fasıl başlığı "Suç işlemeye tahrik" iken 21/11/1990 tarih ve 3679        sayılı Kanunun 21 inci maddesi ile "Suç işlemeye tahrik, korku ve panik ya-      ratma amacıyla tehdit" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                                                                                            KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (EK - 9)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               İKİNCİ FASIL                                                    Cürüm İşlemek İçin Teşekkül Meydana getirenler                     Madde 313 - (Değişik: 6/6/1991 - 3756/4 md.)                                     Her ne suretle olursa olsun cürüm işlemek için teşekkül oluşturanlara        veya bu teşekküllere katılanlara bir yıldan iki yıla kadar ağır hapis cezası     verilir.                                                                             Bu teşekkül halk arasında korku, endişe veya panik yaratmak veya siyasi ve-  ya sosyal bir görüşten kaynaklanan amaçla veya ammenin selameti aleyhine cürüm-  lerle kasten adam öldürmek veya yağma ve yol kesmek ve adam kaldırmak cürümleri- ni işlemek için meydana getirilmişse,verilecek ceza bir yıldan üç yıla kadar     ağır hapistir.                                                                       Teşekkül mensupları dağlarda ve kırlarda veya genel yollarda veya meskün     yerlerde içlerinden iki veya daha fazlası silahlı olarak dolaşır veya buluşma    yerlerinde veya emin bir yerde silah saklarsa; birinci fıkradaki halde bir yıl-  dan üç yıla,ikinci fıkradaki halde iki yıldan dört yıla kadar ağır hapis ceza-   sı verilir.                                                                          Teşekkülün yöneticileri hakkında yukarıdaki fıkralar uyarınca hükmedilecek   ceza üçte birden yarıya kadar artırılır.                                             Teşekkül mensuplarının teşekkülün amacına yönelik cürüm işlemeleri halinde,  verilecek cezaların toplamı en ağır cezayı gerektiren fiilin cezasının azami     haddini geçemez.                                                                     Bu maddede yazılı teşekkül, iki veya daha fazla kimsenin birlikte cürüm iş-  lemek amacı etrafında birleşmesi ile oluşur.                                         Bu kanun ve diğer kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.                    Madde 314 - (Değişik: 7/6/1979 - 2245/9 md.)                                     (Değişik: 6/6/1991 - 3756/5 md.) Yukarıdaki madde uyarınca oluşturulan       teşekküllerin mensuplarına bilerek ve isteyerek barınacak yer gösteren veya er-  zak yahut silah ve cephane tedarik veya yardım edenlere altı aydan bir yıla ka-  dar hapis cezası verilir.Bu yardım;dernek,siyasi parti,işçi ve meslek kuruluşla- rına veya bunların yan kuruluşlarına ait bina,lokal, büro veya eklentilerinde    veya öğrenim kurumlarında veya öğrenci yurtlarında veya bunların eklentilerinde  yapılırsa bu fıkradaki ceza,bir kat artırılır.                                       Bu suretle usul ve füruundan olan hısımlarından veya karı veya koca veya     kardeşinden birine barınacak yer gösteren veya yiyecek veya içecek sağlayan      kişi hakkında bu cezalar yarısından üçte ikisine kadar azaltılır.                                                                                                     Madde 315 - (Mülga: 6/6/1991 - 3756/26 md.)                                                                                                                                                ALTINCI BAP                                                            Ammenin itimadı aleyhinde cürümler                                                                                                                                          BİRİNCİ FASIL                                           Paralarda, itibarı amme kağıtlarında veya kıymetli damgalarda sahtekarlık        Madde 316 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     1 - Memlekette kanunen tedavül eden milli paralarla yabancı memleketlerde    tedavülü kanunları icabından olan paraları taklit eden.                              2 - Zahiren daha yüksek bir kıymeti haiz göstermek için paraları tağyir      eyliyen.                                                                             3 - Taklit veya tağyirde iştiraki olmaksızın taklit veya tağyir eden kimse   veya mütevassıt ile anlaşarak taklit veya tağyir edilmiş olan paraları memleke-  te sokan veya muhafaza eden yahut herhangi bir suretle tedavüle koyan veya asıl  fail ile tedavüle koyanlar arasında tavassutta bulunan,                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     4 - Tedavüle koymak maksadiyle taklit veya tağyir edilmiş olan paraları,     taklit veya taklit eden kimseden veya bir mütevassıttan satın alan yahut her ne  suretle olursa olsun alan.                                                           Kimse üç seneden on iki seneye kadar hapis ve bin liradan on bin liraya ka-  dar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                              Milli ziynet altınları hakkında da bu madde hükmü tatbik olunur.                                                                                                  Madde 317 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Yukarı maddedeki paraları her ne suretle olursa olsun kıymetini indirerek    tağyir edenler veya tağyir edilmiş olan bu paralar hakkında yukarıki maddenin üç ve dört numaralı bentlerinde gösterilen fiilleri işliyenler üç seneden beş sene- ye kadar hapis ve beş yüz liradan bin liraya kadar ağır para cezasına mahküm     olurlar.                                                                                                                                                              Madde 318 - (Değişik:8/6/1933 - 2275/1 md.)                                      Evvelki maddelerde yazılı haller haricinde, tedavüle koymak için taklit veya tağyir edilmiş paraları memlekete sokan, satın alan, kabul veya muhafaza eden    veya bunları herhangi bir suretle tedavüle çıkaran kimse hakkında bu maddelerde  yazılı olan cezalar üçte birden yarıya kadar indirilerek hükmolunur.                                                                                                  Madde 319 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Yukarıki maddelerde yazılı olan fiiller Devletin, veya yabancı bir Devletin  parasının kıymetten düşmesini mucip olmuş veya dahilde veya yabancı memleketler- de Devletin veya parası taklit edilen yabancı Devletin itibarını tehlikeye dü-   şürmüş ise hükmolunacak cezaya asıl cezanın altıda birinden yarısına kadar zam-  molunur.                                                                                                                                                              Madde 320 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Bilmiyerek aldığı taklit veya tağyir edilmiş olan paraları bilerek sarfeden  veya başka suretle tedavüle çıkaran kimse altı aya kadar hapis veya elli liradan aşağı olmamak üzere ağır para cezasına mahküm olur ve herhalde hükmolunacak para cezası sarfetmek istediği paranın beş mislinden aşağı olamaz.                                                                                                         Madde 321 - (Değişik: 8/6/1933-2275/1 md.)                                       Taklit veya tağyir edilen paranın kalplığı kolaylıkla anlaşılabilir surette  ise geçen maddelerdeki cezalar üçte bire kadar indirilir.                                                                                                             Madde 322 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     316, 318 ve 320 nci maddeler hükümleri, kıymetli damgaların taklit ve tağyi- rinde ve memlekete ithalinde ve taklit edilmiş olan kıymetli damgaların satılıp  alınmasında, saklanmasında ve kullanılmasında ve tedavüle çıkarılmasında da      tatbik olunur. Şu kadar ki tayin edilecek cezanın yarısı indirilir.                  Ceza Kanunundaki kıymetli damgalardan maksat, hususi kanunlara göre çıkarıl- mış olan damgalı kağıtlar ve damgaya yarayan markalar, pullar ve pula muadil tu- tulan sair kıymetli kağıtlardır.                                                                                                                                      Madde 323 - (Değişik: 8/6/1933-2275/1 md.)                                       İtibarı amme kağıtlarının veya kıymetli damgaların imalinde kullanılan fi-   ligranlı kağıtları taklit eden veya taklit edilmiş olan filigranlı kağıdı satın  alan veya ahara satan ve yanında saklıyan kimse, fiili daha ağır bir cezayı is-  tilzam etmediği takdirde, iki seneden beş seneye kadar hapis ve iki yüz liradan  bin liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Madde  324 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                    Filigranlı veya munhasıran paraların, kıymetli damgaların filigranlı kağıt-  ların taklit veya tağyirine mahsus alat ve vesaiti imal eden veya satın alan     veya muhafaza eden veye ahara satan veya veren kimse, fiili daha ağır bir cezayı istilzam etmediği takdirde, bir seneden beş seneye kadar hapis ve yüz liradan    beş yüz liraya  kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                            Madde 325 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Demiryolu veya sair amme nakliyat şirketlerinin biletlerini taklit veya      tağyir eden ve yahut taklit veya tağyir fiillerine iştirak etmeksizin taklit ve- ya tağyir edilmiş olan bu biletleri sürmek için alan veya muhafaza eden veya     tedavüle koyan kimse bir aydan bir seneye kadar hapis ve elli liradan aşağı ol-  mamak üzere ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                      Madde 326 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Evvelki meddelerde yazılı olan fiillerden bir veya bir kaçını işledikten     sonra Hükümetçe haber alınmazdan evvel bu maddede yazılı şeylerin taklit veya    tağyir veya imaline veya tedavüle konmasına mani olanlara ceza verilmez.             Madde  327 - (Değişik: 8/6/1933 -2275/1 md.)                                     Taklit veye tağyir fiillerine iştirak etmeksizin taklit veya tağyir edilmiş  olan kıymetli damgaları kullanan kimse bir aydan üç seneye kedar hapis ve elli   liradan dört yüz liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                    Eğer bunlar bilinmiyerek alınmışsa 320 nci maddede yazılı olan ceza üçte bir nispetinde indirilerek tatbik olunur.                                                Madde 328 - (Değişik:8/6/1933 - 2275/1 md.)                                      Taklit veya tağyir fiillerine iştirak etmeksizin demiryolu veya sair amme    nakliyat şirketlerinin taklit veya tağyir edilmiş olan biletlerini bilerek alıp  kullanan kimse altı aya kadar hapis veya elli liradan iki yüz liraya kadar ağır  para cezasile cezelandırılır.                                                        Eğer bunları bilmiyerek alıpta bilerek kullanmışsa on liradan yüz liraya     kadar ağır para cezası hükmedilir.                                                   Madde 329 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Kıymetli damgaları veya demiryolu, yahut sair amme nakliyat şirketlerinin    biletleri üzerine evvelce kullanılmış olduklarına dair konulan işaretleri silmek veya her ne suretle olursa olsun yok etmek suretile bunları kullanan veya kul-   lanmak üzere başkalarına veren kimse bir seneye kadar hapis ve iki yüz liraya    kadar ağır para cezasile cezalandırılır.                                             Kullanılmış pulları iptal işaretlerini yok etmeksizin evrak, eşya veya mek-  tuplar üzerine bilerek yapıştırıp tekrar kullanan kimse elli liraya kadar ağır   para cezasına mahküm edilir.                                                         Madde 330 - (Değişik:8/6/1933-2275/1 md.)                                        Yukarıki maddelerde yazılı fiillerden dolayı bir sene ve daha ziyade müd-    detle hükmolunacak hapis cezasına bu müddete muadil olmak üzere emniyeti umumi-  ye nezareti altına alınmak cezası da ilave olunur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Madde 331 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Ceza Kanunu tatbikatında itibarı amme kağıtları para gibidir. İtibarı amme   kağıtları tabiriyle kanunen para gibi tedavül edenlerden başka Hükümetler tara-  fından ihraç edilmiş hamile muharrer senetler ve kuponlar ve haiz oldukları me-  zuniyete binaen müesseseler tarafından ihraç edilmiş olupta kanunen tedavül et-  mekte bulunan diğer bütün evrak ve senetler maksuttur.                                                                                                                                         İKİNCİ FASIL                                                Devlete ait mühürler ve damgalarla sair alametlerin taklidi                                                                                                   Madde 332 -(Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                      Hükümetin emir ve kararları üzerine konulmağa mahsus olan Devlet mührünü     taklit eden veya taklit fiiline iştirak etmeksizin başkaları tarafından taklit   olunan mührü kullanan kimse üç seneden on seneye kadar hapis ve elli liradan     beşyüz liraya kadar ağır para cezasına mahküm olur.                                                                                                                   Madde 333 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Resmi dairelerden veya amme müesseselerinden birinin mührünü taklit eden ve- ya taklit fiiline iştirak etmeksizin başkaları tarafından taklit olunan mührü    kullanan kimse bir seneden beş seneye kadar hapis ve yirmi liradan iki yüz lira- ya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                         Ammeye itimat vermek için kullanılan tasdik ve tevsik muamelelerine mahsus   sair alet ve vasıtaları taklit eden veya taklit fiiline iştirak etmeksizin bun-  ları kullanan kimseye de aynı ceza verilir.                                                                                                                           Madde 334 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Evvelki maddelerde yazılı olan aletlerin işaret veya eserlerini taklit eden  veya taklit fiiline iştiraki olmaksızın taklit olunan eseri havi olan şeyi kul-  lanan kimse hakkında fiilin mahiyetine göre bu maddelerdeki cezalar üçte bir     nispetinde indirilerek tatbik olunur.                                                                                                                                 Madde 335 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Yukarıda yazılı maddelerdeki suçlara iştirak haricinde taklit edilmiş olan   işaret veya eserleri havi olan evrak ve eşya ve vesikaları satan vaya satın alan veya her ne suretle olursa olsun alan kimse bu suçlar için muayyen olan cezalar- la cezalandırılır.                                                                                                                                                    Madde 336 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Hakiki mühürleri ve ammeye itimat vermek için kullanılan tasdik ve tevsika   mahsus alet ve vasıtaları ele geçirerek bunları başkalarının zararına veya kendi veya başkalarının menfaatine kullanan kimse altı aydan üç seneye kadar hapis ve  yüz liradan beş yüz liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                  Madde 337 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Taklit veya tağyir edilmiş olan kanuni damga veya işaretleri veya her ne     suretle olursa olsun tağyir edilmiş olan ölçü veya tartı aletlerini başkalarının zararına kullanan kimse iki aydan bir seneye kadar hapis ve on liradan iki yüz   liraya kadar ağır para cezasiyle cezalandırılır.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Ticaret yaparken veya ammeye açık olan ticaret yerlerinde taklit veya tağyir edilmiş olan kanuni damga veya işaretleri veya her ne suretle olursa olsun tağ-  yir edilmiş olan ölçü veya tartı aletlerini elinde bulunduran kimseye de aynı    ceza verilir.                                                                        Madde 338 - (Değişik: 8/6/1933 - 2275/1 md.)                                     Ceza Kanunu tatbikatında ölçü veya tartı aletleri tabirinde; ölçmeye veya    tartmağa yarayan herhangi bir alet dahil sayılır.                                                                                                                                              ÜÇÜNCÜ FASIL                                                                  Evrakta sahtekarlık                                                                                                                         Madde 339 - Bir memur memuriyetini icrada tamamen veya kısmen sahte bir      varaka tanzim eder veya hakiki bir varakayı tağyir ve tahrif eyler ve bundan do- layı umumi ve hususi bir mazarrat tevellüt edebilirse üç seneden on seneye kadar ağır hapis cezasına mahküm olur. Eğer işbu varaka sahteliği ispat edilmedikçe    muteber olan evrak kabilinden ise ağır hapis cezası beş seneden on iki seneye    kadar verilir.                                                                       Evrakın musaddak suretleri kanunen zayi olan asılları makamına kaim olmak    lazım geldiği takdirde mezkür suretler hakkında asılları gibi muamele olunur.        Madde 340 - Bir memur memuriyetini icra halinde bir varaka tanzim veya       tahrir ederken hakikate muvafık olmıyan keyfiyet ve ifadeleri sahih ve huzurunda cereyan etmiş gibi gösterir, yahut zaptına memur olduğu ifadeleri zaptetmez, ya- hut bu ifadeleri değiştirir ise bundan dolayı umumi veya hususi bir zarar tevel- lüt edebildiği takdirde baladaki maddede yazılı olan cezalar ile cezalandırılır.     Madde 341 - Bir memur aslı mevcut olmıyan resmi bir varakanın musaddak sure- tini tasni ve kanuni şekline uydurarak ita eyler veyahut aslını değiştirip mah-  vetmeksizin işbu asla mugayir bir suret verir ise üç seneden sekiz seneye kadar  ağır hapis cezası görür. Eğer işbu varaka sahteliği ispat olunmadıkça muteber    addolunan evrak kabilinden ise ağır hapis cezası dört seneden eksik olamaz.          Eğer sahtekarlık resmi evrak münderecatının sıhhatini tasdik esnasında irti- kap olunmuş ise bundan dolayı umumi veya hususi bir zarar tevellüt edebildiği    takdirde fail hakkında bir seneden beş seneye kadar hapis cezası verilir.            Madde 342 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Bir kimse resmen memur olmadığı halde 339 uncu maddede gösterilen suretlerle resmi bir varakada sahtekarlık yaparsa iki seneden sekiz seneye kadar ağır hapis cezasile cezalandırılır.                                                             Eğer vesika kanunen sahteliği isbat olunmadıkça muteber olan resmi evrak     kabilinden ise dört seneden on seneye kadar ağır hapis cezası hükmolunur.            Ve eğer sahtekarlık aslın vücudunu farzederek yahut sahih olan aslına muga-  yir surette yazarak veyahut sahih bir sureti tahrif eyliyerek resmi bir varaka-  nın sureti üzerinde işlenmişse bir seneden üç seneye kadar ağır hapse mahküm     olur.                                                                                Eğer mezkür varaka kanunen sahteliği isbat olunmadıkça muteber addolunan     evrak kabilinden ise verilecek ceza iki seneden beş seneye kadar ağır hapistir.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Madde 343 - Her kim resmi bir varaka tanzimi esnasında kendisinin veya baş-  kasının hüviyet ve sıfatı yahut mezkür varaka ile sıhhati ispat olunacak sair    ahval hakkında memurine karşı yalan beyanatta bulunursa bundan dolayı umumi veya hususi bir zarar husule geldiği takdirde üç aydan bir seneye kadar hapis ceza-   siyle cezalandırılır.                                                                Eğer mezkür varaka tevellüdat, münakehat ve vefiyata yahut adli işlere mü-   teallik bulunursa fail altı aydan iki seneye kadar hapis olunur.                     Madde 344 - Her kim ticaret evrak ve senedatı tanziminde kendisinin veya     başkasının hüviyeti hakkında yalan beyanatta bulunursa üç aydan bir seneye kadar hapis olunur.                                                                        Madde 345 - Bir kimse tamamen veya kısmen sahte olarak hususi evrak ve sene- dat tanzim eder yahut sahih olarak tanzim olunmuş bir varaka veya senedin yazı-  larını tagyir eylerse bundan umumi veya hususi bir mazarrat tevellüt edebildiği  ve böyle sahte veya muharref bir varaka veya senedi fail yahut bilerek başkası   kullandığı takdirde bir seneden üç seneye kadar hapis cezasına mahküm olur.          Madde 346 - (Değişik: 11/6/1936-3038/1 md.)                                      Bir kimse sahtekarlık cürmünde ortaklığı olmaksızın sahte bir varakayı bile- rek kullanır veya onunla menfaat temin ederse mezkür varaka resmi evraktan ise,  342 ve hususi evraktan ise, 345 inci maddelere göre ceza görür.                      Madde 347 - Bir kimse geçen maddelerde beyan olunan cürümleri kendisi veya   başkası için sahih bir keyfiyetin esbabı sübutiyesini tedarik maksadiyle işle-   mişse resmi evrak sahtekarlığından dolayı bir aydan iki seneye kadar ve resmi    olmıyan evrak sahtekarlığından dolayı altı aya kadar hapis cezasına mahküm olur.     Madde 348 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    Bir kimse tamamen veya kısmen bir varakanın aslını yahut aslın zıyaı takdi-  rinde kanunen makamına kaim olan suretini ortadan kaldırır veyahut bozar ve bun- dan umumi veya hususi bir zarar neş'et ederse 339, 342, 343, 344 ve 345 inci     maddelerde bildirilen farklara göre mezkür maddelerde yazılı cezalarla cezalan-  dırılır.                                                                             Madde 349 - Geçen maddeler ahkamının tatbikı hususunda kanunen mahkemeler    ve resmi daireler huzurunda muteber sayılan evrak tanzimine mezun olan kimseler  resmi memur gibidirler.                                                              (Değişik: 21/11/1990-3679/22 md.) Emre veya hamile yazılı olarak tanzim edi- len kambiyo senetleri, emtiayı temsil eden evrak yahut ortaklık veya alacaklılık sağlayarak belli bir meblağı temsil eden hisse senetleri, tahviller ve Hazine    bonoları gibi kıymetler ile bunlar dışında kalan kıymetli evrak ve mali değerle- ri temsil eden veya ihraç edenin mali yükümlülüklerini içeren her türlü evrak    resmi varaka hükmündedir.                                                                                                                                                                            DÖRDÜNCÜ FASIL                                          Hüviyet cüzdanı ve nüfus tezkeresi,pasaport,ruhsatname,ilmühaber,                            şahadetname ve beyannamelerde sahtekarlık                                                                                                       Madde 350 - (Değişik: 11/6/1936 - 3038/1 md.)                                    1- Hüviyet cüzdanlarını nüfus tezkerelerini,pasaportları ve ruhsatnameleri   taklid edenler veya bunların yazılarını değiştirenler;                               2- Bu gibi sahih vesikaları kimlere ita kılınmış ise onlardan  başkasına     veya diğer bir mekan ve zamanda verilmiş gibi göstermek maksadile değiştirenler  yahut bunların sıhhat ve itibarı için lazımgelen tasdik muamelesini ve matlüb    olan şartlarını sahte olarak ifa kılınmış gibi gösterenler;                      KANUNLAR, ŞUBAT 1991(Ek- 7)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  3 - Böyle taklid edilmiş veya değiştirilmiş nüfus tezkere ve hüviyet cüzdanı ve pasaport ve ruhsatnameleri kullanan ve kullanmak maksadile başkalarına teslim ve ita eyliyenler;                                                                                                                                                    (Değişik: 21/1/1983 - 2787/12 md.) Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar.                                                                                                                                                    Madde 351 - (Değişik: 21/1/1983-2787/13 md.)                                     Bir kimse hüviyet cüzdanı, nüfus tezkeresi, ruhsatname veya pasaport almak   maksadıyla bu evrakta kendi isim ve şöhret veya sıfatını sahte olarak dercetti-  rir veyahut şahadet etmek suretiyle bu yolda evrak almak fiilinde başkasının     cürüm ortağı olursa altı aydan iki yıla kadar hapis ve beşbin liradan otuzbin    liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.                                                                                                                     Madde 352 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/14 md.)                                   Bir memur memuriyetini icra halinde geçen maddelerde beyan olunan cürümler-  den birini işler veya her ne suretle olursa olsun bu cürümleri işlemekte başka-  sıyla birleşirse iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.                                                                                            Madde 353 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/15 md.)                                   Zabıtanın teftişine tabi defter tutmaya veya kendi sanat ve mesleğinin mua-  melatına dair zabıtaya malumat vermeye mecbur olanlardan bu defterlerde sahte-   tekarlık eden veya yanlış malumat veren veya sahte  tarih koyan üç aydan bir     yıla kadar hapis ve beşbin liradan otuzbin liraya kadar ağır para cezası ile ce- zalandırılır.                                                                                                                                                         Madde 354 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/16 md.)                                   Hekim veya eczacı veya sıhhiye memuru Hükümetçe emniyet ve itimat olunacak   bir vesikayı hatıra binaen hakikate muhalif olarak verirse üç aydan sekiz aya    kadar hapis ve beşbin liradan otuzbin liraya kadar ağır para cezasıyla ceza-     landırılır.                                                                          Böyle hakikate muhalif olarak tanzim olunmuş vesikayı kullanan kimse hakkın- da dahi aynı ceza tertip olunur. Eğer bu gibi hakikate muhalif vesikaya dayanı-  larak sinir ve akıl hastalıkları müesseselerine kabul ve orada ikamete mecbur    edilmesi gerekmeyen bir kimse bu müesseselere kabul ve orada ikamete mecbur edi- lir veya başkaca fahiş bir zarar husule gelirse failin göreceği ceza bir yıldan  üç yıla kadar hapistir.                                                              Eğer birinci fıkrada yazılı fiil, failin kendisine yahut başkasına verilmiş  veya vaat ve temin olunmuş para vesair menfaat mukabilinde irtikap olunmuş ise   göreceği ceza iki yıldan dört yıla kadar hapistir.                                   Eğer vesikadan ikinci fıkrada yazılı olan fahiş zarar husule gelmiş ise ceza üç yıldan beş yıla kadardır. Her halde bu cezalarla beraber ilk fıkradaki para   cezası iki kat olarak hükmolunur.                                                    Para veren veya vadeden yahut menfaat temin veya vadeden kimse hakkında dahi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası hükmolunur ve verilip alınan para vesair  eşya da müsadere olunur.                                                                                                                                              Madde 355 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/17 md.)                                   Bir memur veya vesika itasına yetkili olan diğer bir kimse bu vesikaları     verdiği kimseler hakkında teveccüh yahut hususi ve umumi emniyet celbine veya    hizmet ve memuriyet ve kanunun temin ettiği müsaade ve menfaatler kazanmaya                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               yahut bazı hizmet ve memuriyetlerden kurtulmaya dayanak olacak surette iyi hali- ne veya yoksulluğuna veya sair hallere dair yalan olarak şahadet eylerse iki ay- dan altı aya kadar hapis ve üçbin liradan onbin liraya kadar ağır para cezası    ile cezalandırılır.                                                                                                                                                   Madde 356 - (Değişik: 21/1/1983 - 2787/18 md.)                                   Bir kimse 354 ve 355 inci maddelerde yazılı sıfat va yetkiyi haiz olmadığı   halde ilmühaber ve vesikaları taklit eder yahut bunların sahih olanlarını tahrif eyler ve bir kimse bu yolda tanzim olunmuş ilmühaber ve vesikaları kullanırsa üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.                                                                                                                 Madde 357  - Bir kimse gösterdiği sahih bir vesika veya ilmühaberin ve şaha- detnamenin hükümeti aldatmak için kendisine veyahut başkasına ait olduğunu ya-   landan iddia ederse yukardaki maddede yazılı olan ceza ile cezalandırılır.                                                                                                                        BEŞİNCİ FASIL                                           Ticaret ve sanayie ve müzayedeye hile ve fesat karıştırmak cürümleri                                                                                           Madde 358 - Her kim yalan havadis neşir ve işaasiyle veya sair hileli vası-  talar ile umumi pazarlar yahut ticaret borsalarında amele ücretlerinin veya er-  zak veya emtia yahut umumi pazarlarda alınıp verilen veya esham borsalarına ka-  bul edilen evrak ve senedat piyasasının artıp eksilmesine sebebiyet verirse üç   aydan üç seneye kadar hapis ve yüz liradan beş yüz liraya kadar ağır cezayı nak- di ile cezalandırılır.                                                                                                                                                Madde 359 - Bundan evvelki maddede yazılı cürüm, resmi ruhsatı haiz simsar   yahut borsa tellalları tarafından irtikap olunursa failin göreceği ceza bir se-  neden beş seneye kadar hapis ve meslek ve sanattan muvakkaten memnuiyet ve elli  liradan az olmamak üzere ağır cezayı nakdidir.                                                                                                                        Madde 360 - Her kim resmi damgalı ölçü ve tartıları taklit ve tağyir eder ve bundan dolayı umumi veya hususi bir zarar tevellüt eylerse bir aya kadar hapse   ve yirmi beş liraya kadar ağır cezayı nakdiye mahküm olur.                           Eğer fail,bu  gibi kile ve ölçü ve tartıları umumi bir müessese işlerinde    kullanırsa üç aya kadar hapse ve elli liraya kadar ağır cezayı nakdiye mahküm    olur.                                                                                Umumi bir müessese müdürü taklit ve tağyir olunmuş kile ve tartı ve ölçüleri yalnız yedinde bulundurmuş olmasından dolayı elli liraya kadar ağır cezayı nak-  diye mahküm olur.                                                                                                                                                     Madde 361 - Her kim iltizam ettiği taahhüdü icra etmiyerek resmi bir daireye veya bir hizmeti amme ifasına yahut bir musibeti ammenin önünü almağa elzem olan erzak ve eşyanın  fikdanına sebebiyet verirse bir seneden üç seneye kadar hapse  ve yirmi beş liradan aşağı olmamak üzere iki yüz liraya kadar ağır cezayı nakdi- ye mahküm olur.                                                                      Taahhüdün icra olunmaması failin yalnız ihmal ve teseyyübünden ileri gelmiş  ise bir seneye kadar hapse ve yüz liraya kadar ağır cezayı nakdiye mahküm olur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Madde 362 - Bir kimse yukardaki maddede yazılı olan erzak ve eşyanın nev'in- de ve keyfiyet ve kemiyetinde hile ve hud'a irtikap ederse altı aydan beş seneye kadar hapis cezasiyle beraber yirmi beş liradan iki yüz liraya kadar ağır cezayi nakdi itasına mahküm olur.                                                           Resmi daireye veya bir hizmeti ammeye mahsus olarak itası taahhüt olunan     sair levazıma hile ve hud'a karıştırdığı takdirde failin göreceği ceza iki se-   neye kadar hapis ve yüz elli liraya kadar cezayı naktidir.                           Madde 363 - (Değişik: 22/9/1983 - 2891/1 md.)                                    Bir kimse ticaret yaptığı sırada müşterisine bir şey yerine aynı şey olmak   üzere diğer bir şey veya menşe ve evsafı ve miktarı beyan veya mukaveleye aykırı olarak bir şey verirse altı aydan bir yıla kadar hapis ve onbin liradan ellibin  liraya kadar ağır para cezasına mahküm olur.                                         Eğer tağyir, kıymetin eşyaya taallük ederse faile verilecek ceza bir yıldan  iki yıla kadar hapis ve yirmibin liradan yetmişbeşbin liraya kadar ağır para ce- zasıdır.                                                                             Madde 364 - Bir kimse sıfat veya memuriyeti yahut meslek ve sanatı icabınca  vakıf olup ta gizli tutmağa mecbur olduğu fenni keşif ve ihtiralara, yahut sınai tatbikata müteallik malümatı ifşa ederse mutazarrır olan kimsenin şahsi davası   üzerine altı aya kadar hapse ve onbeş liradan yüz liraya kadar ağır cezayi nak-  diye mahküm olur.                                                                    Madde 365 - Yukarki maddede yazılan sırlar Türkiye'de sakin olmıyan bir ec-  nebiye yahut memurlarına ifşa olunmuş ise faili bir aydan bir seneye kadar hap-  se ve otuz liradan iki yüz liraya kadar ağır cezayi naktiye mahküm olur.              Madde 366 - Her kim Hükümet hesabına olarak icra kılınan müzayede ve müna-  kasada şiddet veya tehdit ile veya hediye vait ve itasiyle veya sair menfaatler  teminiyle veya gizli ittifak yahut sair hileli vasıtalar ile rekabeti meni veya  ihlal yahut müzayede ve münakasada pey sürenleri çekilmeğe sevkederse üç aydan   bir seneye kadar hapse ve otuz liradan iki yüz liraya kadar ağır cezayi nakdiye  mahküm olur.                                                                         Eğer fail kanunen veya Hükümet tarafından müzayede veya münakasaya memur     olan kimse ise bir seneden üç seneye kadar hapis ve elli liradan dört yüz liraya kadar ağır cezayi nakti hükmolunur.                                                   Madde 367 - Gerek resmi daireler marifetiyle ve gerek beynennas bilmüzayede alınıp satılacak yahut kiraya verilip alınacak mal ve mülklerin müzayedesinde    yukarki maddede gösterilen suretlerden biriyle rekabeti meni veya ihlal yahut    müzayedeye pey sürenleri çekilmeğe mecbur edenler bir aydan üç aya kadar hapse   ve otuz liradan yüz liraya kadar ağır cezayi naktiye mahküm olur.                    Madde 368 - Bir kimse kendisine veya başkasına vadolunmuş para veya sair     menfaat mukabilinde müzayedeye veya münakasaya devamdan istinkaf suretiyle resmi müzayedeye fesat karıştırırsa altı aya kadar hapse ve otuz liradan elli liraya   kadar ağır cezayi naktiye mahküm olur.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            &n